نقش باورهای مذهبی و عملکرد خانواده در نگرش به ازدواج با میانجیگری انتظارات جنسیتی در زوجهای جوان
پژوهش در دین و سلامت ,
دوره 12 شماره 4 (2026),
21 مهر 2026
چکیده
سابقه و هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش باورهای مذهبی و عملکرد خانواده در نگرش به ازدواج با میانجیگری انتظارات جنسیتی در زوجهای جوان، انجام شد.
مواد و روشها: پژوهش از طرح مقطعی استفاده کرد و جامعه آماری شامل 300 زوجهای جوان (سن 20–35 سال) در شهر تهران انتخاب شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامههای «پایبندی مذهبی»، «عملکرد خانواده»، «نقشهای جنسیتی» و «نگرش به ازدواج» بود. دادهها با استفاده از نرمافزار AMOS و روش مدلسازی معادلات ساختاری تحلیل شد.
یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که باورهای مذهبی و عملکرد خانواده با میانجی انتظارات جنسیتی بر نگرش به ازدواج تأثیر معناداری دارند. پایبندی مذهبی اثر مثبت ۲۸۵/۰β= و دوسوگرایی مذهبی اثر منفی ۱۳۰/۰β= بر نگرش به ازدواج نشان دادند. انتظارات جنسیتی به عنوان متغیر میانجی در این رابطه عمل کرد و بیشترین اثر غیرمستقیم مربوط به دوسوگرایی مذهبی بود ۳۲۷/۰β=. این نتایج بر اهمیت توجه به انتظارات جنسیتی در برنامههای مداخلهای تأکید میکنند.
استنتاج: یافتههای پژوهش حاکی از نقش معنادار باورهای مذهبی و عملکرد خانواده بر نگرش به ازدواج با میانجیگری انتظارات جنسیتی است. انتظارات جنسیتی به عنوان متغیر میانجی کلیدی شناسایی شد که بیشترین اثر غیرمستقیم را در رابطه بین دوسوگرایی مذهبی و نگرش به ازدواج نشان داد. این نتایج اهمیت توجه به نقش انتظارات جنسیتی در طراحی مداخلات را مورد تأکید قرار میدهد
- Gender Expectations; Religious Beliefs; Family Functioning; Marital Attitude
ارجاع به مقاله
مراجع
ابویی, آزاده, مارزی, حداد ع, سعیدمنش. پیش بینی میزان رغبت به ازدواج بر اساس کیفیت زندگی و عملکرد خانواده در دختران مجرد. فصلنامه فرهنگی-تربیتی زنان و خانواده. 2024;19(67):83–101.
2. Mostaan M, Madani Y, Zareh Bahramabadi M, Salehi K. Explaining the Process of Transmogrification of Marriage Stability in Iranian Couples. Strategic Studies on Youth and Sports. 2024;23(64):531–56.
3. Akbari F, Arefi M, Moradi O. Developing a causal model of marital stability and satisfaction based on marital characteristics with the mediation of conflict management. The Women and Families Cultural-Educational. 2023;18(62):173–93.
4. Moradi R, Khanmohammadi E. The Study of Youth Religiosity in Sarpol-e-Zahab City and some Related Factors. Journal of Applied Sociology. 2020;31(1):109–32.
5. Li X, Cao H, Zhou N, Ju X, Lan J, Zhu Q, et al. Daily communication, conflict resolution, and marital quality in Chinese marriage: A three-wave, cross-lagged analysis. Journal of Family Psychology. 2018;32(6):733.
6. ثنائی ب, امینی ف. مقایسه عملکرد خانواده در دو گروه دانش آموزان دختر مستقل و وابسته به دیگران. پژوهش های مشاوره. 1379;7-8(2):9–28.
7. Besharat MA. Prediction of family function and life quality based on the attachment styles of couples. Family Pathology, Counseling and Enrichment Journal. 2018;3(2):119–38.
8. Al-Shahrani HF, Hammad MA. Relationship between emotional divorce and alexithymia among married women in Saudi Arabia. BMC psychology. 2023;11(1):217.
9. Westrick-Payne KK, Manning WD, Carlson L. Pandemic shortfall in marriages and divorces in the United States. Socius. 2022;8:23780231221090192.
10. اسلمی, زاده م, رجبی. پیشبینی رشد پسآسیبی زنان نابارور بر اساس ویژگیهای شخصیتی، ذهنآگاهی و نگرشهای نقش جنسیتی. روانشناسی سلامت. 2023;12(45):113–28.
11. Wilkins CL, Wellman JD, Toosi NR, Miller CA, Lisnek JA, Martin LA. Is LGBT progress seen as an attack on Christians?: Examining Christian/sexual orientation zero-sum beliefs. Journal of personality and social psychology. 2022;122(1):73.
