دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
  • ثبت‌نام
  • ورود
  • فارسی
    • English
    • العربية
مجله پژوهش در دین و سلامت
  • خانه
  • اطلاعات مجله
    • درباره
    • اهداف و حیطه
    • هیئت تحریریه
    • نمایه‌نامه‌ها
    • بیانیۀ حریم خصوصی
    • تاریخچه
  • شماره‌ها
    • شمارۀ جاری
    • در دست انتشار
    • بایگانی‌ مقالات
  • اخلاق نشر
  • سیاست‌ها
    • دسترسی آزاد
    • حق نشر
    • بایگانی مقالات
    • ذخیره‌سازی مقاله توسط مولف
    • پیش‌انتشار
    • هزینۀ انتشار
    • سیاست تبلیغات
    • سرقت علمی-ادبی
    • استفاده از هوش مصنوعی
  • دستورالعمل‌ها
    • برای نویسندگان
    • برای داوران
    • روند بررسی مقاله
    • تخلف حرفه‌ای
    • اعتراض نویسندگان
    • فرم‌ها
  • اطلاعیه‌ها
  • پشتیبانی
    • پرسش‌های متداول
    • پیشنهاد و انتقاد
    • اطلاعات تماس
  • ارسال مقاله
جستجوی پیشرفته
  1. صفحه اصلی
  2. بایگانی‌ها
  3. دوره 9 شماره 4 (2023): زمستان
  4. مقالۀ مروری

دوره 9 شماره 4 (2023)

آوریل 2025

نقد روش فهم احادیث طبی در کتاب دراسه فی طب الرسول المصطفی

  • محمدمهدی شهریاری‌نسب
  • محسن اعرابی
  • مهدی شامحمدی بنی
  • غلامرضا خوش‏‌نیت

پژوهش در دین و سلامت , دوره 9 شماره 4 (2023), 18 آوریل 2025 , صفحه 164-178
https://doi.org/10.22037/jrrh.v9i4.38475 چاپ شده: به‌روزرسانی شده در

  • مقاله
  • دانلود
  • نسخه‌ها
  • ارجاع
  • مراجع
  • آمار
  • اشتراک

چکیده

سابقه و هدف: با توجه به وجود چندهزار روایت طبی و همچنین گسترش روزافزون استفاده‌های علمی و عملی از این روایات، بحث از روش فهم و برداشت از آنها امری ضروری است. برداشت از روایات طبی نیازمند ضوابطی است که در مواردی مستقل از ضوابط فهم روایات فقهی است. یکی از مهم‌ترین کتاب‌های طب مستنبط از روایات کتاب «دراسه فی طب الرسول المصطفی» است که نویسندۀ آن بر مبنای روش اجتهاد خود در این کتاب، اقدام به شاگردپروری و درمان بیماران نموده است. با توجه به تأثیر واقعی این روش اجتهاد بر زندگی افراد، هدف پژوهش حاضر بررسی میزان روایی این روش در حوزۀ روایات طبی بود.

روش کار: پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی و با استناد به متن کتاب مورد بحث و همچنین کتب تخصصی فقه و اصول و فقه‌الحدیث، به نقد و بررسی میزان روایی روش فهم روایات طبی در کتاب دراسه پرداخته است. مؤلفان مقاله تضاد منافعی گزارش نکرده‌اند.

یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که نقدهای وارد بر روش اجتهاد از روایات طبی در کتاب دراسه شامل دو نوع کلی 1) رعایت‌نکردن ضوابط عمومی فهم روایات شامل: نص­گرایی بدون فحص از قرائن، تلاش‌نکردن برای بازسازی روایات تقطیع‌شده، بررسی‌نکردن کافی لفظی و موضوع‌شناسانه، تخصیص‌ها یا تعمیم‌های حدسی، حمل معانی روایات بر امور مادی، تجربی و فیزیکی؛ و 2) رعایت‌نکردن ضوابط اختصاصی فهم روایات طبی شامل: تسامح در تمییز قضیۀ حقیقیه از قضیۀ خارجیه و شخصیه، تمسک ناتمام به اطلاق و عموم می‌شود.

