A Phenomenological Study of the Islamic Spiritual Health Definition
Journal of Pizhūhish dar dīn va Salāmat (i.e., Research on Religion & Health),
Vol. 11 No. 2 (2025),
11 November 2025
,
Page 67-78
https://doi.org/10.22037/jrrh.v11i2.40734
Abstract
Background and Objective: In theory, spiritual health is so important that it has been determined as the fourth dimension of health by the World Health Organization. But there are still challenges for five decades in defining it.
Methods: The research approach was qualitative and descriptive phenomenological. The sample population of the study included experts in the field of spiritual health and psychological specialists who were active in the discussion of spiritual health. Purposeful sampling continued until data saturation was reached and finally 13 participants were selected. Data were collected through semi-structured interviews and data analysis was done using the Colaizzi method. In the present study, all ethical considerations were observed and the authors reported no conflicts of interest.
Results: As a result of the data reduction process, 103 codes, 31 initial concepts, six sub-categories, and three main categories including Islam-centered health, Material-centered health, and indefinability of spiritual health were identified. The Islam-centered health category consists of three sub-categories: balance, holistic transcendence, and the human as both material and immaterial. Meanwhile, the material-centered spiritual health category includes two sub-categories: Transient tranquility and the human as purely material.
Conclusion: The results of data analysis reveals that Islam-centered spiritual health and material-centered spiritual health represent two distinct paradigms of spiritual well-being. Islam-centered spiritual health focuses on human balance and transcendence, guiding individuals toward both material and spiritual fulfillment. It seeks to elevate humans to the pinnacle of spirituality, enabling them to pursue inner and outer spiritual growth while living a material existence. Achieving this balance and lasting tranquility is contingent upon getting close to Allah, which is only possible through submission to the do's and don'ts of Islamic teachings (Sharia).
- Health
- Islamic spiritual health
- Spiritual health
How to Cite
References
Saunders D, Norko M, Fallon B, Phillips J, Nields J, Majeed S, et al. Varieties of religious (non) affiliation: A primer for mental health practitioners on the “Spiritual but not religious” and the “Nones”. The Journal of nervous and mental disease. 2020;208(5):424-30.
سيدعليرضا م, فريدون ع. مساله جايگاه، تعريف و دشواري هاي پايه ريزي مفهوم سلامت معنوي در جامعه ايراني-اسلامي.
دوست ح, لاریجانی, باقر, نیکنام, دهنویه, بلوچی, et al. تعریف اجمالی از سلامت معنوی و دیدگاه خبرگان در خصوص نقش وزارت بهداشت-درمان و آموزش پزشکی در تعالی آن. مجله راهبردهای مدیریت در نظام سلامت. 2021;6(1):4-7.
بیطرفان, فاطمهسادات, صدیقیارفعی, فریبرز. سلامت معنوی از منظر قرآن و صحیفه سجادیه. معرفت. 2014;205(23):39-56.
قرآن کریم
پورمودت خ, عارفی ض. بررسی مقایسه ای دینداری و رابطه آن با پرخاشگری در معتادین به مواد مخدر، معتادین در حال ترک و افراد غیر معتاد. فصلنامه روانشناسی سلامت. 2013;2(5):90-.
دیگران تکو. دین و ساختار اجتماعی ، مقالاتی در جامعه شناسی دین تهران: نشر کویر; 1381.
ویلیام ج. دين و روان. قم: دارالفکر; 1376.
ویکتور ف. خدا در ناخودآگاه. تهران: خدمات فرهنگی رسا; 1388.
Koenig HG. Spirituality and depression: a look at the evidence. South Med J. 2007;100(7):737-9.
Pesut B, Fowler M, Taylor EJ, Reimer‐Kirkham S, Sawatzky R. Conceptualising spirituality and religion for healthcare. Journal of clinical nursing. 2008;17(21):2803-10.
Scheurich N. Spirituality, medicine, and the possibility of wisdom. Journal of general internal medicine. 2005;20(4):379.
Torosian MH, Biddle VR, editors. Spirituality and healing. Seminars in oncology; 2005: Elsevier.
Koenig HG. Religion, spirituality, and health: a review and update. Adv Mind Body Med. 2015;29(3):19-26.
Rosmarin DH, Pargament KI, Koenig HG. Spirituality and mental health: challenges and opportunities. The Lancet Psychiatry. 2021;8(2):92-3.
Unterrainer H-F, Lewis AJ, Fink A. Religious/spiritual well-being, personality and mental health: A review of results and conceptual issues. Journal of religion and health. 2014;53:382-92.
حمیدیه ب. کاوشی معناشناختی در «معنویت». مطالعات عرفانی. 2017;12(2):5-24.
Palmer M. Freud and Jung on Religion. New York:: Routledg.; 1997.
Koenig HG, Pritchett J. Religion and psychotherapy. Handbook of religion and mental health: Elsevier; 1998. p. 323-36.
نارویی, رحیم. بررسی و نقد رویکرد فروید به دین. روان شناسی و دین. 2008;1(1):143-74.
زروانی. یونگ و دین. دانشکده علوم انسانی دانشگاه سمنان. 2005;11(4):113-32.
یونگ کگ. روان شناسی و دین. 1 ed. تهران: انتشارات فرانکلین; 1352.
پالمر م. فروید، یونگ و دین. 1 ed. تهران: انتشارات رشد; 1385.
Rassool GH. The crescent and Islam: healing, nursing and the spiritual dimension. Some considerations towards an understanding of the Islamic perspectives on caring. Journal of advanced nursing. 2000;32(6):1476-84.
