تدوین مدل مفهومی سلامت معنوی مبتنی بر متون اسلامی مرتبط: یک مطالعه کیفی
مجله اخلاق پزشکی - علمی پژوهشی,
دوره 14 شماره 45 (1399),
30 مارس 2020
,
صفحه 1-19
https://doi.org/10.22037/mej.v14i45.34388
چکیده
زمینه و هدف: یکی از مهمترین جنبههای سلامت انسان، سلامت معنوی است که بر دیگر ابعاد آن، تأثیر به سزایی دارد. با توجه به لزوم ارائه تعریفی جامع از سلامت معنوی و تعیین مؤلفههای آن منطبق با فرهنگ و دین جامعه ایرانی، پژوهش حاضر با هدف تدوین مدل مفهومی سلامت معنوی مبتنی بر متون اسلامی انجام شده است.
مواد و روشها: روش پژوهش، تحلیل محتوای کیفی و گردآوری اطلاعات، مبتنی بر مطالعه و تحلیل محتوای متون اسلامی مرتبط بود. حوزه مورد مطالعه، متون تخصصی اسلامی و روش نمونهگیری از نوع هدفمند بوده است. ابزار گردآوری اطلاعات، جستجوی پیشرفته در بانکهای اطلاعاتی علمی و تخصصی و روش تجزیه و تحلیل اطلاعات، تحلیل محتوای کیفی با نظام مقولهبندی استقرایی بوده است.
یافتهها: مؤلفههای سلامت معنوی در سه مقوله هستهای مبدأشناسی، راهنماشناسی و معادشناسی طبقهبندی شدند. مؤلفه مبدأشناسی شامل 6 مفهوم نگرش توحیدی، یقین، اخلاص، انقطاع، توکل، و ذکر بود. مؤلفه راهنماشناسی، شامل دو مقوله اصلی ادب تطبیقی با قرآن کریم (الگوی نظری) و ادب تطبیقی با انبیا و چهارده معصوم (الگوی عملی) بود. مقوله اول شامل دو مفهوم انس با قرآن و عمل به قرآن؛ مقوله دوم شامل 21 مفهوم تسلیم و رضا، صبر، عمل به واجبات، ترک محرمات، شکر، قناعت، لذت مادی، لذت معنوی، صدق الکلام، ادای امانت، حسن خلق، سخاوت، مروت، خدمت، عفو، عدالت، شجاعت، غیرت، حلم، حیا و کسب روزی حلال بود؛ آخرین مؤلفه سلامت معنوی، معادشناسی است که شامل سه مفهوم معادباوری، یاد مرگ و زهد میباشد.
ملاحظات اخلاقی: در انتخاب، گزارش یافتهها و استناددهی متون، امانتداری رعایت شده است.
نتیجهگیری: در مطالعه حاضر، بانگاهی جامع به یک انسان کامل با هویت توحیدی ذکرشده در متون اسلامی، مؤلفههای سلامت معنوی استخراج شده و الگوی مفهومی آن طراحی شده است که در مجموع با مطالعات پیشین در این زمینه همسو است.
- مدل مفهومی؛ سلامت معنوی؛ متون اسلامی
ارجاع به مقاله
مراجع
Seydnozadi M. Comprehensive Public Health Book. Tehran: Arjmand; 1394. Vol.2. [Persian]
Azizi F. Encyclopedia of Islamic Spiritual Health. Tehran: Shahid Beheshti University of Medical Sciences and Health Services; 1397. [Persian]
Tavan H, Taghinejad H, Sayehmiri K, Yary Y, KHalafzadeh A, Fathizadeh H, et al. Spiritual health of nursing students. Islam and Health Journal 2015; 2(1): 26-32. [Persian]
Fisher J. Development and application of a spiritual well-being questionnaire, called SHALOM. Religions 2010; 1(1): 105-121.
Azizi F. What is spiritual health and why. Tehran: Legal Publications; 1393. [Persian]
Amiri P, Abbasi M, Gharibzadeh S, Asghari-Jafarabadi M, Zarghani N, Azizi F. Designation and psychometric assessment of a comprehensive spiritual health questionnaire for Iranian populations. Med Ethics J 2014; 8(30): 25-55. [Persian]
Marzband R, Zakavi AA. Indicators of Spiritual Health Based on Quran Perspective. Medi Ethics J 2012; 6(20): 69-99. [Persian]
Abolghasemi MJ. Towards development of spiritual health criteria from the perspective of Afflatus. History of Medicin Journal 2016; 8(29): 17-43. [Persian]
Moslehi J. Mental Health; An Approach Based on Islamic Teachings. Journal of Fundamental Researches on Humanities 2020; 5(4): 65-92. [Persian]
Sam-Aram E, Hezarjaribi J, Fadakar MM, Karami MT, Shamsai MM. Spiritual Health: Framework, Scope and Components Based on The Teachings of Islam. Social Development & Welfare Planing 2013; 5(14): 1-26. [Persian]
Sayehmiri K, Taghinejad H, Tavan H, Moghadam SRM, Mohammadi I, Ahmadi Z. Validation study of spiritual health questionnaire from Islamic view. Medical Science Journal of Islamic Azad Univesity Tehran Medical Branch 2016; 26(2): 109-115. [Persian]
Abbaszadeh A, Borhani F, Abbasi M. Spiritual health, a model for use in nursing. Med Ethics J 2014; 8(30): 57-76. [Persian]
The Holy Quran.
