The Effectiveness of Teaching Quranic Concepts on Responsibility, Purposefulness, and Lifestyle of Adolescents
Journal of Pizhūhish dar dīn va Salāmat (i.e., Research on Religion & Health),
Vol. 12 No. 2 (1405),
15 July 2026
,
Page 62-76
https://doi.org/10.22037/jrrh.v12i2.48056
Abstract
Background and Objective: Adolescence is one of the most important periods in a person's life, in which the foundations of human personality, moral, and social life are formed. Therefore, having authentic programs and resources for proper upbringing and providing healthy role models to guide adolescents towards responsibility, purposefulness, and a healthy lifestyle seems essential. For this purpose, a study was conducted to investigate the effect of teaching Quranic concepts on responsibility, purposefulness, and lifestyle of adolescents.
Methods: This is a quasi-experimental study with a pre-test-post-test control group design. The statistical population of this study included 356 female high school students in Mirabad in the academic year 1402-1403. After the call and registration, 18 students (9 as the experimental group and 9 as the control group) were selected from among the registered individuals using random sampling. However, due to unavailability of some members of the control group in the post-test, their number was reduced to 6. The training was conducted in 10 sessions, each session lasting 90 minutes, two days a week at the school. To collect data, the Standard Responsibility Questionnaire (California Psychological Questionnaire), the Purposefulness in Life Questionnaire by Scheer et al., and the Lifestyle Questionnaire (LSQ)-1391 were used. Finally, the information collected from the questionnaires was analyzed using SPSS 27 software. Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests were performed to check the normality of the data related to the research variables, and the M-box test was performed to check the homogeneity of the covariance matrix and the assumption of homogeneity of the regression slope. In this study, all ethical considerations were observed and the authors reported no conflicts of interest.
Results: The results of multivariate covariance analysis showed that teaching Quranic concepts has an effect on responsibility (P<0.1 and F=11.98) and goal-setting of female high school students, but it has no effect on their lifestyle (P<0.5 and F=2.67).
Conclusion: Based on the findings of the research, teaching Quranic concepts has an significant effect on the responsibility and purposefulness of female students. It caused students to gain a better understanding of their duties towards themselves, their families and society and specify and prioritize their needs and desires accurately. On the other hand, the teaching of Quranic concepts had no effect on students' lifestyles. This lack of significance considering the high scores of the subjects in the lifestyle test indicates that the students had a healthy and standard lifestyle from the beginning. They have become more purposeful and responsible only because of the teaching of Quranic concepts.
- Adolescents
- Lifestyle
- Purposefulness
- Responsibility
How to Cite
References
منابع
فتحی دانشور، شکیبا ؛ فرقانی، کوثر ؛ جعفری کلیبر ؛ فاطمه (1400)؛ چرا زندگی هدفمند داشته باشیم؟ نهمین همایش علمی پژوهشی علوم تربیتی و روان¬شناسی، آسیب های اجتماعی و فرهنگی ایران ؛ تعداد صفحات: 10
رضایی، پروین ( 1378). رابطه ی خشنودی و انگیزش پیشرفت با سلامت روانی و مسئولیت پذیری مربیان تربیتی زن آموزشگاه های اهواز. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید چمران اهواز.
فیست, ج ; و فیست, گ ; و آنرابرتس, ت (1395). نظریه های شخصیت. ترجمه سید محمدی. تهران :روان.
شکری، نسرین؛ یوسفي، مرضیه؛ صفایي راد، ایرج؛ اکبری، طیبه؛ موسوی، سیده مریم؛ نظری، هیمن(1394). همبستگي رفتارهای پرخطر در نوجوانان دانش آموز با شیوه های فرزند پروری والدین . مدیریت ارتقای سلامت. 5(17)، 73-82.
منگالی, ز (1396). بررسی تطبیقی سبک زندگی غربی و اسلامی. پژوهش های معنوی
آذرشب, م و میرمرادی, ع (1393). شاخصه¬های سبک زندگی اسلامی, مجموعه مقالات اولین کنفرانس ملی تحقیق و توسعه در هزاره سوم دانشگاه آزاد اسلام ی واحد علی آباد کتول, 1 - 12
مجلسی, م (1369). بحارالانوا ر. تهران: اسلامی.