نتیجه‌گیری: بررسی نمونه‌هایی از شیوه و سبک صاحب کتاب «دراسه» در فهم روایات طبی برای شناسایی و درمان بیماری‌ها، نشان می‌دهد موارد بسیار متعددی از استنباط­های ایشان به‌دلیل بی‌توجهی به ضوابط اولیه و عمومی دانش فقه‌الحدیث قابل اعتماد نیستند. ازآنجاکه مسئلۀ تشخیص و درمان بیماری‌ها تأثیر واقعی در زندگی انسان‌ها دارد و منجزیت و معذّریت عندالله در اینجا مطرح نیست، نمی‌توان بدون بررسی صحت فهم صاحب «دراسه» از احادیث به آن اعتماد نمود.

کلمات کلیدی:
  • دراسه فی طب الرسول المصطفی
  • روایات طبی
  • روش اجتهاد
  • فقه الحدیث
  • نقد
  • نسخه 2
  • نسخه 1
  • PDF

ارجاع به مقاله

1.
شهریاری‌نسب م, اعرابی م, شامحمدی بنی م, خوش‏‌نیت غ. نقد روش فهم احادیث طبی در کتاب دراسه فی طب الرسول المصطفی. JRRH [اینترنت]. 19 دسامبر 2023 [ارجاع شده 8 جولای 2026];9(4):164-78. قابل دسترس در: https://journals.sbmu.ac.ir/jrrh/article/view/38475
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acm-sig-proceedings##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acs-nano##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.apa##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.associacao-brasileira-de-normas-tecnicas##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.chicago-author-date##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.harvard-cite-them-right##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.ieee##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.modern-language-association##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.turabian-fullnote-bibliography##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.vancouver##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.ris##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.bibtex##

مراجع

Pakatchi A, Mirhoseini Y. Jastarhaee dar Etebarsanji va Fahm-e Revayat-e Tibi. Tehran: Teb-e Sonnati Iran Publications; 2017. (Full Text in Persian)

Nazarpoor R. Teb-e Islami (Elat-e Bimariha). 2 ed. Tehran: Armaghan Tooba Publications; 2017. (Full Text in Persian)

Tabrizian A. Derasah fi Tib al-Rasoul al-Mustafa. Translated by Musa Danesh. Mashhad: Sonbole Publications; 2016. (Full Text in Persian)

Tabatabaii SMK, Baazm M. "Content" and "Citation" in Medical Narratives. Quran and Medicine. 2018; 3(4):205-11. (Full Text in Persian)

Rezaee G, Gohari Y. E’tebar-Sanji-e Khabar-e Vahed dar Aghaede-e Dini. Kalam-e Islami, 2013; 22(85): 59-79. (Full Text in Persian)

Ebrahimi AA. Vakavi-e E’tebar-Sanji va Goone-Shenasi-e Delali-e Revayat-e Fiqh-e Pezeshki. Balagh-e Mobin. 2019;58,59:55-76. (Full Text in Persian)

Borojerdi SH. Lomhat ol-Osool. Qom: Moasseseh Tanzim va Nashr-e A'sar-e Imam Khomeini; 2000. (Full Text in Persian)

Moalemizadeh A. Tib-e Akhbarigari (Naghdi bar Moda'eiat-e Tib-e Islami). Mashhad: Barg-e Boo; 2018. (Full Text in Persian)

Masoudi A. Ravesh-e Fahm-e Hadith. 11 ed. Tehran: Samt Publications; 2017. (Full Text in Persian)

Hashemi Shahroodi SM. Bohooth fi Elm ol-Osool. 1 ed: Moassese Fiqh va Maaref-e Ahlolbayt; 2011. (Full Text in Persian)

Tabrizian A. Pazhoheshi dar Danesh-e Pezeshki-e Payambar-e Islam, (Avamel-e Bimariha). Translated by Danesh, M. Jalal od-Din; 2019. (Full Text in Persian)

Delbari A. Asibshenasi-e Fahm-e Hadith. 1 ed. Mshhad: Razavi Publications; 1971. (Full Text in Persian)

