سابقه و هدف: کاهش باورهای معنوی در جوامع مدرن به افزایش روان‌نژندی‌ها منجر شده است. این مطالعه با هدف تحلیل تطبیقی نمادهای کهن‌الگویی در آیین‌های عشای ربانی و عاشورا از منظر روان‌شناسی یونگی، تأثیر آن‌ها بر ناخودآگاه جمعی و کاربردهای درمانی در روان‌پرستاری را بررسی می‌کند.

روش کار: پژوهش با رویکرد کیفی و تحلیل نمادشناختی انجام شد. داده‌ها از متون دینی (عهد جدید، روایات عاشورا)، آثار یونگ، و مطالعات فرهنگی جمع‌آوری و با چارچوب کهن‌الگوها و فردیت تحلیل شدند.

یافته‌ها: نمادهای خون، نان، رنج، و وحدت در هر دو آیین کهن‌الگوهای قربانی، قهرمان، و رستاخیز را بازنمایی می‌کنند. عشای ربانی بر رهایی الهی و عاشورا بر مقاومت اجتماعی تأکید دارد، اما هر دو کاتارسیس و تاب‌آوری را تقویت می‌کنند.

نتیجه‌گیری: این نمادها از طریق کاتارسیس، مواجهه با سایه، و فردیت، پتانسیل درمانی در روان‌پرستاری دارند و می‌توانند در مراقبت فرهنگ‌محور سلامت روان را تقویت کنند.

سابقه و هدف: آموزه‌های پزشکی نقل‌شده از معصومان علیهم‌السلام از دیرباز مورد توجه مسلمانان بوده و بخش قابل توجهی از منابع حدیثی را به خود اختصاص داده است. با وجود این، بسیاری از روایات مرتبط با امور تکوینی (امور واقعی و خارجی) در حوزه سلامت و درمان، به عنوان اخبار آحاد به شمار می‌آیند و ارزیابی اعتبار و حجیت آن‌ها نیازمند بررسی اصولی و کلامی دقیق است. هدف این پژوهش، دستیابی به مبنایی روشن برای سنجش اعتبار این احادیث در حوزه مسائل پزشکی و فراهم‌کردن نگاهی روشمند برای پژوهشگران به جهت بهره‌گیری صحیح از معارف اهل‌بیت علیهم‌السلام است.

روش کار: این مطالعه به روش کتابخانه‌ای و با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و با بهره‌گیری از قواعد علم اصول و مبانی کلامی امامیه، به تحلیل حجیت اخبار آحاد در امور تکوینیِ مرتبط با طب می‌پردازد.

یافته‌ها: مطالعات پیشین ـ به‌ویژه در میراث حدیثی ـ عمدتاً احادیث پزشکی را بر اساس الگوهای درمانی رایج در دوره‌های گذشته دسته‌بندی کرده‌اند؛ مانند دارودرمانی، دعا‌درمانی، درمان طبیعی، درمان مداخله‌ای و درمان ترکیبی. هرچند این تقسیم‌بندی‌ها منعکس‌کننده فضای علمی زمان خود هستند، اما برای پاسخ به پرسش اصلی اعتبارسنجی احادیث در عصر کنونی که علوم پزشکی پیشرفت چشمگیری داشته، کفایت نمی‌کنند. تحلیل‌های این پژوهش نشان می‌دهد که ارزیابی روایات تکوینی نیازمند تکیه هم‌زمان بر مبانی عقلایی، روایی و کلامی است.

نتیجه‌گیری: بر پایه مبانی کلامی امامیه، حجیت و اعتبار احادیث تکوینی در حوزه پزشکی با پذیرش علم ویژه پیامبر و امامان علیهم‌السلام قابل تبیین است. در چارچوب اصول فقه نیز، با وجود اختلاف‌نظرها، می‌توان با استناد به ادله‌ای همچون آیات، روایات، بنای عقلا و بنای اصحاب، اعتبار این اخبار را در حوزه امور تکوینی اثبات کرد. این نتایج می‌تواند زمینه‌ای روشمند برای بهره‌گیری صحیح از روایات پزشکی فراهم سازد.

