دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
  • ثبت‌نام
  • ورود
  • فارسی
    • English
    • العربية
مجله پژوهش در دین و سلامت
  • خانه
  • اطلاعات مجله
    • درباره
    • اهداف و حیطه
    • هیئت تحریریه
    • نمایه‌نامه‌ها
    • بیانیۀ حریم خصوصی
    • تاریخچه
  • شماره‌ها
    • شمارۀ جاری
    • در دست انتشار
    • بایگانی‌ مقالات
  • اخلاق نشر
  • سیاست‌ها
    • دسترسی آزاد
    • حق نشر
    • بایگانی مقالات
    • ذخیره‌سازی مقاله توسط مولف
    • پیش‌انتشار
    • هزینۀ انتشار
    • سیاست تبلیغات
    • سرقت علمی-ادبی
    • استفاده از هوش مصنوعی
  • دستورالعمل‌ها
    • برای نویسندگان
    • برای داوران
    • روند بررسی مقاله
    • تخلف حرفه‌ای
    • اعتراض نویسندگان
    • فرم‌ها
  • اطلاعیه‌ها
  • پشتیبانی
    • پرسش‌های متداول
    • پیشنهاد و انتقاد
    • اطلاعات تماس
  • ارسال مقاله
جستجوی پیشرفته
  1. صفحه اصلی
  2. بایگانی‌ها
  3. دوره 11 شماره 3 (2025): پائیز
  4. مقالۀ مروری

دوره 11 شماره 3 (2025)

نوامبر 2025

تجربۀ دینی سکرات و غمرات مرگ و نقش تربیتی آن در سلامت معنوی

  • نصراله فاطمی امین
  • سعید سلیمانی
  • حسن علیدادی سلیمانی
  • اصغر مجتبایی‌فر

پژوهش در دین و سلامت , دوره 11 شماره 3 (2025), 11 نوامبر 2025 , صفحه 72-86
https://doi.org/10.22037/jrrh.v11i3.47565 چاپ شده: 2025-09-26

  • مقاله
  • دانلود
  • ارجاع
  • مراجع
  • آمار
  • اشتراک

چکیده

سابقه و هدف: تجربۀ دینی حالاتِ نزدیک به مرگ که در متون دینی از آن به سکرات و غمرات مرگ تعبیر شده، تجربه‌ای احیاگر و غالباً بدون تکرار است که می‌تواند در مسیر سلامت معنوی انسان و انسان‌شناسی نقش بسزایی داشته باشد. اما ناشناخته‌بودنِ این حالات و علل ایجاد آنها برای انسان، ترس از اصل مرگ را به همراه دارد. در پژوهش حاضر تلاش شده است تا با معرفی سکرات و غمرات مرگ به‌عنوان یک تجربۀ دینی، آثار تربیتی آن در سلامت‌ معنوی مد نظر اسلام، بررسی شود.   

روش کار: پژوهش حاضر از نوع کتابخانه‌ای و توصیفی - تحلیلی است. ابتدا تعاریفی که مفاد آنها به‌عنوان پیش‌زمینۀ‌ پژوهش ضروری به نظر می‌رسید، طرح شد و بدنۀ اصلی پژوهش در چند مرحله در مسیر یافتن جواب مناسب برای سؤال اصلی تحقیق قرار گرفت. یعنی ابتدا سکرات و غمرات مرگ یکی از حالات نزدیک به مرگ معرفی شد و در قالب تجربۀ دینی تمثل یافت و در مرحلۀ بعد شناخت این تجربۀ دینی در ارتباط با سلامت ‌معنوی چرایی‌یابی ‌شد و در مرحلۀ آخر آثار و فوائد تربیتی اندیشه در این تجربۀ دینی بررسی ‌شد. مؤلفان مقاله تضاد منافعی گزارش نکرده‌اند.

یافته‌ها: سکرات و غمرات مرگ که دقیقاً قبل از زمان فرارسیدن مرگ است، لحظه‌ای بسیار حساس و همراه با سختی‌های فراوان است. ازآنجاکه تجربۀ دینی شامل درک این حالات در وجود خود انسان و همچنین دیدن آن در افراد دیگر نیز می‌شود و از طرفی آیات و روایات بسیاری در این زمینه سخن گفته‌اند؛ همه یک تجربۀ فراطبیعی را رقم می‌زنند که در سلامت و تعادل معنوی افراد اثرات مهمی می‌تواند داشته باشد. تعریف و درک صحیح از حالت سکرات و غمرات مرگ و آگاهی از راه‌های از بین بردن آنها یا کاهش اثرات آنها ارتباط و پیوند عمیقی با سلامت معنوی افراد دارد.