Rabani M. Osool va Qava'ede Fiqh ol-Hadith. 1 ed. Qom: Bostan Ketab Publications; 2004. (Full Text in Persian)

Khademian M. Jaygah-e Mozou-Shenasi dar Ejtehad. Qom: Bostan Ketab Publications; 2017. (Full Text in Persian)

Javadi Amoli A. Manzelat-e Aghl dar Hendese-ye Marefat-e Dini. 4 ed. Qom: Esra Publications; 2010. (Full Text in Persian)

Faramarz Qaramaleki A. Mantegh 1. 10 ed. Tehran: Payam-e Noor Publications; 2006. (Full Text in Persian)

Faramarz Qaramaleki A. Essays on heritage of muslim logicians. 1 ed. Tehran: Institute for Humanities and Cultural Studies; 2012. (Full Text in Persian)

NoorMofidi M. Barresi-e Nazariye-ye Khatabat-e Qanooni. 1 ed. Qom: Markaz-e fiqh-e A'emme Athar Publications; 2014. (Full Text in Persian)

Nazem E. Tabi'at dar Pezeshki-e Irani. 1 ed. Tehran: Almaee Publications; 2012. (Full Text in Persian)

Akhtarian SHR. Tib-e Jame'e Islami (Mezajshenasi). 1 ed. Qom: Vosoogh; 2015. (Full Text in Persian)

Rabbani MH. Osool va Qavaed-e Fiqh ol-Hadith. Qom: Boostan-e Ketab; 2004. (Full Text in Persian)

Momen Qomi M. Tasdid ol-Osool. 1 ed. Qom: Nashr Islami Publications; 1998. (Full Text in Persian)

Bostani G, Abbasi Moghadam M, Baji N. Ahadith-e Tibi (Mansha'e, Hojiat va Goneh-Shenasi). Hadith Howzeh; 2017. (Full Text in Persian)

Javadi Amoli A. Mafatih ol-Hayat. 5 ed. Qom: Asra; 2012. (Full Text in Persian)

Daryaei M. Towsiyehay-e Tibi va Behdashti-e Imam Reza (PHUB). 2 ed. Tehran: Sobhan-e Noor; 2013. (Full Text in Persian)

Hob-allah H. Ijtehad va Osool-e Fiqh. 2021 [Available from: http://ijtihadnet.ir/%d8%b1%d9%88%d8%a7%db%8c%d8%a7%d8%aa%d9%90-%d8%b7%d8%a8%db%8 c%d9%90-%d9%be%db%8c%d8%a7%d9%85%d8% a8%d8%b1-%d8%b1%d8%a7-%d9%86%d9%85%d b%8c%e2%80%8c%d8%aa%d9%88%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d9%87-%d8%b9%d9%86/. (Full Text in Persian)

Shobbar SA. Tib ol-A'emeh. Translated by Pasandideh, A. 2 ed. Qom: Hadith-e Mehr; 2011. (Full Text in Persian)

  • چکیده مشاهده شده: 400 بار
  • PDF دانلود شده: 38 بار

آمار دانلود

  • لینکدین
  • تویتر
  • فیسبوک
  • گوگل پلاس
  • تلگرام

زبان

  • فارسی
  • English
  • العربية
  • صفحه اصلی
  • بایگانی
  • ارسال مقاله
  • درباره‌ی مجله
  • تیم سردبیری
  • اطلاعات تماس

Creative Commons Attribution 4.0 International License

نشانی: تهران، بزرگراه شهید چمران، ولنجک، بلوار دانشجو، خیابان شهید اعرابی (پروانه)، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، ساختمان شمارۀ 2، طبقۀ 7، مرکز مطالعات دین و سلامت.

کد پستی: 1985717443

تلفن: 22439850-21-98+ و 23872343-21-98+

رایانامه: jrrh@sbmu.ac.ir                                                                                

 وب سایت: www.journals.sbmu.ac.ir/jrrh

تمامی حقوق این وب‌سایت متعلق به نشریۀ پژوهش در دین و سلامت است.

قدرت یافته از OJSPlus