سابقه و هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش باورهای مذهبی و عملکرد خانواده در نگرش به ازدواج با میانجی‌گری انتظارات جنسیتی در زوج‌های جوان، انجام شد.

مواد و روش‌ها: پژوهش از طرح مقطعی استفاده کرد و جامعه آماری شامل 300 زوج‌های جوان (سن 20–35 سال) در شهر تهران انتخاب شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های «پایبندی مذهبی»، «عملکرد خانواده»، «نقش‌های جنسیتی» و «نگرش به ازدواج» بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار AMOS و روش مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل شد.

یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که باورهای مذهبی و عملکرد خانواده با میانجی انتظارات جنسیتی بر نگرش به ازدواج تأثیر معناداری دارند. پایبندی مذهبی اثر مثبت ۲۸۵/۰β=  و دوسوگرایی مذهبی اثر منفی ۱۳۰/۰β=  بر نگرش به ازدواج نشان دادند. انتظارات جنسیتی به عنوان متغیر میانجی در این رابطه عمل کرد و بیشترین اثر غیرمستقیم مربوط به دوسوگرایی مذهبی بود ۳۲۷/۰β=.  این نتایج بر اهمیت توجه به انتظارات جنسیتی در برنامه‏های مداخله‏ای تأکید می‏کنند.

استنتاج: یافته‌های پژوهش حاکی از نقش معنادار باورهای مذهبی و عملکرد خانواده بر نگرش به ازدواج با میانجی‌گری انتظارات جنسیتی است. انتظارات جنسیتی به عنوان متغیر میانجی کلیدی شناسایی شد که بیشترین اثر غیرمستقیم را در رابطه بین دوسوگرایی مذهبی و نگرش به ازدواج نشان داد. این نتایج اهمیت توجه به نقش انتظارات جنسیتی در طراحی مداخلات را مورد تأکید قرار می‌دهد

سابقه و هدف: وقف به عنوان یکی از نهادهای فرهنگی و دینی در اسلام، ظرفیت مهمی برای توسعه اجتماعی و حمایت از ورزش دارد. با وجود پیشینه تاریخی وقف در امور عام‌المنفعه، بهره‌گیری از آن در توسعه ورزش کمتر مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی چگونگی بهره‌گیری از فرهنگ وقف در توسعه ورزش انجام شد.

روش کار: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه داده‌بنیاد انجام شد. اشباع داده‌ها پس از مصاحبه‌ نیمه‌ساختاریافته با 17 نفر از مدیران اوقاف، مدیران ورزشی و اساتید دانشگاه حاصل شد. داده‌ها با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تحلیل قرار گرفت. برای افزایش اعتبار یافته‌ها از مقایسه مستمر داده‌ها و بازبینی مشارکت‌کنندگان استفاده شد.

یافته‌ها: طبق یافته‌ها، «توسعه ورزش از طریق وقف» به عنوان پدیده محوری تعیین گردید. شرایط علّی مدل شامل انگیزه‌های معنوی و اجتماعی، پیشینه فرهنگی و وضعیت اعتقادی جامعه بودند. ساختارسازی، شفافیت و اعتمادسازی، ترویج فرهنگ وقف و تعامل میان نهادهای ورزشی و سازمان اوقاف به عنوان راهبردهای اصلی در نظر گرفته شدند. علاوه بر این، ظرفیت نهادی و متولیان وقف در قالب شرایط زمینه‌ای، و مشوق‌های بیرونی، چالش‌ها، موانع اجرایی و تغییر ارزش‌های نسل جدید به عنوان شرایطه مداخله‌گر شناسایی شدند. تعامل میان عوامل علّی، شرایط زمینه‌ای و مداخله‌گر و پیاده‌سازی راهبردها می‌توند منجر به پیامدهایی از قبیل تأمین مالی پایدار ورزش، افزایش عدالت ورزشی، تقویت سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی ‌شود.

