شناسایی نیازهای معنوی بیماران مبتلا به سرطان: تحلیل محتوای قراردادی
مجله اخلاق پزشکی - علمی پژوهشی,
دوره 19 (1404),
25 سپتامبر 2025
,
صفحه 1-9
https://doi.org/10.22037/mej.v19i1.52034
چکیده
زمینه و هدف: نیازهای معنوی در بیماران مبتلا به سرطان جزء نیازهای مهم بوده و با پیامدهای روانشناختی و کیفیت زندگی آنان ارتباط مستقیم دارد. با وجود تأکید راهنماهای بینالمللی بر ادغام مراقبت معنوی در خدمات انکولوژی، شناسایی نظاممند این نیازها در عمل بالینی همچنان با چالش مواجه است. مطالعه حاضر با هدف تبیین و شناسایی نیازهای معنوی بیماران مبتلا به سرطان از دیدگاه اعضای تیم مراقبتی انجام شد.
روش: این مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل محتوای قراردادی انجام شد. 18 نفر از اعضای تیم سلامت شامل پرستاران، پزشکان، مددکاران اجتماعی و روحانی بیمارستان به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب گردیدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته عمیق گردآوری و به روش مقایسه مداوم تحلیل شدند. اعتبار یافتهها بر اساس معیارهای مقبولیت، انتقالپذیری، قابلیت اعتماد و تایید پذیری بررسی شد.
ملاحظات اخلاقی: پیش از آغاز مطالعه، اهداف پژوهش به صورت کامل برای شرکتکنندگان تشریح و رضایتنامه آگاهانه به صورت کتبی و شفاهی از آنان دریافت شد. به شرکتکنندگان اطمینان داده شد که کلیه اطلاعات آنان محرمانه باقی خواهد ماند. طرح پژوهش در کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تأیید شد و پژوهش تحت نظارت این کمیته انجام شد.
یافتهها: در مجموع ۴۱۲ کد اولیه استخراج شد که پس از پالایش در قالب 28 زیرطبقه و 5 طبقه اصلی سازماندهی گردید. طبقات اصلی شامل: 1ـ شناسایی تدریجی نیاز معنوی؛ 2ـ حساسیت زمانی در بروز نیازهای معنوی؛ 3ـ نقش مهارتهای ارتباطی؛ 4ـ ویژگیهای فردی و اجتماعی مؤثر؛ 5ـ تصمیمگیری بالینی و طراحی مراقبت بود. یافتهها نشان داد شناسایی نیازهای معنوی فرآیندی پویا، تدریجی و وابسته به تعامل حرفهای است که از پایش غیر رسمی آغاز شده و در صورت لزوم به ارزیابی ساختاریافته و ارجاع تخصصی منتهی میشود.
نتیجهگیری: شناسایی نیازهای معنوی در بیماران مبتلا به سرطان نیازمند رویکردی مرحلهای، ارتباطمحور و بینرشتهای است. ادغام غربالگری معنوی در مراقبتهای معمول انکولوژی و آموزش مهارتهای ارتباطی به اعضای تیم درمانی میتواند به ارتقای کیفیت مراقبت جامع منجر شود.
- نیاز معنوی؛ سرطان؛ مراقبت معنوی؛ ارزیابی معنوی؛ پژوهش کیفی؛ تحلیل محتوا
ارجاع به مقاله
مراجع
1. Balboni TA, VanderWeele TJ, Doan-Soares SD, Long KN, Ferrell BR, Fitchett G, et al. Spirituality in Serious Illness and Health. The Journal of the American Medical Association. 2022;328(2):184-97.
2. Ferrell BR, Temel JS, Temin S, Smith TJ. Integration of palliative care into standard oncology care: ASCO clinical practice guideline update summary. Journal of Oncology Practice. 2017;13(2):119-21.
3. Best M, Butow P, Olver I. Doctors discussing religion and spirituality: A systematic literature review. Palliative Medicine. 2016;30(4):327-37.
4. Puchalski CM, Vitillo R, Hull SK, Reller N. Improving the spiritual dimension of whole person care: Reaching national and international consensus. Journal of Palliative Medicine. 2014;17(6):642-56.
5. Sinclair S, McClement S, Raffin-Bouchal S, Hack TF, Hagen NA, McConnell S, et al. Compassion in health care: an empirical model. Journal of Pain and Symptom Management. 2016;51(2):193-203.
6. Selman LE, Brighton LJ, Sinclair S, Karvinen I, Egan R, Speck P, et al. Patients’ and caregivers’ needs, experiences, preferences and research priorities in spiritual care: A focus group study across nine countries. Palliative Medicine. 2018;32(1):216-30.
7. Delgado-Guay MO, Hui D, Parsons HA, Govan K, De la Cruz M, Thorney S, et al. Spirituality, religiosity, and spiritual pain in advanced cancer patients. Journal of Pain and Symptom Management. 2011;41(6):986-94.
8. Network NC. NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Distress Management [Internet]. National Comprehensive Cancer Network; 2010. [Cited 2026 Mar 4]. Available from: https://sffpo.fr/wp-content/uploads/2011/10/guidelines_unitedstatesnccndistressmanagementguideline2010.pdf.
9. Peteet JR, Balboni MJ. Spirituality and religion in oncology. CA: A Cancer Journal for Clinicians. 2013;63(4):280-9.
10. American Academy of Hospice and Palliative Medicine; Center to Advance Palliative Care; Hospice and Palliative Nurses Association; Last Acts Partnership; National Hospice and Palliative Care Organization. National consensus project for quality palliative care: clinical practice guidelines for quality palliative care, executive summary. Journal of Palliative Medicine. 2004;7(5):611-27.
11. Anandarajah G, Hight E. Spirituality and medical practice: using the HOPE questions as a practical tool for spiritual assessment. American Family Physician. 2001;63(1):81-9.
12. Puchalski C, Romer AL. Taking a spiritual history allows clinicians to understand patients more fully. Journal of Palliative Medicine. 2000;3(1):129-37.
13. Graneheim UH, Lundman B. Qualitative content analysis in nursing research: Concepts, procedures and measures to achieve trustworthiness. Nurse Education Today. 2004;24(2):105-12.
14. Guba EG, Lincoln YS. Competing paradigms in qualitative research. Handbook of Qualitative Research. 1994;2(163-194):105.
- چکیده مشاهده شده: 36 بار