دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
  • ثبت‌نام
  • ورود
  • فارسی
    • English
    • العربية
مجله پژوهش در دین و سلامت
  • صفحه اصلی
  • شماره‌های مجله
    • شمارۀ جاری
    • شماره‌های آتی
    • بایگانی‌ها
  • دربارۀ
    • دربارۀ مجله
    • فوکوس و حیطه مجله
    • تیم سردبیری
    • تسلسل انتشار
    • بیانیۀ حریم خصوصی
    • بانک‌ها و نمایه‌نامه‌ها
  • سیاست مجله
    • سیاست تبلیغات
    • سیاست دسترسی آزاد
    • نحوۀ واکنش به اعتراض نویسندگان مقاله
    • اخلاق نشر
    • بیانیۀ حق نشر
    • سیاست مالی
  • راهنمای داوری
  • راهنمای نویسندگان
    • روش‌های ارسال مقاله به دفتر نشریه
    • نکات نگارشی
    • ساختار مقالات
    • روند بررسی مقاله
  • اطلاعیه‌ها
  • فرم‌ها
    • اظهارنامه
    • نوآوری مقاله
  • ارسال مقاله
  • پیشنهاد و انتقاد
  • پرسش‌های متداول
جستجوی پیشرفته
  1. صفحه اصلی
  2. بایگانی‌ها
  3. دوره 9 شماره 1 (2023): بهار
  4. مقالۀ مروری

دوره 9 شماره 1 (2023)

مهٔ 2025

ساختار مفهومی ابعاد روانی مراقبت معنوی بر اساس آیات و روایات

  • طاهره امامی
  • حسن عبداله‌زاده

پژوهش در دین و سلامت , دوره 9 شماره 1 (2023), 27 مهٔ 2025 , صفحه 164-176
https://doi.org/10.22037/jrrh.v9i1.34980 چاپ شده: 2023-03-04

  • مقاله
  • دانلود
  • ارجاع
  • مراجع
  • آمار
  • اشتراک

چکیده

سابقه و هدف: معنویت و مراقبت معنوی جزء جدایی‌ناپذیر مراقبت کل­نگر محسوب می‌شود و توجه به ابعاد روحی و روانی آن می­تواند نقش مهمی در بهبودی بیماران و دستیابی به اهداف سلامتی داشته باشد. به مفهوم مراقبت معنوی در حيطه­هاي ديني، روان‌شناختي و پزشكي توجه جدي شده است. توجه به ساختار مفهومی مراقبت معنوی از دیدگاه دین مبین اسلام به تعیین شاخص­های آن كمك مي­كند. ازاین‌رو هدف از پژوهش حاضر بررسی ساختار مفهومی ابعاد روانی مراقبت معنوی بر اساس آیات و روایات بود.

روش کار: این پژوهش مطالعه­ای توصیفی-تحلیلی و از نوع کتابخانه­ای است. بدین منظور ابعاد روحی و روانی مراقبت معنوی در متون دینی اسلام (آیات و روایات)، با استفاده از نرم‌افزار کتابخانۀ دیجیتال اسراء در قرآن و منابع اسلامی و تارنمای تدبر (بنیاد علوم و معارف اسلامی) به‌ویژه آثار مکتوب آیت‌الله جوادی آملی، تفسیر نمونۀ آیت‌الله مکارم شیرازی و تحف‌العقول بررسی شد. مؤلفان مقاله تضاد منافعی دربارۀ این پژوهش گزارش نکرده­اند.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که بُعد روانی مراقبت معنوی شامل چهار زیرمقولۀ سازگاری فرد با خود، باورهاي كارآمد در سازگاري با مسائل، داشتن روحیۀ انتقادپذیری، داشتن عملکرد مناسب در برخورد با مشکلات و بُعد روحی مراقبت معنوی شامل چهار زیرمقولۀ ارتباط انسان با خدا، خود و دیگران و همچنین طبیعت است.

نتیجه‌گیری: توجه به ابعاد روانی مراقبت معنوی می­تواند در پذیرش و سازش شرایط موجود و حتی مرگ بیمار کمک کند. بنابراین، اعضای گروه سلامت باید با این مفاهیم آشنا باشند و با ارائۀ مراقبت مناسب، تحمل درد و رنج حاصل از بیماری را تسهیل نمایند.

