• ورود
  • ثبت‌نام
  • فارسی
    • English

مجله اخلاق پزشکی - علمی پژوهشی

  • صفحه اصلی
  • درباره مجله
    • درباره‌ مجله
    • هدف و دامنه
    • دسترسی آزاد
    • نمایه نامه ها
    • سیاست های داوری
    • هیأت تحریریه
    • سیاست ذخیره سازی
    • سیاست بررسی سرقت علمی و ادبی
    • سیاست مقالات پیش چاپ (preprint)
    • سیاست مقاله در کنگره
    • بیانیه استفاده از هوش مصنوعی
  • مقالات
    • شماره های پیشین
    • شماره جاری
    • مقالات در دست انتشار
    • مقالات پذیرفته شده
  • راهنمای نویسندگان
    • راهنمای ارسال مقاله
    • نکات مهم ارسال مقاله
    • اصول اخلاقی نشر
    • بازپس گیری و حذف مقاله
    • فرم تعهد نامه
    • هزینه انتشار
    • دریافت کد ارکید
  • راهنمای داوران
  • سوالات متداول
  • تماس با ما
جستجوی پیشرفته
  1. صفحه اصلی
  2. بایگانی‌ها
  3. دوره 19 (1404): مجله اخلاق پزشکی
  4. مقاله پژوهشی/ اصیل

دوره 19 (1404)

مهر 2025

تأثیر آسیب اخلاقی بر احساس رسالت شغلی کارکنان بهداشتی‌درمانی: نقش میانجی ابراز وجود و نقش تعدیل‌گر رهبری اخلاقی و شفقت به خود

  • مهسا رستمی چایجان
  • حسین رجب دری
  • الهام حق جو
  • ساره رفعت مقام
  • ندا جعفری
  • الهام زارع نژاد

مجله اخلاق پزشکی - علمی پژوهشی, دوره 19 (1404), 25 مهر 2025 , صفحه 1-11
https://doi.org/10.22037/mej.v19i.52019 چاپ شده: 2026-06-28

  • مقاله
  • دانلود
  • ارجاع
  • مراجع
  • آمار
  • اشتراک

چکیده

زمینه و هدف: رسالت شغلی به عنوان یکی از حیاتی‌ترین منابع انگیزش در نظام سلامت، می‌تواند تحت تأثیر تنش‌های اخلاقی قرار گیرد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی رابطه آسیب اخلاقی و احساس رسالت شغلی با تبیین نقش میانجی ابراز وجود و نقش تعدیل‌گری رهبری اخلاقی و شفقت به خود در میان کارکنان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی فسا انجام شد.

روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ همبستگی است. جامعه آماری شامل کارکنان بهداشتی و درمانی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی فسا در سال ۱۴۰۴ بود که از میان آن‌ها ۲۱۷ نفر به روش در دسترس انتخاب شدند. داده‌های پژوهش با استفاده از پرسشنامه‌های آسیب اخلاقی (Mantri و همکاران، 2020 م.)، احساس رسالت شغلی (Pordelan و همکاران، 2022 م.)، ابراز وجود (Gambrill & Richey، 1975 م.)، رهبری اخلاقی (Yang و همکاران، 2016 م.) و شفقت به خود (Raes و همکاران، ۲۰۱۱ م.) گردآوری شد که مشخصات کامل، روایی و پایایی آن‌ها در بخش ابزار پژوهش ارائه شده است. واکاوی داده‌ها و آزمون فرضیه‌ها با استفاده از رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری و روش حداقل مربعات جزئی در نرم‌افزار Smart PLS 3 انجام پذیرفت.

ملاحظات اخلاقی: در این پژوهش با معرفی منابع مورد استفاده، اصل اخلاقی امانتداری علمی رعایت و حق معنوی مؤلفین آثار محترم شمرده‌ شده و سایر اصل‌های اخلاق علمی، مانند رازداری و محرمانه‌بودن اطلاعات شرکت‌کنندگان نیز رعایت شده است.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که آسیب اخلاقی اثر منفی و معناداری بر احساس رسالت شغلی دارد (p<0.001). همچنین نقش میانجی ابراز وجود در این رابطه تأیید شد (p<0.001)، به ‌طوری که آسیب اخلاقی از طریق تضعیف توانمندی ابراز وجود، منجر به کاهش احساس رسالت شغلی می‌شود. یافته‌های مربوط به نقش تعدیل‌گری نیز نشان داد که رهبری اخلاقی (p<0.001) و شفقت به خود (p<0.001) به عنوان منابع حفاظتی، اثرات مخرب آسیب اخلاقی بر احساس رسالت شغلی را به‌ صورت معناداری تعدیل می‌کند. به این معنا که در سطوح بالاتر شفقت به خود، شدت اثر منفی آسیب اخلاقی بر رسالت شغلی کاهش می‌یابد. افزون بر این، مدل پژوهش توانست 4/58 درصد از واریانس احساس رسالت شغلی را تبیین کند.

نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش می‌توان بیان داشت، صیانت از هویت حرفه‌ای و احساس رسالت شغلی کارکنان نظام سلامت نیازمند نگاهی جامع است. تقویت مهارت‌های روان‌شناختی، مانند ابراز وجود و شفقت به خود در کنار ترویج سبک‌های مدیریتی اخلاق‌مدار، می‌تواند به عنوان عاملی در برابر آسیب‌های اخلاقی عمل نموده و مانع از بیگانگی شغلی کارکنان در محیط‌های درمانی شود.

کلمات کلیدی:
  • آسیب اخلاقی
  • رسالت شغلی
  • ابراز وجود
  • رهبری اخلاقی
  • شفقت به خود
  • کارکنان خدمات سلامت
  • pdf (English)

ارجاع به مقاله

رستمی چایجان م., رجب دری ح., حق جو ا., رفعت مقام س., جعفری ن., & زارع نژاد ا. (2026). تأثیر آسیب اخلاقی بر احساس رسالت شغلی کارکنان بهداشتی‌درمانی: نقش میانجی ابراز وجود و نقش تعدیل‌گر رهبری اخلاقی و شفقت به خود. مجله اخلاق پزشکی - علمی پژوهشی, 19, 1–11. https://doi.org/10.22037/mej.v19i.52019
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acm-sig-proceedings##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acs-nano##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.apa##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.associacao-brasileira-de-normas-tecnicas##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.chicago-author-date##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.harvard-cite-them-right##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.ieee##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.modern-language-association##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.turabian-fullnote-bibliography##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.vancouver##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.ris##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.bibtex##

مراجع

1. Zhang C, Hirschi A, Dik BJ, Wei J, You X. Reciprocal relation between authenticity and calling among Chinese university students: A latent change score approach. Journal of Vocational Behavior. 2018;107(2):222-32.

2. Dik BJ, Shimizu AB. Multiple meanings of calling: Next steps for studying an evolving construct. Journal of Career Assessment. 2019;27(2):323-36.

3. Zhu Y, Chen T, Wang J, Wang M, Johnson RE, Jin Y. How critical activities within COVID-19 intensive care units increase nurses’ daily occupational calling. Journal of Applied Psychology. 2021;106(1):4-14.

4. Litz BT, Stein N, Delaney E, Lebowitz L, Nash WP, Silva C, et al. Moral injury and moral repair in war veterans: A preliminary model and intervention strategy. Clinical Psychology Review. 2009;29(8):695-706.

5. Mantri S, Lawson JM, Wang Z, Koenig HG. Identifying moral injury in healthcare professionals: The moral injury symptom scale-HP. Journal of Religion and Health. 2020;59(5):2323-40.

6. Chesnut RP, Richardson CB, Morgan NR, Bleser JA, Perkins DF, Vogt D, et al. Moral injury and social well‐being: A growth curve analysis. Journal of Traumatic Stress. 2020;33(4):587-97.

7. Thompson RJ, Berenbaum H. Adaptive and aggressive assertiveness scales (AAA-S). Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment. 2011;33(3):323-34.

8. Al-Khouja M, Weinstein N, Ryan W, Legate N. Self-expression can be authentic or inauthentic, with differential outcomes for well-being: Development of the authentic and inauthentic expression scale (AIES). Journal of Research in Personality. 2022;97(1):104191.

9. Xu J, Xie B, Yang Y, Li L. Voice more and be happier: How employee voice influences psychological well-being in the workplace. International Journal of Mental Health Promotion. 2021;23(1):41-53.

10. Yagil D, Medler-Liraz H. Feel free, be yourself: Authentic leadership, emotional expression and employee authenticity. Journal of Leadership & Organizational Studies. 2014;21(1):59-70.