Al-Sharif Al-Razhi. Nahj al-Balaghah. Collection and compilation of the hadiths of Imam Ali (as). Qom: Dar al-Hadith; 1424. Sermon: 65, 184; Letter: 47; Wisdom: 82; Sermon: 183; Wisdom: 371, 390.
Fallah M, Asi A, Shayek M, Tahani A. Make your life safe (integrated monotheistic treatment). Yazd: Shahd Elam; 1397. [Persian]
Harrani H. Tohaf al-Aqool. Qom: Al-Ali; 2003. p.445.
Halliasadi A. Number of supplicants. Qom: Islamic Enlightenment Institute; 1420. p.233.
Fazel Lankarani M. Secrets and etiquettes of prayer. Qom: Jurisprudential Center of the Imams; 2013. [Persian]
Ibn Tawus A. Falah al-Sa'il. Qom: Daftar Tablighat Islami; 1993. p.34.
Imam-Reza. Fiqh al-Reza (peace be upon her). Mashhad: Al-Bayt Foundation; 1406. p.358.
Naraqi M. Jame al-Saadat. Beirut: Scientific Institute for Publications; 1209.
Al-Faiz Al-Kashani M. Al-Muhajjah al-Bayza. Tehran: Maktab al-Saduq; 1339.
Al-Amadi A. Ghorr al-Hekam and Dor al-Kalam. Tehran: University of Tehran; 1981. p.189.
Qaraati M. Tafsir Noor. Tehran: Cultural Center for Lessons from the Quran; 2004. [Persian]
Al-Kalini Al-Razi M. Al-Kafi. Tehran: Islamic Books House; 1984. p.602.
Shams M. Tajweed Forqan. Qom: Zayer Publications; 2013. [Persian]
Majlisi M. The Mirror of the Minds in the Explanation of the News of the Prophet. Tehran: Islamic Bookstore; 1404. p.201.
Abdi H, Pasandideh A. Study and analysis of the traditions of Makarem al-Akhlaq. Tehran: Dar al-Hadith Scientific and Cultural Institute, Publishing Organization; 2015. [Persian]
Al-Kalini Al-Razi M. Al-Kafi. Tehran: Islamic Books House; 1363. p.82.
Pasandideh A. The Islamic Model of Happiness with a Positive Psychological Approach. Qom: Dar al-Hadith Scientific and Cultural Institute, Publishing Organization; 2013. [Persian]
Imam Sajjad. Sahifa al-Sajjadiyya. Qom: Al-Hadi Publishing House; 1997. p.1.Dua:1.
Ansari A. Description of the houses of the pilgrims. Tehran: Al-Zahra; 1373. [Persian]
Mufid M. Al-Ikhtesas. Qom: publisher; 1413. p.225.
Voram ibn abi Firas Al-Hamdan A. Voram Collection. Mashhad: Islamic Research Foundation; 2011. [Persian]
Al-Ameli Al-Shaqra'i M. A'yan-olshieh. Beirut: Dar al-Ta'rif; 1418. p.615.
Naraqi M. Jame 'al-Saadat. Beirut: Scientific Institute for Publications; 1209. p.238.
Imam Sadeq. The light of Sharia. Beirut: Al-A'lami Institute; 1400. p.82.
Majlesi M. Bihar al-Anwar. Tehran: Islamic Library; 1388. 258 p.
Sheikhal-Saduq M. Al-Khesal. Beirut: A'lami Institute; 1410. p.125.
Majlesi M. Sea of Lights. Tehran: Islamic Library; 1388. p.114.
Rezaei Behsoudi K. The Most High Khesal. Qom: Dar al-Tafsir; 2012.
Sheikh Saduq M. Al-Amali. Qom: Dar al-Thaqafah; 1414. p.254.
Al-Harrani H. The Gift of the Minds. Qom: Al-Ali; 2003. p.291.
Al-Tarihi F. Seas complex. Tehran: Al-Ba'ath Institute; 1414. p.565.
Sheikh Saduq M. Al-Khesal. Beirut: Scientific Institute; 1410. p.50.
Al-Ragheb Al-Isfahani H. Dictionary of the words of the Qur'an. Damascus: Dar al-Qalam; 1412.