کلمات کلیدی:
  • روایات؛ قرآن؛ مراقبت معنوی
  • pdf

ارجاع به مقاله

1.
امامی ط, عبداله‌زاده ح. ساختار مفهومی ابعاد روانی مراقبت معنوی بر اساس آیات و روایات. JRRH [اینترنت]. 4 مارس 2023 [ارجاع شده 14 دسامبر 2025];9(1):164-76. قابل دسترس در: https://journals.sbmu.ac.ir/jrrh/article/view/34980
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acm-sig-proceedings##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acs-nano##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.apa##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.associacao-brasileira-de-normas-tecnicas##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.chicago-author-date##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.harvard-cite-them-right##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.ieee##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.modern-language-association##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.turabian-fullnote-bibliography##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.vancouver##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.ris##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.bibtex##

مراجع

Jafari E, Dehshiri GR, Sohrabi Esmarood F, Najafi M. Rabeteh bein-e Behzisti-e Ma'navi va Salamat-e Ravani-e Daneshjooyan. Journal of Counseling Research. 2009;8(31):65-78. (Full Text in Persian)

Kachoie A, Ahmari Tehran H, Dehghani F, Abbasi M, Parizad A. Physicians' attitudes towards spirituality and pastoral care. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2016;26(138):151-60. (Full Text in Persian)

Zare A, Jahandideh S. The impact of special wards nursing spiritual well-being upon patients’ spiritual care. Iranian journal of nursing research. 2014;9(3):30-8. (Full Text in Persian)

Sadat Hoseini A, Khosropanah A, Negarandeh R. Explanation the concept of carein Islamic document and explain of deferent of it with caring theories. Iranian Journal of Nursing Research. 2014;9(3):48-61. (Full Text in Persian)

Zakavi A, Marzband R. The meaning of spiritual care and its ways to achive the spiritual health according to Quran and Hadith's teachings. History of Medicine Journal. 2015;6(21):103-29. (Full Text in Persian)

Momeni Ghale-Ghasemi T, Musarezaie A, Moeini M, Naji Esfahani H. The effect of spiritual care program on ischemic heart disease patients' anxiety, hospitalized in CCU: a clinical trial. Journal of Research in Behavioural Sciences. 2013;10(6):554-64. (Full Text in Persian)

Azizi F. Explanation of the spiritual health care at different levels of prevention. Med History J. 2017;8(29):165-83. (Full Text in Persian)

Bagheri F. Assumptions, elements and foundation of Quran-based psychology. Quarterly Journal of Ethics in Science and Technology, Special Issue of Medical Ethics. 2007;1(1):65-78. (Full Text in Persian)

Javadi Amoli A. Tafsir Mozoee Quran Karim: Sorat va Syrate Ensan dar Quran. Qom: Esra; 2008. (Full Text in Persian)

Meleis AI. Theoretical nursing: Development and progress: Lippincott Williams & Wilkins; 2011.

Rassool GH. The crescent and Islam: healing, nursing and the spiritual dimension. Some considerations towards an understanding of the Islamic perspectives on caring. Journal of advanced nursing. 2000;32(6):1476-84. (Full Text in Persian)

The Holy Quran. Translated by: Makarem Shirazi, N. 2 ed. Qom: Dar al-Quran al-Karim; 1994.

Makarem Shirazi N. Tafsire Nemone. 1 ed. Tehran: Dar ol-Kotobe Islamiea; 1995.

Deilami H. Ershad al-Gholob. 1 ed. Qom: Naser; 1997. (Full Text in Persian)

Majlesi A. Bihar al-Anwar. Beirut: Moassese al-Vafa; 1984. (Full Text in Arabic)

Motahari M. Majmooeh Asar-e Motahari. 4 ed. Qom: Sadra; 2014. (Full Text in Persian)

Seyyed Razi AM. Nahj al-Balaghah, translation by Dashti, Mohammad. 2 ed. Tehran: Zahd Publications Cultural Institute; 2000. (Full Text in Persian)

Naghi-Zadeh M, Oraki GH. Tahlilshenasi-e Sakhtar-e Mafhoomi-e Quran dar Charchoob-e Nazariyeh Fazahay-e Zehni-e Fauconnier) ba Takid bar Panzdahom Joze Dovom). Zehn. 2016;17(65):121-42. (Full Text in Persian)

