دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
  • التسجيل
  • الدخول
  • العربية
    • فارسی
    • English
مجله پژوهش در دین و سلامت
  • الصفحة الرئيسية
  • عن
    • عن المجلة
    • التركيز ومجال التخصص العلمي للمجلة
    • هیئت تحریریه
    • البنوک والمؤشرات
    • بيان الخصوصية
    • عدد الاصدارات
  • المحفوظات
    • الحالي
    • القضايا القادمة
    • بایگانی‌ مقالات
  • القواعد و القضایا الأخلاقیة
  • سياسات المجلة
    • سياسة الوصول المفتوح
    • الحقوق الفكرية
    • محفوظات المجلة
    • ذخیره‌سازی مقاله توسط مولف
    • پیش‌انتشار
    • السياسة المالية
    • سياسة الإعلان
    • سرقت علمی-ادبی
    • استفاده از هوش مصنوعی
  • إرشادات
    • إرشادات المؤلف
    • دليل الحكم
    • عملية مراجعة المادة
    • تخلف حرفه‌ای
    • كيفية الرد علی اعتراض مؤلفي المقالة
    • نماذج
  • الإعلانات
  • المحفوظات
    • الأسئلة الشائعة
    • الاقتراح والنقد
    • عنوان الاتصال
  • طلبات النشر
بحث متقدم
  1. الرئيسية
  2. المحفوظات
  3. مجلد 12 عدد 2 (1405): صیف
  4. المقالة الأصیلة

مجلد 12 عدد 2 (1405)

تموز 2026

فاعلیة تعلیم مفاهیم القرآن علی تقبل المسؤولیة، ونمط حیاة المراهقین وأهدافهم

  • سکینة عبدالهي موسالان
  • علي مصطفائي

مجلة البحث في الدين و الصحّة, مجلد 12 عدد 2 (1405), 15 تموز 2026 , الصفحة 62-76
https://doi.org/10.22037/jrrh.v12i2.48056 منشور: 2026-07-12

  • استعرض البحث
  • تنزيل
  • الادراج
  • المراجع
  • الاحصائيات
  • مشاركة

الملخص

خلفية البحث وأهدافه: مرحلة المراهقة من أهم مراحل حیاة الإنسان؛ لأنّ شخصیة الإنسان وصفاته وخصائصه الأخلاقیة والإجتماعیة، تتکوّن في هذه المرحلة. إذن یجب أن تکون لدیه خطة متکاملة من أجل التربیة السلیمة وتقدیم قدوة سلیمة یقتدي بها المراهق في هذه المرحلة الحساسة لتعزیز الشعور بالمسؤولیة، والحیاة الهادفة ونمط الحیاة السلیمة. لهذا، تسعی هذه الدراسة لفهم تأثیر تعلیم المفاهیم القرآنیة علی الشعور بالمسؤولیة، وقدرة المراهق علی اتخاذ الأهداف الصحیحة ونمط حیاة سلیمة.

منهجية البحث: المنهج الذي اعتمده الباحثان هو منهج شبه تجریبي وبطریقة ماقبل الإختبار ومابعده مع المجموعة الضابطة. اما الجمعیة الإحصائیة فقد شملت تلمیذات المرحلة المتوسطة لمدینة میرآباد في العام الدراسي 2023-2024 حیث تم اختیار 356 تلمیذة من جمیع الطالبات. وبعد الإستدعاء وتسجیل الأسماء، أختیرت 18 تلمیذة عبر منهج أخذ العینات العشوائیة (9 تلمیذات لمجموعة الإختبار و9 أخریات للمجموعة الضابطة). لم یستطع الباحثان التواصل مع بعض التلمیذات المجموعة الضابطة، لهذا تقلّص عددهن إلی ست تلمیذات. تلقت التلمیذات 10 جلسات تدریبیة، استمرت کل جلسة 90 دقیقة، ویومین لکل أسبوع في المدرسة. واعتمد الباحثان لجمع المعلومات علی استبیان قبول المسؤولیة (استبیان کالیفرنیا لعلم النفس)، واستبیان تحدید الهدف في الحیاة للباحث استشیر والزملاء واستبیان نمط الحیاة (LSQ)، وفي المرحلة الأخیرة جمع بیانات الإستبیان وجری تحلیلها عبر تطبیق SPSS الإصدار 27 وأجریت اختبارات کولموغوروف-سیمرنوف وشابیرو-ویلك، للتأکّد من إعتدالیة توزیع متغیرات الدراسة واختبار "أم باکس" لتقییم تجانس مصفوفات التباین المشترك، فضلا عن التحقیق من فرضیة تجانس میل الإنحدار. وقد تمت مراعاة جمیع الأصول الأخلاقیة في هذا البحث ولم یذکر الباحثون أيّ تضارب في المصالح.