پورکریمی, ا (1383). اعتدال و میانه¬روی در اسلام. شمیم یاس, 4 (14) 6 – 8
شیخ صدوق, م (1377). خصال شیخ صدو ق. ترجمه کمره¬ای, م. تهران: کتابچی.
زیارانی, ا (1394). آثار و نتایج سبک زندگی اسلامی در ابعاد فردی و اجتماعی.
عزيزي، بهار (1392). مطالعه رابطه دينداري و سبک زندگي . پايان نامه كارشناسي ارشد . تهران دانشگاه تربيت معلم دانشكده ادبيات و علوم انساني . ص12
شریفی, ا (1392). سبک زندگی اسلامی ایرانی. تهران: صدرا .
شریفی رنانی, م و احمدی, م (1396). رابطه سبک زندگی اسلامی با شادکامی , رضایت از زندگی و افسردگی در زنان خانه دار شهر اصفهان. تحقیقات کاربردی علوم انسانی اسلامی صدرا, 1 (3) , 77 – 102
شریفی، مریم (1399). پیش بینی شادکامی نوجوانان دختر برمبنای امید، هدفمندی و سبک زندگی اسلامی. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه معارف قرآن و عترت اصفهان. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی اسلامی گروه روانشناسی.
حمزه گردشی، زینب ؛ مرزبند، رحمت الله ؛ شاه حسینی، زهره ؛ عزیزی، مرضیه (1398) مولفه¬های مرتبط با معنای زندگی در نوجوانان: یک مطالعه مروری،https://civilica.com/doc/1144079
رفعتیان، ع (1385). مسئولیت¬پذیری. تهران: انتشارات قطره.
خدابخشی، مهدی و عابدی، محمدرضا (1388). بررسی روش¬های افزایش مسئولیت¬پذیری در دانش¬آموزان دوره راهنمایی شهر شهررضا در سال تحصیلی 1384-1385، مطالعات روان¬شناختی دانشگاه الزهراء، دوره 5، شماره 1
ایزدی، صمد و عزیزی شمامی، مصطفی. (1388). ضرورت برخورداری دانشجویان از دانش شهروندی و مسوولیت¬پذیری اجتماعی در فرایند جهانی شدن. مطالعات برنامه درسی، 4(15)، 60-82. SID https://sid.ir/paper/ 451047/fa
طارمیان، فرهاد (1392). روانشناسی رشد نوجوان. تهران: نشر علم
انیسی, ج; سلیمی, ح; میرزمانی بافقی, م ; رئیسی , ف ; و نیکنام, م (1386). بررسی مشکلات رفتاری نوجوانان. علوم رفتاری, 1 (2)، 163 – 170
بشیری، پروانه (1394). مقایسه اثر بخشی دو رویکرد الگوی چند محوری شفیع آبادی و یادگیری اجتماعی کرومبولتز بر هویت شغلی دانش آموزان دبیرستانی دختر، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران.
سرمد، زهره، حجازی، الهه و عباس بازرگان (1390). روش تحقیق در علوم رفتاری، انتشارات آگاه.
آقایی، کورش (1394). رابطه فرهنگ سازمانی و جو سازمانی با مسئولیت پذیری کارکنان مراکز آموزش فنی و حرفه ای شیراز، پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرودشت.
میرزا علی آبادی، فاطمه (1395). رابطه مولفه¬های روان¬شناسی مثبت با شادی ذهنی با نقش واسطه گری بهزیستی روان¬شناختی، پایان¬نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته روان¬شناسی تربیتی، گروه روان¬شناسی، دانشکده روان¬شناسی، دانشگاه کاشان.
لعلی، محسن؛ عابدی، احمد؛ کجباف، محمدباقر (1391). ساخت و اعتباریابی پرسشنامه سبک زندگی. پژوهش¬های روان-شناختی، دوره 15، شماره 1.
