الملخص

سابقه و اهداف: در پزشکی فرامدرن توصیه می­شود که برای ارتقای سطح سلامت افراد و جامعه در بُعدهای جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی، می­باید از همه­ی داشته­های بشری، به شرط بی­ضرر بودن آن­ها، استفاده شود. از همین دیدگاه است که حوزه­های جدیدی، از جمله سلامت و دین، مطرح و پیگیری می­شود. در کشور ما، فرهنگ غنی ایرانی – اسلامی، که از باور و قبول و اعتقاد مردمی برخوردار است، سرمایه­ی مهمی است که استفاده­ی هدفمند و هوشیارانه از آن، به­ویژه در تلفیقِ آن با پزشکی نوین (البته بدون تغییر محتوا)، زمینه را برای رشد و ارتقای سطح سلامتی فرد و جامعه در چارچوب سبک زندگی ایرانی - اسلامی فراهم می­کند. بررسی بُعد اجتماعی سلامت در کلمات حکمت­آمیز امام علی (ع) نیز در همین جهت طراحی شده است.

مواد و روش‌ها: این، مطالعه­یی تطبیقی، از نوع تحلیل محتوا است که در آن، همه­ی کلمه‌­های حکمت­‌آمیز امام علی(ع) در کتاب نهج­البلاغه،  از زاویه­ی بُعد اجتماعی سلامت (داده­های پژوهش) مورد استفاده قرار گرفته است.

یافته‌ها: از 480 مورد کلمه­های حکمت­آمیز امام علی(ع)، نزدیک به 115 مورد در حیطه­ی بُعد اجتماعی سلامت قرار می­گیرد؛ و از میان آن­ها، نزدیک به 68 موضوع مرتبط با بُعد اجتماعی سلامت، به­صورت کاربردی و دستورالعملی، چه در حوزه­ی دانشی، چه در حوزه­ی نگرشی، استخراج شده است.

نتیجه‌گیری: کلمه­‌های قصار امام علی(ع) در نهج­‌البلاغه، منبع معتبری است که به پشتوانه‌­ی آن و بزرگی گوینده­اش و نیز پذیرش آن در جامعه (به‌­ویژه جامعه­‌ی شیعه)، می­توان شاخصه­‌هایی را در بُعد اجتماعی سلامت تبیین و تعریف کرد و از آن در سبک زندگی ایرانی - اسلامی بهره گرفت.