دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
  • ثبت‌نام
  • ورود
  • فارسی
    • English
    • العربية
مجله پژوهش در دین و سلامت
  • خانه
  • اطلاعات مجله
    • درباره
    • اهداف و حیطه
    • هیئت تحریریه
    • نمایه‌نامه‌ها
    • بیانیۀ حریم خصوصی
    • تاریخچه
  • شماره‌ها
    • شمارۀ جاری
    • در دست انتشار
    • بایگانی‌ مقالات
  • اخلاق نشر
  • سیاست‌ها
    • دسترسی آزاد
    • حق نشر
    • بایگانی مقالات
    • ذخیره‌سازی مقاله توسط مولف
    • پیش‌انتشار
    • هزینۀ انتشار
    • سیاست تبلیغات
    • سرقت علمی-ادبی
    • استفاده از هوش مصنوعی
  • دستورالعمل‌ها
    • برای نویسندگان
    • برای داوران
    • روند بررسی مقاله
    • تخلف حرفه‌ای
    • اعتراض نویسندگان
    • فرم‌ها
  • اطلاعیه‌ها
  • پشتیبانی
    • پرسش‌های متداول
    • پیشنهاد و انتقاد
    • اطلاعات تماس
  • ارسال مقاله
جستجوی پیشرفته
  1. صفحه اصلی
  2. بایگانی‌ها
  3. دوره 12 شماره 1 (2026): بهار
  4. مقالۀ پژوهشی

دوره 12 شماره 1 (2026)

خرداد 2026

بازخوانی تربیت کودک بر پایۀ افعال طیّب مبتنی بر ساختار کلام از منظر قرآن

  • فاطمه باقرصاد
  • فاطمه فیاض

پژوهش در دین و سلامت , دوره 12 شماره 1 (2026), 24 خرداد 2026 , صفحه 43-61
https://doi.org/10.22037/jrrh.v12i1.48162 چاپ شده: 2026-04-25

  • مقاله
  • دانلود
  • ارجاع
  • مراجع
  • آمار
  • اشتراک

چکیده

سابقه و هدف: شکل‌گیری رفتار و باورهای انسان مبتنی بر مجموعۀ تجربیاتی است که فرد در طول زندگی خود دریافت می‌کند و تا زمانی که به بزرگسالی نرسیده است، روندی رو به رشد دارد و مراحل مهمی را تا تثبیت شخصیت خود طی می‌نماید. این مقاله با در نظر گرفتن مفهوم قرآنی رشد و مبانی منظومۀ رشد قرآنی، به بررسی تأثیر افعال والدین بر شکل‌گیری رفتارهای کودکان پرداخته و نشان داده است که چگونه فعل‌های طیّب والدین می‌تواند در ذهن کودک نهادینه شود و رفتارهای سالم و متعادل را در کودک پرورش دهد. با توجه به ساختار کلام در قرآن، از میان مؤلفه‌های تشکیل‌دهندۀ کلام، مؤلفۀ فعل جهت تدوین یک الگوی تربیتی مطالعه شد.   

روش کار: پژوهش حاضر از نوع تحقیقات کیفی است. در گام اول با به‌کارگیری سه روش توصیف، تحلیل و استنباط و همچنین مطالعۀ دقیق منابع منظومۀ رشد قرآنی، شاخص‌های رشد و نقص در رشد کودک در سیر یادگیری مؤلفۀ فعل استخراج شد. در گام دوم، با روش گروه نخبگان، شاخص‌ها بررسی و تأیید شد. گروه نخبگان چارچوبی ساختاریافته برای جمع‌آوری و تأیید داده‌های کیفی از متخصصان حوزه‌های خاص است که به کاهش ابهامات در مسائل پیچیده کمک می‌کنند. در این پژوهش همۀ اصول اخلاقی رعایت شده است و مؤلفان مقاله تضاد منافعی گزارش نکرده‌اند.

یافته‌ها: در مطالعۀ حاضر ضمن استخراج شاخص‌های رشد و نقص رشد کودک در زمینۀ مؤلفۀ فعل، یک الگوی تربیتی در سه مرحله پیشنهاد گردید. مرحلۀ اول پایه‌ریزی الگویی با هدف شکل‌گیری اولین بازنمایی‌های ذهنی از افعال طیّب؛ دومین مرحله ساختارسازی استقلال در جهت تبدیل الگوهای درونی‌شده به رفتارهای خودانگیخته و مرحلۀ سوم، درونی‌سازی نظام‌مند جهت تثبیت نظام ارزشی درونی و رفتارهای خودتنظیمی.

نتیجه‌گیری: مطالعۀ مؤلفۀ فعل بر مبنای ساختار کلام در قرآن نه‌تنها همچون ابزاری زبانی بلکه به‌عنوان عنصری تربیتی و تعلیمی عمل می‌کند که درنهایت می‌توان الگویی جهت پرورش کودکی سالم بر مبنای آن معرفی کرد تا زمینه‌ای برای پیشگیری از فراگیر شدن نواقص رشد فراهم شود.