المعطیات: کشفت نتائج تحلیل التباین متعدد المتغیرات أنّ تعلیم المفاهیم القرآنیة یؤثر بشکل کبیر علی تعزیز الشعور بالمسؤولیة والهدفیة لدی التلمیذات في المرحلة الثانویة یمکن وصفها علی النحو التالي: (1 0/ 0>P و 98/11= (1و14)F)، في حین لم تظهر النتائج أثراً له دلالة إحصائیة علی نمط أسلوب الحیاة لدی التملیذات وهو (05/ 0P> و 67/2=(1و14)F).

الاستنتاج: بناء علی نتائج البحث، لتعلیم مفاهیم القرآن تأثیر کبیر علی قبول المسؤولیة والهدفیة لدی التلمیذات وتؤدي إلی رفع مستوی إدراك التلمیذات تجاه وظائفهن، وأسرهن، والمجتمع وتساعدهن علی تنظیم حاجاتهن وواجباتهن حسب الأولویات بصورة دقیقة وشفافة. من جانب آخر، لم یؤثر تعلیم مفاهیم القرآن علی نمط حیاة التلمیذات، ونظراً للدرجات العالیة التي حصلت علیها التلمیذات في اختبار نمط الحیاة، یمکن أن یکون غیاب المعنی بسبب إتخاذ الطالبات أسلوب حیاة سلیمة لیست بحاجة إلی تغییر وتعدیل. ولهذا یمکن أن تعزز الشعور بالمسؤولیة والهدفیة في الحیاة ولا تغیّرها.

الكلمات المفتاحية:
  • نمط الحیاة
  • قبول المسؤولیة
  • المراهقات
  • الهدفیة
  • pdf (فارسی)

كيفية الاقتباس

1.
عبدالهي موسالان س, مصطفائي ع. فاعلیة تعلیم مفاهیم القرآن علی تقبل المسؤولیة، ونمط حیاة المراهقین وأهدافهم. JRRH [انترنت]. 12 يوليو، 2026 [وثق 28 يوليو، 2026];12(2):62-76. موجود في: https://journals.sbmu.ac.ir/jrrh/article/view/48056
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • شيكاغو
  • هارفرد
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • فانكوفر
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

المراجع

منابع

فتحی دانشور، شکیبا ؛ فرقانی، کوثر ؛ جعفری کلیبر ؛ فاطمه (1400)؛ چرا زندگی هدفمند داشته باشیم؟ نهمین همایش علمی پژوهشی علوم تربیتی و روان¬شناسی، آسیب های اجتماعی و فرهنگی ایران ؛ تعداد صفحات: 10

رضایی، پروین ( 1378). رابطه ی خشنودی و انگیزش پیشرفت با سلامت روانی و مسئولیت پذیری مربیان تربیتی زن آموزشگاه های اهواز. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید چمران اهواز.

فیست, ج ; و فیست, گ ; و آنرابرتس, ت (1395). نظریه های شخصیت. ترجمه سید محمدی. تهران :روان.

شکری، نسرین؛ یوسفي، مرضیه؛ صفایي راد، ایرج؛ اکبری، طیبه؛ موسوی، سیده مریم؛ نظری، هیمن(1394). همبستگي رفتارهای پرخطر در نوجوانان دانش آموز با شیوه های فرزند پروری والدین . مدیریت ارتقای سلامت. 5(17)، 73-82.

منگالی, ز (1396). بررسی تطبیقی سبک زندگی غربی و اسلامی. پژوهش های معنوی

آذرشب, م و میرمرادی, ع (1393). شاخصه¬های سبک زندگی اسلامی, مجموعه مقالات اولین کنفرانس ملی تحقیق و توسعه در هزاره سوم دانشگاه آزاد اسلام ی واحد علی آباد کتول, 1 - 12

مجلسی, م (1369). بحارالانوا ر. تهران: اسلامی.

پورکریمی, ا (1383). اعتدال و میانه¬روی در اسلام. شمیم یاس, 4 (14) 6 – 8

شیخ صدوق, م (1377). خصال شیخ صدو ق. ترجمه کمره¬ای, م. تهران: کتابچی.