دشتی، سمیرا (1396). بررسی عوامل موثر بر مسئولیت پذیری دختران نوجوان در خانواده و چالش های پیش روی آن از منظر فرهنگ ایرانی - اسلامی. پایان نامه كارشناسی ارشد . دانشكده علوم انسانی. دانشگاه تربيت مدرس.
ابراهیمی، زهرا (1403). تحلیل مفاهیم احترام و مسئولیت¬پذیری در قرآن و تأثیر آنها بر عملکرد نوجوانان در محیطهای آموزشی. بینش قرآنی و عرفان اسلامی، 2(1)،54-65.
پهلوانی¬نژاد، مریم (1402). پیش¬بینی جهت¬گیري مذهبی نوجوانان براساس خودکنترلی، هدفمندي و سبکهاي دلبستگی. پایان¬نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه معارف قرآن و عترت (ع) اصفهان. دانشکده علوم تربیتی و روا¬ن¬شناسی اسلامی گروه روان¬شناسی.
طباطبایی،ریحانه (1390). حیات و هدفمندی آن در قرآن و عهدین. پایان¬نامه کارشناسی ارشد.دانشگاه اصفهان. دانشکده ادبیات و علوم انسانی.گروه علوم قرآن و حدیث.
اسماعیلی،مریم؛ یعقوبیان، فاطمه؛ سبزیان، سعیده؛ کجباف، محمدباقر و اسماعیلی، لیلا (۱۳۹۴). بررسی اثر¬بخشی معنویت درمانی بر هدفمندی در زندگی دختران نوجوان شهر اصفهان. سومین کنگره بین المللی علوم انسانی اسلامی
نادی، م.ع و ا، سجادیان (1390). تحلیل روابط بین معنای معنوی با بهزیستی معنوی ، شادی ذهنی، رضایت از زندگی، شکوفایی روان شناختی، امید به آینده و هدفمندی در زندگی دانشجویان.فصلنامه دانشکده بهداشت یزد. سال دهم. شماره 3 و 4.
پورعلی گوگ تپه، نسرین (1400). بررسی نقش تفكر و سبک زندگی قرآنی و اسلامی در تربیت نوجوانان با تاکید بر روایات ائمه اطهار علیه السلام . پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه پیام نور میاندوآب.
خداداد، مهدی؛ نخعی، مهدیه (1394). جوانان و سبک زندگی اسلامی، سومین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روان-شناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی، تهران، تحقیقات اسلامی سروش مرتضوی، مرکز راهكارهای دستیابی به توسعه پایدار.
فاضل قانع، حمید (1393). فصلنامه سبک زندگي دیني. ش 1 . ص 11
.4 Steinberg, L. (2014). Age of opportunity: Lessons from the new science of adolescence. Boston, MA: Houghton Mifflin Harcourt
Tan, B. P., Naidu, N. B. M., & Jamil, Z. (2018). Moral values and good citizens in a multi-ethnic society: A content analysis of moral education textbooks in Malaysia. The Journal of Social Studies Research, 42(2), 119-134.
.21S,Lewis (2007) traction in child mother in independence fostering, petent com grow children as patterns contingency in chenges longitudinal behavioral of journal international -tasks developmental in-265(3).
.23Hamid A, Haka NB. Reduction of Students’ Biological Misconceptions Through the Conceptual Change Model Integrated With Android-Based Quran. Tadris Jurnal Keguruan Dan Ilmu Tarbiyah. 2021;6(1):87-101.
.28Scheier, M. F., Wrosch, C., Baum, A., Cohen, S., Martire, L. M., Matthews, K. A., ... & Zdaniuk, B. (2006). The life engagement test: Assessing purpose in life. Journal of behavioral medicine, 29, 291-298
Ivtzan, I. Chan, C. P. L. Gardner, H. E. Prashar, K. 2011. «Linking Religion and Spirituality with Psychological Well-being: Examining Self-actualisation, Meaning in Life, and Personal Growth Initiative». Journal of Religion and Health, 48, 1.
.35Steger, M. F. Kawabata, Y. Shimai, S. et al. 2008. «The meaningful life in Japan and United States: Levels and correlates of meaning in life» J Research in personality. 42.
- Abstract Viewed: 14 times
- pdf (فارسی) Downloaded: 18 times