کلمات کلیدی:
  • الگوی تربیتی
  • ساختار کلام در قرآن
  • فعل
  • کودک
  • منظومۀ رشد قرآنی
  • pdf

ارجاع به مقاله

1.
باقرصاد ف, فیاض ف. بازخوانی تربیت کودک بر پایۀ افعال طیّب مبتنی بر ساختار کلام از منظر قرآن. JRRH [اینترنت]. 25 آوریل 2026 [ارجاع شده 8 جولای 2026];12(1):43-61. قابل دسترس در: https://journals.sbmu.ac.ir/jrrh/article/view/48162
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acm-sig-proceedings##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acs-nano##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.apa##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.associacao-brasileira-de-normas-tecnicas##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.chicago-author-date##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.harvard-cite-them-right##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.ieee##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.modern-language-association##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.turabian-fullnote-bibliography##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.vancouver##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.ris##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.bibtex##

مراجع

1. Masson PH, Keegan J, Houston AC, Conger JJ. Child growth and personality [Roshd va Shakhsiat-e Koodak]. Translated by: Mahshid Yasai. Tehran: Mad Book 2001. (Full Text in Persian)

2. Okhovat A, Fayyaz F. Principles and skills of child-rearing (2-7 years) with a Tayyib-selection approach [Osoul va Maharat-e Tarbiyat-e Koodak]. Tehran: Quran va Ahl-e Beyt Publishing; 2016. (Full Text in Persian)

3. Okhovat A, Ghassemi M. Processology of Tayyib [Farayand-shenasi-ye Tayyib]. Quran va Ahl-e Beyt

Publishing. 2014. (Full Text in Persian)

4. Okhovat A, Ghassemi M. The document of education and purification [Sanad-e Ta’lim va Tazkiye]. Tehran: Quran va Ahl-e Beyt Publishing; 2017. (Full Text in Persian)

5. Okhovat A. Processology of development [Farayand-shenasi-ye Roshd]. Tehran: Quran va Ahl-e Beyt Publishing; 2015. (Full Text in Persian)

6. Okhovat A, Ghassemi M. Analysis of the role of speech in human structure [Tahlil-e Jaygah-e Kalam dar Sakhtar-e Ensan]. Tehran: Quran va Ahl-e Beyt Publishing; 2021. (Full Text in Persian)

7. Okhovat A, Adib M. The document of essentials for nurturing a Tayyib child [Sanad-e Bayesteh-ha-ye Tarbiyat-e Koodak-e Tayyib]. Tehran: Quran va Ahl-e Beyt Publishing; 2019. (Full Text in Persian)

8. Okhovat A. Contemplation in existence; contemplation in speech [Tadabbor dar Hasti; Tadabbor dar Kalam]. Tehran: Quran va Ahl-e Beyt Publishing; 2015. (Full Text in Persian)

9. Okhovat A. Stages of social thinking development: From prenatal to speech onset; the emergence of guardianship and discipline [Dowre-ha-ye Roshd-e Tafakor-e Ejtemaei]. Tehran: Quran va Ahl-e Beyt Publishing; 2013. (Full Text in Persian)

10. Okhovat A. Speak kindly with your children [Ba Koodakan-e Khod Tayyeb Sokhan Begouyim]. Tehran: Quran va Ahl-e Beyt Publishing; 2017. (Full Text in Persian)

11. Maykut P, Morehouse R. Beginning qualitative research: A philosophical and practical guide: Routledge; 2002.

12. Hsu C-C, Sandford BA. The Delphi technique: making sense of consensus. Practical assessment, research, and evaluation. 2007;12(1).

13. Ghadiri R. Study and recognition of futurology methods [Barresi va Shenakht-e Ravesh-ha-ye Motale’eh-ye Ayandeh]. Tehran: Defense Sciences and Technology Futurology Center; 2011. (Full Text in Persian)

14. Ma N, Hall T, Barker T, editors. Using an expert panel to empirically validate a requirements engineering mediation model. Proc IADIS Int Conf ICT; 2008.

15. Frosch CA, Schoppe-Sullivan SJ, O’Banion DD. Parenting and child development: A relational health perspective. American journal of lifestyle medicine. 2021;15(1):45-59.

16. Abdoli A, Ahmadi S. OverParenting and Bio-Psycho-Social Health of Children. Journal of Psychology new Ideas. 2024;21(25):1-29. (Full Text in Persian)

17. Mekky DSSA, El-Badrama MAMM. Exploratory

and confirmatory factor analysis of perceived self- efficacies among teachers students at faculty of education, Helwan University, Egypt: from Bandura’s theory to proposed model. European Journal of Special Education Research. 2021;7(1):1-24.

