تجربۀ دینی مرگهراسی و آثار تربیتی آن در سلامت معنوی
پژوهش در دین و سلامت ,
دوره 10 شماره 2 (2024),
7 مهر 2025
,
صفحه 93-105
https://doi.org/10.22037/jrrh.v10i2.38767
چکیده
سابقه و هدف: مرگ بهعنوان تجربهای احیاگر میتواند در مسیر سلامت معنوی انسان و ایدۀ انسانشناسی نقش بسزایی داشته باشد اما هراس و ترس از مرگ که گاهی هم به افراط کشیده میشود میتواند دستاوردهای این تجربۀ دینی را کماثر یا بیاثر کند. ازاینرو در پژوهش حاضر تلاش شده است تا با معرفی مرگ بهعنوان یک تجربۀ دینی، راهحلی برای دوری از ترس و هراس نسبت به آن معرفی و آثار تربیتی آن در سلامت معنوی مد نظر اسلام بررسی شود.
روش کار: پژوهش حاضر از نوع کتابخانهای و توصیفی - تحلیلی است. ابتدا تعاریفی که مفاد آنها بهعنوان پیشزمینۀ پژوهش ضروری به نظر میرسید طرح شد و بدنۀ اصلی پژوهش در چند مرحله در مسیرِ یافتن جواب مناسب برای سؤال اصلی تحقیق قرار گرفت. یعنی ابتدا مرگ یکی از مراحل حیات معرفی شد و در قالب تجربۀ دینی تمثل یافت و در مرحلۀ بعد هراس و ترس از مرگ در ارتباط با سلامت معنوی چرایییابی شد و در مرحلۀ آخر آثار و فوائد تربیتی اندیشه در این تجربۀ دینی بررسی شد. مؤلفان مقاله تضاد منافعی گزارش نکردهاند.
یافتهها: بر اساس نتایج پژوهش حاضر، مرگ تجربهای دینی شناخته شد. علل هراس از مرگ جهل به حقیقت مرگ و گناه و کردار ناشایست و دلبستگی به دنیا و مظاهر آن معرفی شد. زوال غفلت و کاهش شهوات و تسلی آلام دنیوی و بهرهوری کامل از زندگی و اشتیاق به آخرت و نیل به درجات اخروی، بیمیلی و بیرغبتی به دنیا، پاکشدن گناهان از آثار و فواید مرگاندیشی است که نقش هر یک از این عوامل در سلامت معنوی قابل طرح و بررسی مفصل در مجالی دیگر است.
نتیجهگیری: تجربۀ دینی مرگ با صبغۀ اسلامی آن در جهت انسانشناسی و خداشناسی نهتنها ترس ندارد بلکه موجب رشد و تربیت انسان میشود و انسان نوگرا را به اصل خود رهنمون میسازد و از دیدگاه اسلام این بزرگترین دستاورد مرگ در تأمین سلامت معنوی انسان است. بنابراین، شناسایی علل هراس و اجتناب از آنها ضروری مینماید. از طرفی توجه به فوائد مرگپژوهی ضامن تأمین همان سلامت معنوی است.
- آثار تربیتی مرگ
- تجربۀ دینی
- سلامت معنوی
- مرگهراسی
ارجاع به مقاله
مراجع
Yosefian H. Kalam-e Jadid. Tehran: Samt; 2022.
VahedianAzimi A, Akrami F, Hajiesmaeili MR, Abbasi M, Safaiepour L, Fani M, et al. Spiritual Health Concept in Iranian Society: Evolutionary Concept Analysis and Narrative Review. Journal of Medical Ethics. 2016;10(35):77-115.
The Holly Quran. Translated by Makarem Shirazi, N. Tehran: Payam-e Edalat; 2021. 2 ed. Qom: Daftar-e Motaleat-e Tarikh va Maref-e Islami; 1994.
al-Sharīf al-Raḍī M. Nahj al-Balāgha, Translated by Isfahani, F. 1 ed. Qom: Mashhoor; 2000.
ibn-e Babewayh al-Qummi M. Ma'ani al-Akhbar. 1ed. Qom: Daftar-e Enteshrat-e Islami; 2024.
Ibn Sina H. Al Rasaʼel. Qom: Bita.
Ja'fari M. Erfan-e Islam. Tehran: Nashr-e Keramat; 1999.
Atashzadeh Shoorideh F, Karamkhani M, Shokri Khubestani M, Fani M, Abdoljabbari M. Searching the concept of spiritual well-being and the indices of healthy individuals in different religions and creeds. Journal of Pizhuhish dar din va salamat. 2016;2(4):63-71.
Majlesi MB. Bihar al-Anwar. Beirut: Dar Al Ehya Al Toras Al Arabi; 1983.
Tabatabai MH. Al-Mizan fi Tafsir al-Quran. 2 ed. Beirut: Moassesah al-Alami lel-Matbooat; 1971.
Maeterling M. Asrar-e Marg. Translated by Bazegar, F. 2 ed. Tehran: Saffar; 1997.
Mesbah-e Yazdi MT. Sharh-e Wasiyat-e Imam Ali ibne Abi Talib (AS) Be Farzandash Imam Hassan-e Mojtaba (AS) Qom: Imam Khomeini Education and Research Institute; 2012.
Toosi MH. al-ʾAmālī. 1 ed. Qom: Dar al-Seghafah; 1994.
Koleini MB. al-Kafi. 4 ed. Tehran: Dar al-Kitab al-Islami; 1983.
Imam Sajjad. Sahifa Sajjadia. Qom: al-Hadi; 1957.
Payandeh A. Nahj-al fiṣāḥa. 4 ed. Tehran: Donyay-e Danesh; 2003.
al-Sharīf al-Raḍī M. Tarjomeh va Sharh-e-Nahj al-Balagha. 5 ed. Tehran: Feiz al-Islam; 2000.
Tamimi Amedi A. Ghurar al-Hikam va Durar al-Kalim. 2 ed. Qom: Dar al-Kitab al-Islami; 1990
- چکیده مشاهده شده: 247 بار
- PDF دانلود شده: 136 بار