دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
  • التسجيل
  • الدخول
  • العربية
    • فارسی
    • English
مجله پژوهش در دین و سلامت
  • الصفحة الرئيسية
  • عن
    • عن المجلة
    • التركيز ومجال التخصص العلمي للمجلة
    • هیئت تحریریه
    • البنوک والمؤشرات
    • بيان الخصوصية
    • عدد الاصدارات
  • المحفوظات
    • الحالي
    • القضايا القادمة
    • بایگانی‌ مقالات
  • القواعد و القضایا الأخلاقیة
  • سياسات المجلة
    • سياسة الوصول المفتوح
    • الحقوق الفكرية
    • محفوظات المجلة
    • ذخیره‌سازی مقاله توسط مولف
    • پیش‌انتشار
    • السياسة المالية
    • سياسة الإعلان
    • سرقت علمی-ادبی
    • استفاده از هوش مصنوعی
  • إرشادات
    • إرشادات المؤلف
    • دليل الحكم
    • عملية مراجعة المادة
    • تخلف حرفه‌ای
    • كيفية الرد علی اعتراض مؤلفي المقالة
    • نماذج
  • الإعلانات
  • المحفوظات
    • الأسئلة الشائعة
    • الاقتراح والنقد
    • عنوان الاتصال
  • طلبات النشر
بحث متقدم
  1. الرئيسية
  2. المحفوظات
  3. مجلد 11 عدد 3 (2025): الخریف
  4. المقالة الإستعراضیّة

مجلد 11 عدد 3 (2025)

آيان 2025

الخبرة الدينيّة لسكرات الموت وغمراته ودورها التربويّ في تحقیق الصحّة الرّوحيّة

  • نصرالله فاطمي أمین
  • سعید سلیماني
  • حسن علیدادي سلیماني
  • أصغر مجتبائي ‌فر

مجلة البحث في الدين و الصحّة, مجلد 11 عدد 3 (2025), 11 آيان 2025 , الصفحة 72-86
https://doi.org/10.22037/jrrh.v11i3.47565 منشور: 2025-09-26

  • استعرض البحث
  • تنزيل
  • الادراج
  • المراجع
  • الاحصائيات
  • مشاركة

الملخص

خلفية البحث وأهدافه: تُعدّ الخبرة الدينيّة للحظات الاقتراب من الموت، التي تُوصَف في النصوص الدينيّة بسكرات وغمرات الموت، تجربةً محيّرةً وفريدةً غالبًا، يمكن أن تؤدّي دورًا مهمًّا في مسار الصحّة الروحيّة والمعرفة الإنسانية. لكنّ جهل الإنسان بهذه الحالات وأسباب حدوثها يولّد لديه خوفًا من الموت نفسه. يهدف هذا البحث إلى تسليط الضوء على سكرات وغمرات الموت بوصفها تجربة دينيّة فريدة، من أجل استكشاف آثارها التربويّة في تحقيق الصحّة الروحيّة كما تطرحها الرؤية الإسلاميّة.

منهجية البحث: يعتمد هذا البحث على المنهج الوصفيّ و التحليليّ، وتم إجراؤه باستخدام المصادر المكتبيّة. بدأ البحث بعرض التعاريف الضروریّة كمقدّمة تمهيديّة، ثمّ تتابعت المواضیع الرئيسة على مراحل عدّة، في إطار السعي إلى تقديم إجابة وافية للسؤال الأساسي المطروح. في البداية تمّ تعريف سكرات وغمرات الموت كإحدى حالات الاقتراب من الموت، وتجسّدت هذه الحالة في إطار التجربة الدينية ثمّ في المرحلة التالية تمّ تحليل هذه التجربة الدينية من منظور العلاقة بينها وبين الصحّة الروحية، وأخيرًا تمّ استعراض الآثار والفوائد التربوية التي تنبع من التأمّل في هذه التجربة الدينية. لم یُذکر أي تعارض في المصالح من قبل مؤلفي المقالة.

المعطیات: تعدّ سكرات الموت و غمراته التي تأتي قُبَيْل حلول الأجل من اللحظات الحاسمة وشدیدة الصعوبة والمشقّة. بما أنّ التجربة الدينية تشمل إدراك هذه الحالات في نفس الإنسان ومشاهدتها لدی الآخرين، فقد وردت في هذا الشأن آيات وروايات كثيرة؛ كلّها تُشكّل تجربة ماورائیة قد تکون لها أثر بالغ على صحة الأشخاص وتوازنهم الروحي. إنّ الفهم الصحيح لحالات سكرات وغمرات الموت والإدراك الواعي لسبل التخفيف من آثارها أو إزالتها، يرتبط ارتباطًا وثيقًا بالصحة الروحية للأفراد.