زیارانی, ا (1394). آثار و نتایج سبک زندگی اسلامی در ابعاد فردی و اجتماعی.

عزيزي، بهار (1392). مطالعه رابطه دينداري و سبک زندگي . پايان نامه كارشناسي ارشد . تهران دانشگاه تربيت معلم دانشكده ادبيات و علوم انساني . ص12

شریفی, ا (1392). سبک زندگی اسلامی ایرانی. تهران: صدرا .

شریفی رنانی, م و احمدی, م (1396). رابطه سبک زندگی اسلامی با شادکامی , رضایت از زندگی و افسردگی در زنان خانه دار شهر اصفهان. تحقیقات کاربردی علوم انسانی اسلامی صدرا, 1 (3) , 77 – 102

شریفی، مریم (1399). پیش بینی شادکامی نوجوانان دختر برمبنای امید، هدفمندی و سبک زندگی اسلامی. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه معارف قرآن و عترت اصفهان. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی اسلامی گروه روانشناسی.

حمزه گردشی، زینب ؛ مرزبند، رحمت الله ؛ شاه حسینی، زهره ؛ عزیزی، مرضیه (1398) مولفه¬های مرتبط با معنای زندگی در نوجوانان: یک مطالعه مروری،https://civilica.com/doc/1144079

رفعتیان، ع (1385). مسئولیت¬پذیری. تهران: انتشارات قطره.

خدابخشی، مهدی و عابدی، محمدرضا (1388). بررسی روش¬های افزایش مسئولیت¬پذیری در دانش¬آموزان دوره راهنمایی شهر شهررضا در سال تحصیلی 1384-1385، مطالعات روان¬شناختی دانشگاه الزهراء، دوره 5، شماره 1

ایزدی، صمد و عزیزی شمامی، مصطفی. (1388). ضرورت برخورداری دانشجویان از دانش شهروندی و مسوولیت¬پذیری اجتماعی در فرایند جهانی شدن. مطالعات برنامه درسی، 4(15)، 60-82. SID https://sid.ir/paper/ 451047/fa

طارمیان، فرهاد (1392). روانشناسی رشد نوجوان. تهران: نشر علم

انیسی, ج; سلیمی, ح; میرزمانی بافقی, م ; رئیسی , ف ; و نیکنام, م (1386). بررسی مشکلات رفتاری نوجوانان. علوم رفتاری, 1 (2)، 163 – 170

بشیری، پروانه (1394). مقایسه اثر بخشی دو رویکرد الگوی چند محوری شفیع آبادی و یادگیری اجتماعی کرومبولتز بر هویت شغلی دانش آموزان دبیرستانی دختر، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران.

سرمد، زهره، حجازی، الهه و عباس بازرگان (1390). روش تحقیق در علوم رفتاری، انتشارات آگاه.

آقایی، کورش (1394). رابطه فرهنگ سازمانی و جو سازمانی با مسئولیت پذیری کارکنان مراکز آموزش فنی و حرفه ای شیراز، پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرودشت.

میرزا علی آبادی، فاطمه (1395). رابطه مولفه¬های روان¬شناسی مثبت با شادی ذهنی با نقش واسطه گری بهزیستی روان¬شناختی، پایان¬نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته روان¬شناسی تربیتی، گروه روان¬شناسی، دانشکده روان¬شناسی، دانشگاه کاشان.

لعلی، محسن؛ عابدی، احمد؛ کجباف، محمدباقر (1391). ساخت و اعتباریابی پرسشنامه سبک زندگی. پژوهش¬های روان-شناختی، دوره 15، شماره 1.

دشتی، سمیرا (1396). بررسی عوامل موثر بر مسئولیت پذیری دختران نوجوان در خانواده و چالش های پیش روی آن از منظر فرهنگ ایرانی - اسلامی. پایان نامه كارشناسی ارشد . دانشكده علوم انسانی. دانشگاه تربيت مدرس.

ابراهیمی، زهرا (1403). تحلیل مفاهیم احترام و مسئولیت¬پذیری در قرآن و تأثیر آنها بر عملکرد نوجوانان در محیطهای آموزشی. بینش قرآنی و عرفان اسلامی، 2(1)،54-65.

پهلوانی¬نژاد، مریم (1402). پیش¬بینی جهت¬گیري مذهبی نوجوانان براساس خودکنترلی، هدفمندي و سبکهاي دلبستگی. پایان¬نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه معارف قرآن و عترت (ع) اصفهان. دانشکده علوم تربیتی و روا¬ن¬شناسی اسلامی گروه روان¬شناسی.