11. Wang Q, Wang HJ, Jiang L, Li Z, Lyu SC. Leader humor, Workplace Gossip and employee authentic Self-Expression: Implications for employee proactive behaviors. Current Psychology. 2024;43(16):14335-47.

12. Bavik YL, Tang PM, Shao R, Lam LW. Ethical leadership and employee knowledge sharing: Exploring dual-mediation paths. The Leadership Quarterly. 2018;29(2):322-32.

13. Song L, Zhou Y, Wang Y, Feng X, Xiang L. Investigating the antecedents of employee authenticity from the organizational context: The mediating role of basic psychological need satisfaction. Current Psychology. 2024;43(17):15352-65.

14. Zhang L, Jiang H. Exploring the process of ethical leadership on organisational commitment: The mediating role of career calling. Journal of Psychology in Africa. 2020;30(3):231-5.

15. Li F, Sun L, Jia F. The impact of moral injury on healthcare workers’ career calling: Exploring authentic self-expression, ethical leadership and self-compassion. BMC Medical Ethics. 2025;26(1):18.

16. Neff K. Self-compassion: An alternative conceptualization of a healthy attitude toward oneself. Self and Identity. 2003;2(2):85-101.

17. Helminen EC, Scheer JR, Ash TL, Haik AK, Felver JC. Discrimination, depression and anxiety among sexual minority and heterosexual young adults: The role of self-compassion. LGBT Health. 2023;10(4):315-23.

18. Jiang Y, Poon KT. Pull yourself out of a dark place: Self-compassion moderates the relationships between ostracism, meaningful existence and darkness judgment. Current Psychology. 2023;42(32):28394-405.

19. Pordelan N, Khalijian S, Khamsehzadeh S, Heydari H. Career Calling from Perspective of the Quran (Case Study: Surah Yusuf). Scientific Quarterly of Job & Organizational Counseling/Mushāvirah-i Shughlī va Sāzmānī. 2022;14(51).

20. Gambrill ED, Richey CA. An assertion inventory for use in assessment and research. Behavior Therapy. 1975;6(4):550-61.

21. Yang C, Ding CG, Lo KW. Ethical leadership and multidimensional organizational citizenship behaviors: The mediating effects of self-efficacy, respect and leader–member exchange. Group & Organization Management. 2016;41(3):343-74.

22. Raes F, Pommier E, Neff KD, Van Gucht D. Construction and factorial validation of a short form of the self‐compassion scale. Clinical Psychology & Psychotherapy. 2011;18(3):250-5.

23. Fornell C, Larcker DF. Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research. 1981;18(1):39-50.

24. Costa PT, McCrae RR. Revised NEO personality inventory (NEO PI-R) and NEP five-factor inventory (NEO-FFI): Professional manual. Odessa: Psychological Assessment Resources; 1992. p. 223-56.

25. Brown ME, Treviño LK. Ethical leadership: A review and future directions. The Leadership Quarterly. 2006;17(6):595-616.

26. Slovic P. “If I look at the mass I will never act”: Psychic numbing and genocide. Judgment and Decision Making. 2007;2(2):79-95.

  • چکیده مشاهده شده: 24 بار

آمار دانلود

  • لینکدین
  • تویتر
  • فیسبوک
  • گوگل پلاس
  • تلگرام

اطلاعات

  • برای خوانندگان
  • برای نویسندگان
  • برای کتابداران

##plugins.block.developedBy.blockTitle##

سامانه مجله باز

زبان

  • فارسی
  • English
  • صفحه اصلی
  • بایگانی
  • ارسال مقاله
  • درباره‌ی مجله
  • تیم سردبیری
  • اطلاعات تماس

Creative Commons License

مجله اخلاق پزشکی دارای رتبه علمی پژوهشی از کميسيون نشريات علوم پزشکی کشور (https://irisweb.ir)، وابسته به مرکز تحقيقات اخلاق و حقوق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بوده و به صورت پیوسته (Continuous) منتشر می شود. این مجله، یک مجله‌ الکترونيکی (بر خط) است که به زبان فارسی به همراه چکيده انگليسی با دسترسی آزاد (Open Access) چاپ می شود و تابع سیاست دسترسی باز از نوع 4 (CC BY-NC 4.0) می­ باشد. براساس این مجوز استفاده از مطالب مجله با ذکر منبع آزاد است؛ اما نباید مورد استفاده تجاری قرار گیرد.

قدرت یافته از OJSPlus