Esmaeili M, Fani M, Karamkhani M. The Conceptual Framework of Spiritual Health in Islamic Resources (the Quran and Nahj al-Balagha). Journal of Pizhūhish dar dīn va salāmat. 2017;3(1):91-101. (Full Text in Persian)

Moeini M, Ghasemi TMG, Yousefi H, Abedi H. The effect of spiritual care on spiritual health of patients with cardiac ischemia. Iranian journal of nursing and midwifery research. 2012;17(3):195. (Full Text in Persian)

Zare N, Zarezadeh M. Barresi-e Naghsh-e Ma'naviat dar Salamt-e Ravan. The first national conference on modern studies and research in the field of educational sciences and psychology in Iran; Tehran. 2013. (Full Text in Persian)

Borhani F, Mohamadi S, RoshanZadeh M. Yek Motaleh Tovsifi dar Bimarestanhay-e Amoozeshi Shahr-e Birjand: Barresi Negaresh-e Parstaran-e Nesbat be Moraghebat-e Manavi. Feghh-e Pezeshki. 2013;5(1615):155-70. (Full Text in Persian)

Ragheb Isfahani A. al-Mofradat Fi Gharib al-Quran. Tehran: Moasseseh al-Sadegh leltebaeh va al-Nashr; 2005. (Full Text in Persian)

al-Bukhari MiIi. Sahih al-Bukhari, Translated by Noor-e Ahrari, Abdolali. Tehran: Sheikh-ul-Islam Ahmad Jam; 2013. (Full Text in Persian)

Abd al-Razzāq Gilani A. Mesbah al-Shari'a. Qom: Salah; 2005. (Full Text in Persian)

Koleini MiY. Usul al-Kafi 4ed. Tehran: Dar al-Kotob al-Islamiah; 1986. (Full Text in Persian)

Tousi M. Al-tebyan fi Tafsir al-Quran. Beirut: Dar al-haya le al-torath al-Arabi. 1418-20. p. (Full Text in Arabic)

Salimi T, Tavangar H, Shokripour S, Ashrafi H. The effect of spiritual self-care group therapy on life expectancy in patients with coronary artery disease: An educational trial. Journal of Rafsanjan University of Medical Sciences. 2017;15(10):917-28. (Full Text in Persian)

Rahnama M, Fallahi Khoshkenab M, Sadaat SBM, Fazlollah A. Designing a model for spiritual care in rehabilitation of cancer patients. Iranian Journal Of Medical-Surgical Nursing. 2014;3(2):61-70. (Full Text in Persian)

Sam Aram E, Hezar Jaribi J, Fadakar M, Karami M, Shamsa’i M. Spiritual health: Framework, scope, and components based on the teachings of Islam. Social Development & Welfare Planing. 2013;14:21-5. (Full Text in Persian)

Karimollahi M, Abedi H, Yousefi R. Spiritual care in nursing. Journal of Biological Sciences Research. 2017;3(5):85-96. (Full Text in Persian)

  • چکیده مشاهده شده: 355 بار
  • pdf دانلود شده: 32 بار

آمار دانلود

  • لینکدین
  • تویتر
  • فیسبوک
  • گوگل پلاس
  • تلگرام

اطلاعات

  • برای خوانندگان
  • برای نویسندگان
  • برای کتابداران

زبان

  • فارسی
  • English
  • العربية
  • صفحه اصلی
  • بایگانی
  • ارسال مقاله
  • درباره‌ی مجله
  • تیم سردبیری
  • اطلاعات تماس

Creative Commons Attribution 4.0 International License

نشانی: تهران، بزرگراه شهید چمران، ولنجک، بلوار دانشجو، خیابان شهید اعرابی (پروانه)، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، ساختمان شمارۀ 2، طبقۀ 7، مرکز مطالعات دین و سلامت.

کد پستی: 1985717443

تلفن: 22439850-21-98+ و 23872343-21-98+

رایانامه: jrrh@sbmu.ac.ir                                                                                

 وب سایت: www.journals.sbmu.ac.ir/jrrh

تمامی حقوق این وب‌سایت متعلق به نشریۀ پژوهش در دین و سلامت است.

قدرت یافته از OJSPlus