الاستنتاج: عند حلول مقدمات الموت، تجتاح کیان الإنسان انفعالات وعواصف داخلیّة هائلة. وقد یفقد السیطرة العقلیة ویدخل في حالة من القلق والاضطراب وهو ما عبّر عنه القرآن الکریم بمصطلحي السکرات والغمرات. يتّخذ هذا البحث موقفًا مغايرًا للمسارات الروحيّة غير المستندة إلى الوحي. إنّما النتيجة الرئيسة لهذه المقالة هي أنّ السبيل الوحيد لمعرفة العوالم الغيبية، ومنها سكرات وغمرات الموت وسبل التعرّف عليها والعوامل المؤدية إلى حدوثها أو زوالها أو تخفیض آثارها يكون من خلال الرجوع إلى تعاليم الوحي فقط.

الكلمات المفتاحية:
  • الخبرة الدينية
  • حالة الإقتراب من الموت
  • السكرات و الغمرات
  • الصحة الروحية
  • pdf (فارسی)

كيفية الاقتباس

1.
فاطمي أمین ن, سلیماني س, علیدادي سلیماني ح, مجتبائي ‌فر أ. الخبرة الدينيّة لسكرات الموت وغمراته ودورها التربويّ في تحقیق الصحّة الرّوحيّة. JRRH [انترنت]. 26 سبتمبر، 2025 [وثق 8 يوليو، 2026];11(3):72-86. موجود في: https://journals.sbmu.ac.ir/jrrh/article/view/47565
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • شيكاغو
  • هارفرد
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • فانكوفر
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

المراجع

Akbarzadeh F, Dehbashi M, Shanazari J. A Comparative Study and Analysis of Death and Its Relationship with the Meaning of Life in Rumi and Heidegger. Comparative Theology. 2014;5(11):1-20. (Full Text in Persian)

Fatemi Amin N. Dar Emtedad-e Roshd. Tehran: Adineh;2021. (Full Text in Persian)

Javadpour G. An Assessment of the Nonmorality-Approach to Life after Death. Philosophia and Theologia: Dialogues in Criticism and Reflection. 2021;26(101):37-63. (Full Text in Persian)

Abdoljabari M, Karamkhani M, Fani M, Dolatshahi F. Euthanasia and Assisted Death. Journal of Pizhūhish dar dīn va salāmat. 2015;1(1):56-64. (Full Text in Persian)

Rahmani M, Zarvandi N, Abdoljabari M. The Jurisprudence Sentence for Euthanasia Journal of Pizhūhish dar dīn va Salāmat. 2018;4(4):104-17. (Full Text in Persian)

Mohammad Rezaei M. Jostarhaei dar Kalam-e Jadid. Tehran: Samt; 2002. (Full Text in Persian)

Shirvani A. Theoretical principles of religious experiencel: A comparative and critical study of the views of Ibn Arabi and Rudolf Otto. Qom: Boostan-e Ketab-e Qom; 2002. (Full Text in Persian)

Yusofian H. New theology. Qom: Samt; 2010. (Full Text in Persian)

Shirvani A. Din-e Erfani va Erfan-e Dini. Qom: Dar al-Fekr; 1992. (Full Text in Persian)

Fatemi Amin N, Soleimani S. The Religious Experience of Fear of Death and its Developmental Effects on Spiritual Health. Journal of Pizhūhish dar dīn va Salāmat. 2024;10(2):93-105. (Full Text in Persian)

Majlesi MB. Bihar al-Anwar. Beirut: Dar al-Maktab al-Islamiyeh; 1986. (Full Text in Arabic)

The Holy Quran. Translated by: Hossein Ansarian. Tehran: Dar al-Quran al-Karim.

Makarem Shirazi N. Tafsir Nemooneh. Tehran: Dar al-Kotob al- Eslamyeh Publication; 2007. (Full Text in Persian)

Motahari M. Majmooeh Asar. Tehran: Sadra; 2004. (Full Text in Persian)

Al-Arusi Al-Havizi A. Tafsir Noor al-Saghlain. Qom: Ismaeilian; 1994. (Full Text in Persian)

Sharif al-Radi, Nahj al-balagha. Editor. Qom: Feyz al-Islam. (Full Text in Persian)

Tamimi Amadi AM. Ghurar al-Hikam wa Durar al-Kalim. Eramoui, MJ, editor. 5 ed. Tehran: University of Tehran Press; 1994. (Full Text in Persian)

Makarem Shirazi N. Payam-e Quran.Tehran:Dar al-Kotob al-Islamiyah; 2002. (Full Text in Persian)

Javadi-Amoli A. Tafsire Mozooei Quran Karim. Qom: Asra. (Full Text in Persian)

Sobhani J. Manshoor-e Javid. Qom: Imam Sadig (PBUH); 2009. (Full Text in Persian)

Haqi Brosway I. Tafsīr-e rūḥ al-bayān. Beirut: Dar al-Fekr. (Full Text in Arabic)

Rababni Mianji H. Maad az Didgah-e Quran, Hadith va Aghl: Moalef; 1994. (Full Text in Persian)

Hoseini Tehrani MH. Maad-shenasi. Mashhad: Noor-e Malakoot Quran; 1995.