نتیجه‌گیری: بر اثر رسیدن مقدمات مرگ، هیجان و انقلاب فوق‌العاده‌ای تمام وجود انسان را می‌گیرد. گاه این حالت مستی بر عقل چیره می‌شود و اضطراب و ناآرامی شدیدی ایجاد می‌کند که قرآن کریم از آن به سکرات و غمرات مرگ تعبیر می‌کند. رویکرد این پژوهش در مقابلِ سیر و سلوک‌های معنوی غیرمبتنی بر وحی قرار می‌گیرد. نتیجۀ اصلی مقالۀ حاضر این است که تنها راه اطلاع از عوالم غیب ازجمله سکرات و غمرات مرگ و راه شناسایی و عوامل ایجاد یا از بین رفتن آنها یا کاهش اثرات آنها فقط مراجعه به آموزه‌های وحی است.

کلمات کلیدی:
  • تجربۀ دینی
  • حالتِ نزدیک به مرگ
  • سکرات و غمرات
  • سلامت معنوی
  • pdf

ارجاع به مقاله

1.
فاطمی امین ن, سلیمانی س, علیدادی سلیمانی ح, مجتبایی‌فر ا. تجربۀ دینی سکرات و غمرات مرگ و نقش تربیتی آن در سلامت معنوی. JRRH [اینترنت]. 26 سپتامبر 2025 [ارجاع شده 8 جولای 2026];11(3):72-86. قابل دسترس در: https://journals.sbmu.ac.ir/jrrh/article/view/47565
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acm-sig-proceedings##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acs-nano##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.apa##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.associacao-brasileira-de-normas-tecnicas##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.chicago-author-date##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.harvard-cite-them-right##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.ieee##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.modern-language-association##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.turabian-fullnote-bibliography##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.vancouver##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.ris##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.bibtex##

مراجع

Akbarzadeh F, Dehbashi M, Shanazari J. A Comparative Study and Analysis of Death and Its Relationship with the Meaning of Life in Rumi and Heidegger. Comparative Theology. 2014;5(11):1-20. (Full Text in Persian)

Fatemi Amin N. Dar Emtedad-e Roshd. Tehran: Adineh;2021. (Full Text in Persian)

Javadpour G. An Assessment of the Nonmorality-Approach to Life after Death. Philosophia and Theologia: Dialogues in Criticism and Reflection. 2021;26(101):37-63. (Full Text in Persian)

Abdoljabari M, Karamkhani M, Fani M, Dolatshahi F. Euthanasia and Assisted Death. Journal of Pizhūhish dar dīn va salāmat. 2015;1(1):56-64. (Full Text in Persian)

Rahmani M, Zarvandi N, Abdoljabari M. The Jurisprudence Sentence for Euthanasia Journal of Pizhūhish dar dīn va Salāmat. 2018;4(4):104-17. (Full Text in Persian)

Mohammad Rezaei M. Jostarhaei dar Kalam-e Jadid. Tehran: Samt; 2002. (Full Text in Persian)

Shirvani A. Theoretical principles of religious experiencel: A comparative and critical study of the views of Ibn Arabi and Rudolf Otto. Qom: Boostan-e Ketab-e Qom; 2002. (Full Text in Persian)

Yusofian H. New theology. Qom: Samt; 2010. (Full Text in Persian)

Shirvani A. Din-e Erfani va Erfan-e Dini. Qom: Dar al-Fekr; 1992. (Full Text in Persian)

Fatemi Amin N, Soleimani S. The Religious Experience of Fear of Death and its Developmental Effects on Spiritual Health. Journal of Pizhūhish dar dīn va Salāmat. 2024;10(2):93-105. (Full Text in Persian)

Majlesi MB. Bihar al-Anwar. Beirut: Dar al-Maktab al-Islamiyeh; 1986. (Full Text in Arabic)

The Holy Quran. Translated by: Hossein Ansarian. Tehran: Dar al-Quran al-Karim.

Makarem Shirazi N. Tafsir Nemooneh. Tehran: Dar al-Kotob al- Eslamyeh Publication; 2007. (Full Text in Persian)

Motahari M. Majmooeh Asar. Tehran: Sadra; 2004. (Full Text in Persian)

Al-Arusi Al-Havizi A. Tafsir Noor al-Saghlain. Qom: Ismaeilian; 1994. (Full Text in Persian)

Sharif al-Radi, Nahj al-balagha. Editor. Qom: Feyz al-Islam. (Full Text in Persian)

Tamimi Amadi AM. Ghurar al-Hikam wa Durar al-Kalim. Eramoui, MJ, editor. 5 ed. Tehran: University of Tehran Press; 1994. (Full Text in Persian)

Makarem Shirazi N. Payam-e Quran.Tehran:Dar al-Kotob al-Islamiyah; 2002. (Full Text in Persian)

Javadi-Amoli A. Tafsire Mozooei Quran Karim. Qom: Asra. (Full Text in Persian)

Sobhani J. Manshoor-e Javid. Qom: Imam Sadig (PBUH); 2009. (Full Text in Persian)

Haqi Brosway I. Tafsīr-e rūḥ al-bayān. Beirut: Dar al-Fekr. (Full Text in Arabic)

Rababni Mianji H. Maad az Didgah-e Quran, Hadith va Aghl: Moalef; 1994. (Full Text in Persian)

Hoseini Tehrani MH. Maad-shenasi. Mashhad: Noor-e Malakoot Quran; 1995.