Levin J. Spiritual determinants of health and healing: An epidemiologic perspective on salutogenic mechanisms. Alternative Therapies in Health and Medicine. 2003;9(6):48-57.
Khorashadizadeh F, Heydari A, Nabavi FH, Mazlom SR, Ebrahimi M, Esmaili H. Development of Islamic Spiritual Health Scale (ISHS). J Pak Med Assoc. 2017;67(3):386-94.
Javidi N, Ghanei M, Ahmadi K, Ahmadizadeh MJ, Ebadi A. Indicators of Sensory and Intellectual Thinking Based on Clinical Psychology and Islamic Perspective and their Role in Psychotherapy and Spiritual Health: Introducing a New Model of Thinking. J Relig Health. 2022;61(5):3866-84.
Balboni TA, VanderWeele TJ, Doan-Soares SD, Long KNG, Ferrell BR, Fitchett G, et al. Spirituality in Serious Illness and Health. Jama. 2022;328(2):184-97.
Tahan M, Azari F. Spiritual Health in Iranian University Students: a Systematic Review and meta-analysis. Neuropsychopharmacologia Hungarica: a Magyar Pszichofarmakologiai Egyesulet Lapja= Official Journal of the Hungarian Association of Psychopharmacology. 2022;24(2):78-84.
فانی م, عبدالجباری م, شوریده فآز, کرمخانی م. ملاک انسان سالم از نگاه متون دینی. مجله پژوهش در دین و سلامت. 2018;4(1):104-17.
اصفهانی مم. سلامت معنوی و دیدگاه ها. فصلنامه اخلاق پزشکی. 2011;4(14):41-9.
مقدم م, علیزمانی, عباس ا. سلامت معنوی از دیدگاه «رنه دکارت» و «علامه طباطبائی». حکمت و فلسفه. 2011;7(28):77-98.
امیری پ, عباسی م, زاده صغ, جعفرآبادی ما, زرقانی نح, عزیزی ف. طراحی و روانسنجی پرسشنامه ی جامع سنجش سلامت معنوی در جامعه ی ایرانی. فصلنامه اخلاق پزشکی. 2014;8(30):25-55.
Larijani B, Zahedi F, Poorzahbi Z, Tirgar S, Mirzaei F. Great Muslim scholars’ lifestyles as an approach to spiritual health: the views and practices of Ayatollah Hassan Zadeh Amoli. Iranian Journal of Medical Ethics and History of Medicine. 2014;7(3):1-13.
زاده خ, حیدری, عباس, نبوی ح, مظلوم, ابراهیمی, et al. طراحی و روانسنجی ابزار سنجش سلامت معنوی بیماران مسلمان براساس آموزههای اسلامی. مجله پژوهش پرستاری ایران. 2016;11(4):19-34.
چناری م, زاده زک. دستیابی به سلامت معنوی در پرتوی آموزه های قرآنی و سبک زندگی اسلامی. مجله مطالعات اسلامی در حوزه سلامت. 2017;1(1):11-22.
زاده فخ, رستگار م. شاخصهای سلامت معنوی در کلام امام رضا (علیه السلام). مجله مطالعات اسلامی در حوزه سلامت. 2017;1(1):53-62.
حسینی سح, زکوی عا. تحلیلی بر معناشناسی قلب سلیم: رهیافتی در شناخت سلامت معنوی در قرآن کریم. نشریه دین و سلامت. 2019;7(1):49-62.
مصلحی ج. سلامت معنوی؛ رویکردی مبتنی بر آموزه های اسلامی. نشریه تحقیقات بنیادین علوم انسانی. 2020;5(4):65-92.
اسکندری, وزیری, فلاح, مذنب ع. تدوین و اعتبارسنجی ابزار سنجش سلامت معنوی مبتنی بر متون اسلامی مرتبط. فرهنگ مشاوره و روان درمانی. 2021;12(48):165-96.
تنها, محمود, پور ی, محمذهاذی. مبانی سلامت معنوی در اندیشه آیت الله جوادی آملی؛ با تأکید بر تفسیر آیات مرتبط. فصلنامه علمی مطالعات تفسیری. 2021;12(47):81-98.
زاده فخ, رستگار م, پوربرات س. شاخص های سلامت معنوی از منظر امام علی (ع). نشریه دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی. 2022;14(1):70-8.
رحیم ذم. سلامت معنوی در سبک زندگی اسلامی با تأکید بر اندیشه عرفانی امام خمینی«ره». . عرفان اسلامی و اندیشه امام خمینی: دانشگاه ادیان و مذاهب، دانشکده عرفان; 1400.
Jiang D, Liu S, Lee JC, Li LMW. Do People Become More or Less Materialistic during Disasters? The Mediating Roles of Mortality Salience and Gratitude. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(16).
Dittmar H, Isham A. Materialistic value orientation and wellbeing. Curr Opin Psychol. 2022;46:101337.
ازگلی م. درآمدی بر گونه شناسی و تعریف تعالی در برخی از مکتب های بشری. فصلنامه پژوهش های مدیریت منابع انسانی. 2013;4(2):151-.
شهشهانی مس, صفآرا م. رابطۀ بین سلامت معنوی با انسجام خانواده و سبکهای هویت در زنان بیسرپرست و بدسرپرست. پژوهش در دین و سلامت. 2022;8(3):128-41.
[link]
- Abstract Viewed: 259 times
- pdf (فارسی) Downloaded: 140 times