Koleini MY. al-Kaafi, Corrected by: Ali Akbar Ghaffari and Mohammad Akhondi. Tehran: Dar-al-kotob Al-Islamiyah; 1986. (Full Text in Persian)

Khomeini R. Maad az Didgah-e Imam Khomeini. Tehran: Moasseseh Tanzim va Nashr-e Asar-e Imam Khomei. (Full Text in Persian)

Noori H. Mostadrek al-Wasail. Qom: al-Albayt; 1987. (Full Text in Persian)

Tabatabai SMH. Tafsir-e al-Mizan, translated by Mousavi Hamedani Qom: Islamic Publications Office (affiliated with the Society of Seminary Teachers of Qom); 1995. (Full Text in Persian)

Vahedian A, Azimi, Akrami F, Hajiesmaeili MR, Abbasi M, Safaiepour L, et al. Spiritual Health Concept in Iranian Society: Evolutionary Concept Analysis and Narrative Review. Journal of Medical Ethics. 2016;10(35):77-115. (Full Text in Persian)

Atashzadeh-Shoorideh F, Karamkhani M, Shokri-Khubestani M, Fani M, Abdoljabbari M. Searching the concept of spiritual well-being and the indices of healthy individuals in different religions and creeds. Journal of Pizhuhish dar din va salamat. 2016;2(4):63-71. (Full Text in Persian)

Kafami I. Al-Balad Al-Amin and Al-Dara Al-Hussein. 1 ed. Beirut: al-Alami Publishing House; 1997. (Full Text in Arabic)

Tousi M. Misbah al-Mutahjad and Selah al-Mutabbad. 1 ed. Beirut: Shia Fiqh Foundation; 1990. (Full Text in Arabic)

Tousi M. Tahdhib al-Ahkam. 4 ed. Tehran: Dar al-Kuttub al-Islamiyya; 1986. (Full Text in Persian)

Ibn Babawayh M. Al-Amali (Lel-Sadouq). 6 ed. Tehran: Kitabchi; 1997. (Full Text in Persian)

Tousi M. al-Amali (Lel-Tousi). 1 ed. Qom: Dar al-Taqwa; 1993. (Full Text in Persian)

Ibn Babawayh M. Man la Yahzaro al-Faghih. 2 ed. Qom: Islamic Publications Office affiliated with the Qom Seminary Teachers' Association; 1992. (Full Text in Persian)

Ibn Babawayh M. Savabo al-A'mal va Eghabo al-Amal. Qom: Dar al-Sharif al-Radi 1985. (Full Text in Persian)

Ibn Babawayh M. Fazael Ashhor al-salasah. Qom: Davari; 1976. (Full Text in Persian)

Ibn Babawayh M. Fadhail al-Shi'a. 1 ed. Tehran: al-Alemi. (Full Text in Persian)

Ibn Qolwayh J. Kamil al-Ziyarat. 1 ed. Najaf Ashraf: Dar al-Mortazawiyya; 1937. (Full Text in Arabic)

Naraqi A. Jame' al-Saadat. Beirut: Scientific Institute of Press; 2004. (Full Text in Arabic)

  • الملخص المشاهدات: 150 الأوقات
  • pdf (فارسی) التنزيلات: 53 الأوقات

احصائيات التنزيل

  • ينكيدين
  • تويتر
  • فيس بوك
  • كوكل بلص
  • التليكرام

اللغة

  • فارسی
  • English
  • العربية
  • الصفحة الرئيسية
  • المحفوظات
  • طلبات النشر
  • عن المجلة
  • هيئة التحرير
  • عنوان الاتصال

Creative Commons Attribution 4.0 International License

العنوان: طهران، الطریق السریع للشهید شمران، ولنجک، شارع دانشجو، شارع الشهید اعرابی (بروانه)، جامعة الشهید بهشتي للعلوم الطبیة، المبنی رقم 2، الطابق السابع، مرکز دراسات الدین والصحة.

الرمز البريدي: 1985717443

هاتف: 22439850-21-98+ و 23872343-21-98+

البريد الالكتروني: jrrh@sbmu.ac.ir

موقع الكتروني: www.journals.sbmu.ac.ir/jrrh

جميع حقوق هذا الموقع تتعلق بمجلة البحث في الدين والصحّة

مشغل بواسطة OJSPlus