Al-Dilami Al-Hamdani SH. Paradise with quotations of discourse. Beirut: Dar al-Kitab al-Almiyeh; 1406. p.325.
Al-Allameh Al-Majlisi M. Sea of Lights. Tehran: Islamic Library; 1388. p.332.
Makarem Shirazi N. Ethics in the Qur'an. Qom: Imam Ali Ibn Abi Talib (AS) School; 1425. [Persian]
Sheikh Saduq M. Al-Khesal. Beirut: Al-A'lami; 1410. p.208.
Motahari M. Justice of God. Tehran: Sadra Publications; 1398. [Persian]
Al-Sabzwari M. Jame 'al-Akhbar or the teachings of certainty in the principles of religion. Qom: Al-Bayt Foundation; 1414. p.364.
Khamenei A. Comprehensive Bank of Statements of the Supreme Leader (Dam Zoleh). Isfahan: Ghaemieh Computer Research Center; 2011. [Persian]
Al-Kolini Al-Razi M. Al-Kafi. Tehran: Islamic Books House; 1984. p.106.
Majlesi M. Sea of Lights. Tehran: Islamic Library; 1388. p.27.
Waram Ibn Abi Firas Al-Hamdan A. Waram Collection. Mashhad: Islamic Research Foundation; 2011. p.131. [Persian]
Al-Faiz Al-Kashani M. Al-Muhajja al-Bayda. Tehran: Maktab al-Saduq; 1339. p.242.
Ali M. From Mourning to the Tomb. Qom: Thirst Publishing; 2013. [Persian]
Al-Ameli M. Shia means. Qom: Al-Bayt Institute; 1414. p.10.
Maaref M, Asadi F. The Factors of Achieving Spiritual Health from the Perspective of the Quran and the Hadith. Quarterly Journal of Islamic Insight and Education 2017; 14(41): 1-20. [Persian]
Mohaghegh-Damad SM. Spiritual Foundations of Health in Islamic Theology. Medi Ethics J 2011; 4(14): 51-63. [Persian]
Esmaeili M, Fani M, Karamkhani M. The Conceptual Framework of Spiritual Health in Islamic Resources (the Quran and Nahjul-Balagha). Journal of Research on Religion & Health 2017; 3(1): 91-101. [Persian]
Mohammadian M, Charkhlu E, Dehghani A, Mohammadian Z, Kamalipour N. Investigation of the relationship between familiarity with Quran and mental health of young unmarried people of Jiroft. Journal of Jiroft University of Medical Sciences 2018; 5(1): 325-333. [Persian]
Barzegar Bafrooei K, Manshadi MD, Kian M. The role of spiritual intelligence and the practice of religious beliefs in mental health of pre-service teachers in Farhangian University. Akhlagh Research Extension Quarterly 2018; 7(26): 325-333. [Persian]
Seydfatemi N, Rezaei M, Giuri A, Hosseini F. The effect of prayer on the spiritual health of cancer patients. Monitoring 2006; 5(4): 295-304. [Persian]
Alavi S, Ahmadi MA, Zar A. Association beween Physical Activity and Social Health and Spiritual Intelligence among Nurses. Journal of Community Health 2018; 5(2): 94-102. [Persian]
Amini F, MohamadJafari R. The role of Moral Virtues in Health from the perspective of Religious Teachings. Journal of Quran and Medicine 2020; 5(1): 41-49. [Persian]
Ali-Akbar K, Shahroudi MR,Abaei-Kopa’ee M, Kuchanani QA. An Inquiry Into Good Manners and its Effects from the Perspective of the Qur'an and Hadith with Emphasis on Lifestyle Modification. Safineh 2021; 18(69): 10-26. [Persian]
Salehi A, Rezvankhah S. The Explanation of spiritual health from Imam Ali(AS) point of view. Quarterly Journal of Nahjolbalagha 2018; 5(20): 1-18. [Persian]
Mahrooz M, Shamsaee MM, Baratian R. The Effectiveness of Tolerance Training on Mental Health and Adaptation of Elementary Primary Children. Journal of Research in Psychological Health 2020; 13(4): 88-100. [Persian]
Esamaeili A, Hosseini SM, Mahdian F, Rezaeian M, Hadavi M. Teachings of the Quran in maintaining and promoting the fourth dimension of health (spiritual health): A review study. Teb va Tazkiyeh 2015; 24(1): 9-18. [Persian]
Yousofi H, AbdolkarimiNatanzi M, Barzoki HN. The principles of spiritual health in the Quran. Feyz 2020; 23(7): 810-816. [Persian]
Sharifnia H, Soleimani MA, Ebadi A, Taghipour B, Zeratgar L, Shahidifar S. The Relationship between Spiritual Intelligence, Spiritual Well-Being and Death Anxiety among Iranian's Veterans. Journal of Military Medicine 2017; 19(4): 336-343. [Persian]
- چکیده مشاهده شده: 469 بار