18. Afshari A, Jondi Z. The Role of Child's Self-efficacy in the Relationship between Childhood Traumatic Events and Psychosomatic Complaints. Journal of Psychological Studies. 2021;17(2):139-62. (Full Text in Persian)

19. Saleh M, Purwanti R, Mardatila Y, Madani RA. A Case study of culturing children’s independence attitude through parent’s role and teacher’s role. JPPM (Jurnal Pendidikan dan Pemberdayaan Masyarakat). 2022;9(1):39-49. (Full Text in Persian)

20. Aghamohammadi J. Barrasi-ye Nagsh-e Olgou-ye Tarbiyati-ye Valedain. Journal of Educational Propagation. 2013;1(2):49-55. (Full Text in Persian)

21. Over H. The social function of imitation in development. Annual Review of Developmental Psychology. 2020;2(1):93-109.

22. Vargas-Rubilar J, Richaud MC. Parenting Styles and Competencies: Their Influence on Children's. Parenting Styles and Practices. 2025:79.

23. Tillman KA, Barner D. Learning the language of time: Children’s acquisition of duration words. Cognitive psychology. 2015;78:57-77.

24. Hosseini Nassab SA, Nedami S. The study of Time Perception in Children with Attention Deficit Disorder/Hyperactivity and Normal Children. Journal of Exceptional Education (J Except Educ). 2013;1(114):16-22. (Full Text in Persian)

25. Barkley RA. Adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder: An overview of empirically based treatments. Journal of Psychiatric Practice®. 2004;10(1):39-56.

26. Poudratchi Asl V, Nazari MA. Effectiveness of a computer-based time perception training on temporal processing precision. Shenakht Journal of Psychology and Psychiatry. 2014;1(2):1-15. (Full Text in Persian)

27. Zélanti PS, Droit-Volet S. Cognitive abilities explaining age-related changes in time perception of short and long durations. Journal of Experimental Child Psychology. 2011;109(2):143-57.

28. Tavakoli MJ, Taghizadeh M. Modiriat-e Zaman az Didgah-e Quran va Ravaayat. Hadith Studies. 2017;2(3-4):111-29. (Full Text in Persian)

29. Jafari-Arsloo F, Ghotbi S. Osoul-e Modiriat-e Zaman dar Sabk-e Zendegi-ye Eslami. Lifestyle Res J. 2022;8(14):91-115. (Full Text in Persian)

30. Qu F, Shi X, Zhang A, Gu C. Development of young children’s time perception: effect of age and emotional localization. Frontiers in Psychology. 2021;12:688165.

31. Kedar Y. Time Perception in Development. Oxford Research Encyclopedia of Psychology. 2023.

32. Kharazi A, Karashki H. The Study of Relationships Between Parents’ Perceptions and Self-Regulation Learning. Advances in Cognitive Sciences. 2009;11(1):49-55. (Full Text in Persian)

33. Deghan Simakani R. Major challenge in modeling method of education and its solution. education and propagation journal. 2013;1(2):83-104. (Full Text in Persian)

34. Gjems L. Collaboration between preschool teachers and children on the construction of knowledge in a preschool. Tidsskriftet FoU i Praksis. 2013;7:27-42.

35. Najmi B. Correlation between personality traits of parents and type of behavioral disorders in children. Fundamentals of Mental Health. 2010;12(46):33-522. (Full Text in Persian)

36. Dorostkar S, Hassanzadeh S, Vakili S, Ghasemzadeh S. Studying the Effectiveness of Family-Focused Behavioral Therapy Interventions on Decreasing Problems of Children With the Oppositional Defiant Disorder. Middle Eastern Journal of Disability Studies. 2022;12(216):1-12. (Full Text in Persian)

37. Lorence B, Hidalgo V, Pérez-Padilla J, Menéndez S. The role of parenting styles on behavior problem profiles of adolescents. International journal of environmental research and public health. 2019; 16(15):2767.

  • چکیده مشاهده شده: 54 بار
  • pdf دانلود شده: 27 بار

آمار دانلود

  • لینکدین
  • تویتر
  • فیسبوک
  • گوگل پلاس
  • تلگرام

زبان

  • فارسی
  • English
  • العربية
  • صفحه اصلی
  • بایگانی
  • ارسال مقاله
  • درباره‌ی مجله
  • تیم سردبیری
  • اطلاعات تماس

Creative Commons Attribution 4.0 International License

نشانی: تهران، بزرگراه شهید چمران، ولنجک، بلوار دانشجو، خیابان شهید اعرابی (پروانه)، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، ساختمان شمارۀ 2، طبقۀ 7، مرکز مطالعات دین و سلامت.

کد پستی: 1985717443

تلفن: 22439850-21-98+ و 23872343-21-98+

رایانامه: jrrh@sbmu.ac.ir                                                                                

 وب سایت: www.journals.sbmu.ac.ir/jrrh

تمامی حقوق این وب‌سایت متعلق به نشریۀ پژوهش در دین و سلامت است.

قدرت یافته از OJSPlus