اصل بی نام بودن و محرمانگی در اهدای گامت و جنین؛ چالش هزاره ی سوم
akhlāq-i pizishkī i.e., Medical Ethics,
Vol. 3 No. 8 (1388),
17 November 2012
,
Page 175-187
https://doi.org/10.22037/mej.v3i8.3745
Abstract
ناباروري يكي از قدیمیترین مشكلات بشري است كه از دير باز سبب شده است مبتلايان به آن، دورهای از زندگي خود را با انواع فشارهاي عصبي، رواني بگذرانند و این مسأله موجب تلاشهایي براي دستيابي به راهحلهاي آن شده است. يكي از انواع ناباروري كه پیش از این لاعلاج تلقي ميشد، موجود نبودن سلولهاي جنسي بود که استفاده از گامت شخص سوم جهت بارورسازي افراد نابارور، افق تازهاي را در درمان ناباروريهاي مذكور گشود. با موفقيت تلاشهايي كه در جهت بارورسازي افراد نابارور با گامت شخص سوم صورت پذيرفت، پرسشها و چالشهاي اخلاقي و حقوقي متعددی به وجود آمد که نیاز به قوانین خاصی را به خصوص در نحوهی اهداي گامت و جنين به زوجين نابارور بیش از پیش آشکار کرد. برای رفع این مشکلات کمیتههای متفاوتی در کشورهای مختلف تأسیس گردید و در بسیاری از کشورها قوانینی تصویب شد که به موجب آنها شرایط خاصی جهت اهدا و دریافت گامت و جنین مشخص گردید. یکی از این شرایط بحث بینام بودن یا محرمانگی است که جزو بحث برانگیزترین مقولهها در تمامی مکاتب حقوقی و اخلاقی میباشد. پنهان كردن ارتباط ژنتيك كودك با والدين از جمله موضوعاتي است كه به لحاظ اخلاقي، فقهي، حقوقي، جامعهشناسي و روانشناختي قابل بحث و بررسي است. در آوريل ۲۰۰۵ براي اولين بار قانوني در بريتانيا وضع شد كه به گمنامي اهداءكنندهی گامت و جنين پايان داد. پس از آن، كشورهايي مثل اتريش، سوئد، نروژ، هلند و نيوزيلند نيز قوانين مشابهي وضع كردند و به مورد اجرا گذاشتند. مطالعهی حاضر با بررسی حوزههای مختلف (اخلاقي، فقهي، حقوقي، جامعهشناسي و روانشناختي) سعي در به چالش کشیدن اصل بینام بودن یا محرمانگی دارد.
- گامت؛ جنین؛ محرمانگی؛ اخلاق
How to Cite
References
صفائي سيدحسين، امامي اسدالله. (1377). حقوق خانواده، چاپ دوم، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
روشن محمد. (1386). بررسي حقوقي اهداي گامت و جنين، پايش(4).
شهرياري حميد. (1386). اهداي گامت از منظر اخلاق اسلامي، پایش(4).
قاسم زاده سيدمرتضي. (1386). شرايط اساسي صحت قراردادهاي درمان ناباروري با استفاده از گامت و جنين، پایش(4).
مجموعه قوانين، روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران، ١٣٨٢.
مجموعه قوانين و مقررات سال ١٣٨٣ ، روزنامه رسمي كشور، ١٣٨٣.
صفائي سيد حسين. (1386). نارسايي هاي قانون ايران درباره اهداي گامت و جنين با توجه به حقوق تطبيقي، پایش(4).
روزنامه رسمي به شماره ١٧٠٣٣ تاريخ 29/5/١٣٨٢.
مصفا نسرين. (1382). كنوانسيون حقوق كودك، چاپ اول، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
مرقاتي سيد طه. (1386). حقوق كودكان در اهداي گامت، پایش(4).
قبله¬اي خويي، خليل. (1386). احكام وضعي كودكان ناشي از اهداي گامت در رابطه با توارث، پایش(4).
مهرپور حسين. (1380). نگرشي به وضعيت حقوقي و شرعي باروري مصنوعي، مجموعه مقالات روش هاي توليد مثل انساني از ديدگاه فقه و حقوق.
صادقي مقدم محمدحسن. (1383). باروري مصنوعي از ديدگاه حقوق اسلام، ويژه نامه حقوق (37).
الزحيلي وهبه، الفقه الاسلامي و ادلته، جلد ١٠، دارالفكر المعاصر، دمشق، ١٤١٨ هجري قمري.
F Terré et D Fenouillet, Droit C. Les personnes, la famille, les incapacités, Dalloz, 6e éd. Paris 1996.
John D, Arras, "Reproductive Technology", in a companion to applied ethics, Blackwell, 2003: 348.
- Abstract Viewed: 566 times