12. Ngo-Thi T-T, Huynh V-S, Dang-Thi N-T, Nguyen-Duong B-T, Vu-Nguyen T-T, Nantachai G, et al. Mediation Effects of Premarital Sexual Permissiveness on the Relationship Between Expectations for Marriage and Marital Intention of Vietnamese Undergraduate Students. Psychology Research and Behavior Management. 2022:3513–30.
13. Delgado-Herrera M, Aceves-Gómez AC, Reyes-Aguilar A. Relationship between gender roles, motherhood beliefs and mental health. PLoS One. 2024;19(3):e0298750.
14. Kuru O, Chan M-PS, Lu H, Stecula DA, Jamieson KH, Albarracín D. Religious affiliation and philosophical and moral beliefs about vaccines: A longitudinal study. Journal of Health Psychology. 2022;27(13):3059–81.
15. عباسی, موحد, پورمقدم ع, مرادی. نقش ابعاد پایبندی مذهبی در پیشبینی امکان طلاق زنان شهر قاین. دو فصلنامه مطالعات تربیتی و اجتماعی قرآن وعترت. 1402;6(11):7–24.
16. مریم ص, مینا شا. نقش پایبندی مذهبی در بکارگیری راهبردهای مقابله ای زنان دارای تجارب نامطلوب کودکی. مجله سلامت معنوی. 1402;2(4):۲۵۴–۶۲.
17. شبنم ک, مسعود جب, علیرضا آ, هومن ن. ارائه مدل ساختاری برای پیش بینی نشانه های اختلال وسواس فکری-عملی براساس پایبندی مذهبی: نقش میانجیگر کارکرد شخصیت. روانشناسی و روانپزشکی شناخت. 1401;9(3):1–15.
18. ایوب ق, احمد ت, ریحانه ی, آذر حا. بررسی اثربخشی آموزش درس اخلاق حرفه ای معلم بر جهت گیری مذهبی و تنیدگی تحصیلی دانشجویان دانشگاه فرهنگیان. مطالعات اخلاق کاربردی. 1402;4(73):۱۴۱ – ۶۸.
19. هنرور, محمدپور. مطالعه نگرش جوانان به ازدواج و ارتباط آن با ترجیحات ارزشی، دین داری و شیوههای فرزندپروری (مورد مطالعه: جوانان استان آذربایجانغربی). علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد. 2020;17(1):384–57.
20. شاره, توکلی, ترلان. ارتباط جهتگیری مذهبی و خودکارآمدی جنسی با خیانت: نقش میانجی دلبستگی. پژوهش های روان شناسی بالینی و مشاوره. 2021;10(2):89–104.
21. Dew JP, Uecker JE, Willoughby BJ. Joint religiosity and married couples’ sexual satisfaction. Psychology of Religion and Spirituality. 2020;12(2):201.
22. Aman J, Abbas J, Lela U, Shi G. Religious affiliation, daily spirituals, and private religious factors promote marital commitment among married couples: does religiosity help people amid the COVID-19 crisis? Frontiers in psychology. 2021;12:657400.
23. فروزمند, سینا, بشردوست, مجتبائی. مدل ساختاری رابطه بین باورهای غیرمنطقی ارتباطی و عملکرد جنسی با رضایت از زندگی زناشویی مردان: نقش میانجی نیازهای بنیادین روان شناختی. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران. 2024;30(1):0–.
24. Rasmussen KR, Kohut T. Does religious attendance moderate the connection between pornography consumption and attitudes toward women? The Journal of Sex Research. 2019;56(1):38–49.
25. کرمی ج, زکی یی ع, محمدی ا, حقشناس ش. نقش عوامل روانی و اجتماعی در پیشبینی نگرش به روابط خارج از چهارچوب زناشویی در زنان متأهل و ارائۀ یک مدل بر اساس عوامل مرتبط. مطالعات اجتماعی روان شناختی زنان. 2015;13(3):129–52.
26. مرادی ز, مدنی ی. پیشبینی رضایت جنسی و تعهد زناشویی براساس دینداری و صمیمیت زناشویی دانشجویان متأهل دانشگاه تهران. فصلنامه پژوهشهای کاربردی روانشناختی. 2020;11(3):223–41.
27. maroufpour m, safiri k. Sociological explanation of effective factors influence on women’s identity conflict of Naghadeh city. Journal of Woman and Family Studies. 2018;6(2):225–55.
28. عادلخواه ف, افراسیابی ح. برساخت سیال جنسیت: واکاوی مفهوم دخترانگی نزد دختران نوجوان. جامعه شناسی کاربردی. 1404;36(4):1–22.