Koleini MY. al-Kaafi, Corrected by: Ali Akbar Ghaffari and Mohammad Akhondi. Tehran: Dar-al-kotob Al-Islamiyah; 1986. (Full Text in Persian)

Khomeini R. Maad az Didgah-e Imam Khomeini. Tehran: Moasseseh Tanzim va Nashr-e Asar-e Imam Khomei. (Full Text in Persian)

Noori H. Mostadrek al-Wasail. Qom: al-Albayt; 1987. (Full Text in Persian)

Tabatabai SMH. Tafsir-e al-Mizan, translated by Mousavi Hamedani Qom: Islamic Publications Office (affiliated with the Society of Seminary Teachers of Qom); 1995. (Full Text in Persian)

Vahedian A, Azimi, Akrami F, Hajiesmaeili MR, Abbasi M, Safaiepour L, et al. Spiritual Health Concept in Iranian Society: Evolutionary Concept Analysis and Narrative Review. Journal of Medical Ethics. 2016;10(35):77-115. (Full Text in Persian)

Atashzadeh-Shoorideh F, Karamkhani M, Shokri-Khubestani M, Fani M, Abdoljabbari M. Searching the concept of spiritual well-being and the indices of healthy individuals in different religions and creeds. Journal of Pizhuhish dar din va salamat. 2016;2(4):63-71. (Full Text in Persian)

Kafami I. Al-Balad Al-Amin and Al-Dara Al-Hussein. 1 ed. Beirut: al-Alami Publishing House; 1997. (Full Text in Arabic)

Tousi M. Misbah al-Mutahjad and Selah al-Mutabbad. 1 ed. Beirut: Shia Fiqh Foundation; 1990. (Full Text in Arabic)

Tousi M. Tahdhib al-Ahkam. 4 ed. Tehran: Dar al-Kuttub al-Islamiyya; 1986. (Full Text in Persian)

Ibn Babawayh M. Al-Amali (Lel-Sadouq). 6 ed. Tehran: Kitabchi; 1997. (Full Text in Persian)

Tousi M. al-Amali (Lel-Tousi). 1 ed. Qom: Dar al-Taqwa; 1993. (Full Text in Persian)

Ibn Babawayh M. Man la Yahzaro al-Faghih. 2 ed. Qom: Islamic Publications Office affiliated with the Qom Seminary Teachers' Association; 1992. (Full Text in Persian)

Ibn Babawayh M. Savabo al-A'mal va Eghabo al-Amal. Qom: Dar al-Sharif al-Radi 1985. (Full Text in Persian)

Ibn Babawayh M. Fazael Ashhor al-salasah. Qom: Davari; 1976. (Full Text in Persian)

Ibn Babawayh M. Fadhail al-Shi'a. 1 ed. Tehran: al-Alemi. (Full Text in Persian)

Ibn Qolwayh J. Kamil al-Ziyarat. 1 ed. Najaf Ashraf: Dar al-Mortazawiyya; 1937. (Full Text in Arabic)

Naraqi A. Jame' al-Saadat. Beirut: Scientific Institute of Press; 2004. (Full Text in Arabic)

  • چکیده مشاهده شده: 150 بار
  • pdf دانلود شده: 53 بار

آمار دانلود

  • لینکدین
  • تویتر
  • فیسبوک
  • گوگل پلاس
  • تلگرام

زبان

  • فارسی
  • English
  • العربية
  • صفحه اصلی
  • بایگانی
  • ارسال مقاله
  • درباره‌ی مجله
  • تیم سردبیری
  • اطلاعات تماس

Creative Commons Attribution 4.0 International License

نشانی: تهران، بزرگراه شهید چمران، ولنجک، بلوار دانشجو، خیابان شهید اعرابی (پروانه)، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، ساختمان شمارۀ 2، طبقۀ 7، مرکز مطالعات دین و سلامت.

کد پستی: 1985717443

تلفن: 22439850-21-98+ و 23872343-21-98+

رایانامه: jrrh@sbmu.ac.ir                                                                                

 وب سایت: www.journals.sbmu.ac.ir/jrrh

تمامی حقوق این وب‌سایت متعلق به نشریۀ پژوهش در دین و سلامت است.

قدرت یافته از OJSPlus