طباطبایی،ریحانه (1390). حیات و هدفمندی آن در قرآن و عهدین. پایان¬نامه کارشناسی ارشد.دانشگاه اصفهان. دانشکده ادبیات و علوم انسانی.گروه علوم قرآن و حدیث.

اسماعیلی،مریم؛ یعقوبیان، فاطمه؛ سبزیان، سعیده؛ کجباف، محمدباقر و اسماعیلی، لیلا (۱۳۹۴). بررسی اثر¬بخشی معنویت درمانی بر هدفمندی در زندگی دختران نوجوان شهر اصفهان. سومین کنگره بین المللی علوم انسانی اسلامی

نادی، م.ع و ا، سجادیان (1390). تحلیل روابط بین معنای معنوی با بهزیستی معنوی ، شادی ذهنی، رضایت از زندگی، شکوفایی روان شناختی، امید به آینده و هدفمندی در زندگی دانشجویان.فصلنامه دانشکده بهداشت یزد. سال دهم. شماره 3 و 4.

پورعلی گوگ تپه، نسرین (1400). بررسی نقش تفكر و سبک زندگی قرآنی و اسلامی در تربیت نوجوانان با تاکید بر روایات ائمه اطهار علیه السلام . پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه پیام نور میاندوآب.

خداداد، مهدی؛ نخعی، مهدیه (1394). جوانان و سبک زندگی اسلامی، سومین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روان-شناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی، تهران، تحقیقات اسلامی سروش مرتضوی، مرکز راهكارهای دستیابی به توسعه پایدار.

فاضل قانع، حمید (1393). فصلنامه سبک زندگي دیني. ش 1 . ص 11

.4 Steinberg, L. (2014). Age of opportunity: Lessons from the new science of adolescence. Boston, MA: Houghton Mifflin Harcourt

Tan, B. P., Naidu, N. B. M., & Jamil, Z. (2018). Moral values and good citizens in a multi-ethnic society: A content analysis of moral education textbooks in Malaysia. The Journal of Social Studies Research, 42(2), 119-134.

.21S,Lewis (2007) traction in child mother in independence fostering, petent com grow children as patterns contingency in chenges longitudinal behavioral of journal international -tasks developmental in-265(3).

.23Hamid A, Haka NB. Reduction of Students’ Biological Misconceptions Through the Conceptual Change Model Integrated With Android-Based Quran. Tadris Jurnal Keguruan Dan Ilmu Tarbiyah. 2021;6(1):87-101.

.28Scheier, M. F., Wrosch, C., Baum, A., Cohen, S., Martire, L. M., Matthews, K. A., ... & Zdaniuk, B. (2006). The life engagement test: Assessing purpose in life. Journal of behavioral medicine, 29, 291-298

Ivtzan, I. Chan, C. P. L. Gardner, H. E. Prashar, K. 2011. «Linking Religion and Spirituality with Psychological Well-being: Examining Self-actualisation, Meaning in Life, and Personal Growth Initiative». Journal of Religion and Health, 48, 1.

.35Steger, M. F. Kawabata, Y. Shimai, S. et al. 2008. «The meaningful life in Japan and United States: Levels and correlates of meaning in life» J Research in personality. 42.

  • الملخص المشاهدات: 14 الأوقات
  • pdf (فارسی) التنزيلات: 18 الأوقات

احصائيات التنزيل

  • ينكيدين
  • تويتر
  • فيس بوك
  • كوكل بلص
  • التليكرام

اللغة

  • فارسی
  • English
  • العربية
  • الصفحة الرئيسية
  • المحفوظات
  • طلبات النشر
  • عن المجلة
  • هيئة التحرير
  • عنوان الاتصال

Creative Commons Attribution 4.0 International License

العنوان: طهران، الطریق السریع للشهید شمران، ولنجک، شارع دانشجو، شارع الشهید اعرابی (بروانه)، جامعة الشهید بهشتي للعلوم الطبیة، المبنی رقم 2، الطابق السابع، مرکز دراسات الدین والصحة.

الرمز البريدي: 1985717443

هاتف: 22439850-21-98+ و 23872343-21-98+

البريد الالكتروني: jrrh@sbmu.ac.ir

موقع الكتروني: www.journals.sbmu.ac.ir/jrrh

جميع حقوق هذا الموقع تتعلق بمجلة البحث في الدين والصحّة

مشغل بواسطة OJSPlus