29. فیضی ا. بررسی تأثیر نگرشهای جنسیتی بر کیفیت زندگی زنان و مردان. پژوهش های راهبردی مسائل اجتماعی. 1404;14(1):87–114.
30. خطیبی ب, بهنام, راد, باصری, زهی ه, نوروز. بررسی جامعهشناختی نگرش جوانان مجرد به مسئله ازدواج موقّت: ارائه یک نظریه مبنایی. مطالعات جامعه شناسی. 2020;13(48):129–47.
31. خلجآبادی فراهانی ف. اهمیت ازدواج و تعیینکنندههای آن با تأکید بر نقش نگرش و تجربه جنسی قبل از ازدواج در دختران دانشجو در تهران. مطالعات جمعیتی. 2022;7(1):3–34.
32. رازقی ن, علیزاده م, محمدی سنگ چشمه س. بررسی جامعهشناختی نگرش جوانان نسبت به ازدواج در فضای مجازی. جامعه شناسی کاربردی. 2017;28(1):67–86.
33. ترابی طت, نادره, وکیلی, پریوش, اندبیل ف. رابطه صفات شخصیت و رضایت زناشویی بر اساس نقش میانجیگر جهت گیری مذهبی. فصلنامه روانشناسی کاربردی. 2020;14(1):99–118.
34. Momeni K, Rafiee Z. Correlation of social support and religious orientation with life satisfaction in the elderly. Iranian Journal of Ageing. 2018;13(1):50–61.
35. Monden CW, Metsä-Simola N, Saarioja S, Martikainen P. Divorce and subsequent increase in uptake of antidepressant medication: a Finnish registry-based study on couple versus individual effects. BMC Public Health. 2015;15(1):158.
36. نیکخواه ها, فانی م, اصغرپور ماسوله ار. سنجش نگرش دانشجویان نسبت به ازدواج و عوامل مؤثر در آن. جامعه شناسی کاربردی. 2017;28(3):99–122.
37. ابادی شک, اسماعیلی, حجازی, ناصر س. عوامل فرهنگی موثر بر پایداری ازدواج در ازدواجهای دانشجویی و ارائه مدل ساختاری مطلوب در دانشگاه. دانش و پژوهش در روان شناسی کاربردی. 2023;23(4):186–93.
38. سنگده خ, کلائی, پور گ. تدوین الگوی مفهومی رضایت از ازدواج در بستر خانواده سالم: مبتنی بر بافت فرهنگی. فرهنگ مشاوره و روان درمانی. 2020;11(41):27–60.
39. شمسیپور ح, کوهدشت رن, محمدی ح, آذری ا, نوروزی م. بررسی اثربخشی زوجدرمانی هیجانمدار مبتنی بر آموزههای دینی در افزایش سازگاری اجتماعی و کاهش تعارضهای زناشویی زوجین. پژوهش در دین و سلامت.4(4):44–58.
40. شیرزادفر ا, عباسی قا, زاده رح. اثربخشی آموزش قبل از ازدواج مبتنی بر برنامه آموزش ارتباط بر مشکلات تصمیمگیری در انتخاب همسر و نگرش به ازدواج فرزندان طلاق. سلامت اجتماعی. 2020;7(3):289–98.
41. Meyers L, Gamst G, Guarino A. Applied multivariate design and interpretation thousand oaks. Thousand Oaks: Sage Publications; 2006.
42. ثنایی ب, علاقمند س, هومن ع. مقیاسهای سنجش خانواده و ازدواج. 4, editor: بعثت; 1398.
43. Janbozorgi M. Construction and validity of religious adherence test on the basis of the statements of Quran and Nahjul Balaghah. Studies in Islam and Psychology. 2010;3(5):79–105.
44. Bem SL. The measurement of psychological androgyny. Journal of consulting and clinical psychology. 1974;42(2):155.
45. عابدینی, وحید, هیرو, سنگانی. هم سنجی باورهای جنسیتی و نگرش به طلاق دانشجویان کرد و فارس با توجه به جنسیت. آسیبشناسی، مشاوره و غنیسازی خانواده. 2018;3(2):45–60.
46. Braaten EB, Rosén LA. Development and validation of the Marital Attitude Scale. Journal of Divorce & Remarriage. 1998;29(3-4):83–91.
47. سیاح, السادات س, انتظار ک, حسنی. بررسی ویژگی های روانسنجی مقیاس نگرش به ازدواج. نشریه علمی رویش روان شناسی. 2018;6(4):93–108.
48. Kline RB. Principles and practice of structural equation modeling: Guilford publications; 2023.
49. Garson GD. Testing statistical assumptions. Statistical associates publishing Asheboro, NC; 2012.
- چکیده مشاهده شده: 22 بار
- pdf دانلود شده: 12 بار