نتیجه‌گیری: توسعه ورزش بر پایه وقف زمانی پایدار و اثربخش خواهد بود که با رویکردی فرهنگی، مدیریتی و مشارکتی دنبال شود. وقف می‌تواند به عنوان سازوکاری پایدار، نقش مهمی در توسعه ورزش و گسترش عدالت اجتماعی ایفا کند.

سابقه و هدف: با توجه به اهمیت شناسایی عوامل مؤثر بر رفتار تنوع جنسی در زندگی زناشویی به‌منظور طراحی مداخلاتی جهت پیشگیری و درمان، پژوهش حاضر باهدف بررسی نقش تجارب معنوی در پیش‌بینی تنوع‌طلبی جنسی مردان با میانجی تنظیم شناختی هیجان انجام شد.

روش کار: روش پژوهش توصیفی- همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود که به روش تحلیل مسیر انجام شد. جامعه پژوهش شامل تمامی مردان متأهل ساکن شهرستان قم در نیمه دوم سال ۱۴۰۳ و نیمه اول سال ۱۴۰۴ بودند که ۲۰۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به پرسش‌نامه‌های تجارب معنوی آندروود و ترسی (۲۰۰۲)، تنظیم شناختی هیجانی گراس و جان (2003) و تنوع‌طلبی جنسیگلاس و رایت (۱۹۹۲) پاسخ دادند. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر با کمک نرم‌افزار آماری SPSS نسخه 22 و Amos انجام شد.

یافته‌ها: نتایج نشان داد احساس حضور خدا (01/0>p، 283/0=β)، ارتباط باخدا (01/0>p، 372/0=β) و مسئولیت در قبال دیگران (01/0>p، 397/0=β) به‌صورت مستقیم بر تنظیم شناختی هیجان تأثیر مثبت دارد. احساس حضور خدا هم به‌صورت مستقیم (01/0>p، 175/0-=β) و هم با نقش میانجی تنظیم شناختی هیجان (01/0>p، 105/0-=β) بر تنوع‌طلبی جنسی تأثیر دارد. ارتباط باخدا هم به‌صورت مستقیم (01/0>p، 230/0-=β) و هم با نقش میانجی تنظیم شناختی هیجان (01/0>p، 138/0-=β) بر تنوع‌طلبی جنسی تأثیر دارد. مسئولیت در قبال دیگران هم به‌صورت مستقیم (01/0>p، 189/0-=β) و هم با نقش میانجی تنظیم شناختی هیجان (01/0>p، 147/0-=β) بر تنوع‌طلبی جنسی تأثیر دارد. تنظیم شناختی هیجان (01/0>p، 371/0-=β) به‌صورت مستقیم بر تنوع‌طلبی جنسی تأثیر منفی دارد.

نتیجه‌گیری: درمانگران، برنامه ریزان و مشاوران به نقش دو متغیر تجارب معنوی و تنظیم شناختی هیجان در برنامه‌های آموزشی مشاوره‌ای، پیشگیرانه و درمانی توجه و آن‌ها را مدنظر قرار دهند و کارگاه­های آموزشی به‌منظور آگاه‌سازی خانواده‌هایشان از رفتارهای متنوع جنسی برگزار کنند.

زمینه و هدف : دوران کودکی از نظر متخصصان رشته های مختلف علمی از جمله جامعه شناسی، روان شناسی و تعلیم و تربیت به عنوان یکی از مهمترین دوران زندگی بشر محسوب می شود. در این دوران است که کنجکاوی های کودک آغار شده و باید پاسخ داده شود و این پاسخدهی نیز باید با رعایت نکاتی نیز همراه باشد . لذا این پژوهش با هدف مرور کلیه مطالعات راهبری کنجکاوی دینی از سلامت معنوی کودک انجام شد.

روش بررسی : روش مطالعه ی حاضر مرور سیستماتیک و با استفاده از چک لیست JBI  انجام شد. پایگاه های الکترونیکی مگیران، پرتال جامع علوم انسانی، SID ،سیویلیکا،علم نت،ایرانداک، نورمگز، پرتال جامع علوم انسانی، گوگل اسکولار و بانک اطلاعات نشریات و مجلات ایران و پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی برای استخراج اطلاعات جستجو گردید.

یافته ها

یافته های مطالعات نشان داد که راهبری کنجکاوی دینی کودک در چهار محور محور ابعاد کنجکاوی دینی شامل : معنوی ( فطری بودن گرایش به دین) ، شناختی ( مراحل رشدی تفکر، استفاده از روش های مناسب، اهمیت سوالات و کنجکاوی)، رفتاری ( نقش تجربه و محیط، یادگیری از طریق الگوها)، هیجانی ( اهمیت احساسات و عواطف، مهرورزی)، محور عوامل موثر بر راهبری کنجکاوی دینی بر به کارگیری روش های پاسخگویی موثر (مستقیم و غیر مستقیم) ، الگوگیری از ( والدین، هم سالان، محیط ) به کارگیری دستورات دینی ( ایجاد انس دینی، ایجاد معرفت دینی،تعمیق باورها) ، مخاطب شناسی ( در نظر گرفتن رشد شناختی، توجه به اصل تفاوت های فردی) ، سبک زندگی اسلامی، محور  موانع و چالش های راهبری کنجکاوی دینی شامل : عدم پاسخگویی صحیح، فقدان اگاهی لازم در خصوص رشد شناختی و روش های آموزشی، سهل انگاري و قصور والدين نسبت به تربيت ديني فرزندان و محور آسیب های عدم راهبری کنجکاوی دینی  به  ایجاد شکاف و بی اعتمادی، سرکوب حس کنجکاوی و تفکر انتقادی، اضطراب و سردرگمی، قطع پیوندهای خانوادگی و عدم انتقال ارزش ها اشاره دارد.

بحث و نتیجه گیری

یافته های این مطالعه نشان داد که  ابعاد کنجکاوی دینی که شامل بعد هیجانی، رفتاری، معنوی و شناختی می باشد کمتر مورد پژوهش قرار گرفته است. همچنین در محور عوامل موثر بر کنجکاوی دینی بحث تاثیر تکنولوژی و فضای مجازی به عنوان یک عامل تاثیرگذار بر راهبری کنجکاوی دینی که موجب سلامت روان و سلامت معنوی کودک می گردد، نیازمند مطالعات بیشتر است. اما در بحث آسیب های عدم راهبری کنجکاوی دینی ،پژوهش و مطالعات بیشتری نیاز است تا از نتایج آینده بتوان به عنوان عوامل پیشگیری از دین زدگی و کج فهمی های کودکان ، مورد استفاده آینده سازان قرار گیرد.  مورد استفاده آینده سازان قرار گیرد.

همچنین در هیچ مطالعه ای کنجکاوی دینی به عنوان بخشی از سلامت معنوی به غیر از مطالعه ی صف آرا و همکاران اشاره نشده و کنجکاوی دینی صرفا به عنوان یکی از متغیرهای مذهبی کودک در مطالعات بررسی شده است و تنها در مطالعه ی صف آرا که ابعاد سلامت معنوی کودک مورد بررسی قرار گرفته ، کنجکاوی دینی به عنوان یکی از ابعاد شناسایی شد و در این تحقیق راهبری کنجکاوی دینی که خود کنجکاوی دینی که از ابعاد سلامت معنوی کودک هست مورد بررسی قرار گرفت. بنابراین با توجه به اهمیت راهبری کنجکاوی دینی کودکان که به سلامت معنوی آنان منجر مشود ، لازم است بستری فراهم گردیده تا زمینه ساز مطالعات بیشتری در این زمینه گردد