Irtiqa Imini Pishgiri Masdumiyat (Safety Promotion and Injury Prevention)

Road traffic injuries remain one of the leading public health challenges worldwide, claiming approximately 1.3 million lives annually and leaving millions more with temporary or permanent disabilities. Despite the implementation of various preventive programs, public awareness campaigns, and legislative interventions, the reduction in traffic-related mortality in Iran has remained unsatisfactory. This persistent burden suggests that road traffic injuries cannot be effectively addressed through isolated or single-dimensional interventions. Contemporary evidence recognizes traffic injuries as a wicked problem, arising from the complex interaction of human, social, economic, cultural, environmental, infrastructural, and governance-related factors. Guided by systems thinking and the Haddon Matrix, traffic safety should be viewed as the outcome of coordinated interactions among road users, vehicles, infrastructure, legislation, emergency medical services, urban planning, and broader governance mechanisms. Recent traffic patterns in Tehran—including the high proportion of fatal crashes occurring on expressways and the substantial vulnerability of pedestrians, underscore the need for evidence-based, multidisciplinary interventions. In this context, the Journal of Safety Promotion and Injury Prevention is committed to advancing high-quality scientific evidence that informs policy development, strengthens injury prevention strategies, and promotes safer communities. This issue emphasizes the necessity of shifting from fragmented interventions toward integrated governance, intersectoral collaboration, systems-based approaches, and data-driven decision-making to achieve sustainable improvements in road traffic safety.

سابقه و هدف

فناوری ویرایش ژنوم CRISPR/Cas9 طی دهه اخیر به یکی از مهم‌ترین ابزارهای اصلاح دقیق گیاهان زراعی تبدیل شده است. این فناوری امکان ایجاد تغییرات هدفمند در ژنوم را بدون انتقال پایدار ژن‌های خارجی فراهم کرده و به‌عنوان نسل جدید اصلاح نباتات شناخته می‌شود. کاملینا (Camelina sativa) یکی از گیاهان روغنی ارزشمند خانواده Brassicaceae است که به دلیل مقاومت به تنش‌های محیطی، نیاز کم به نهاده‌های کشاورزی و ترکیب مطلوب اسیدهای چرب مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، وجود اسید اروسیک در برخی ژنوتیپ‌های کاملینا می‌تواند مصرف غذایی آن را محدود کند. هدف این مطالعه، مرور و تحلیل شواهد علمی موجود درباره ایمنی غذایی و زیست‌محیطی کاملینای ویرایش‌شده از طریق خاموش‌سازی ژن  FAE1با استفاده از فناوری CRISPR/Cas9  بود.

روش بررسی

این مطالعه به‌صورت مروری روایی انجام شد. مقالات علمی منتشرشده در پایگاه‌های PubMed،Scopus  و Web of Science و همچنین اسناد و گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی از جمله EFSA، FDA  و OECD در بازه زمانی 2013 تا 2025 مورد جست‌وجو قرار گرفتند. پس از غربالگری منابع، مطالعات مرتبط با ویرایش ژنFAE1، کاهش اسید اروسیک، ارزیابی ایمنی غذایی، مخاطرات زیست‌محیطی و اثرات خارج از هدف CRISPR/Cas9 استخراج و تحلیل شدند. در مجموع، 30 مقاله علمی و 6 سند بین‌المللی در مرور نهایی وارد شدند.

یافته‌ها

بررسی مطالعات نشان داد که خاموش‌سازی ژن FAE1 موجب کاهش قابل‌توجه اسید اروسیک و سایر اسیدهای چرب بسیار بلندزنجیر در دانه کاملینا می‌شود. نتایج مطالعات ژنومیک، پروتئومیکس و متابولومیکس نشان داد که این تغییر ژنتیکی عمدتاً محدود به مسیرهای متابولیکی هدف بوده و تاکنون شواهد معتبری از تولید ترکیبات سمی جدید، افزایش آلرژی‌زایی یا بروز مخاطرات زیست‌محیطی قابل‌توجه گزارش نشده است. همچنین احتمال وقوع جهش‌های خارج از هدف در سامانه‌های نوین CRISPR/Cas بسیار محدود گزارش شده است.

نتیجه‌گیری

بر پایه شواهد موجود، خاموش‌سازی FAE1 در کاملینا تاکنون نشانه‌ای از بروز خطرات جدید و اختصاصی عمده نشان نداده است؛ با این حال، به دلیل محدود بودن داده‌های مستقیم در زمینه مطالعات تغذیه‌ای بلندمدت، ارزیابی‌های چندنسلی و داده‌های محیطی مزرعه‌ای، انجام مطالعات تکمیلی برای استحکام بیشتر ارزیابی ریسک ضروری است.

Background and Aim: Patients with multiple sclerosis (MS) are at increased risk of injury due to motor, cognitive, and psychological impairments and treatment-related challenges. This study aimed to explore, from patients' perspectives, the challenges affecting safety and injury risk in patients with MS.

Methods: This qualitative study employed a thematic analysis approach among patients with MS aged 18–65 years attending healthcare centers in Ardabil, Iran. Purposive sampling continued until data saturation was achieved after 11 interviews. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using MAXQDA software. Ethical principles, including informed consent, confidentiality, and anonymity, were observed.

Results: Analysis of the interview data revealed that the lived experience of patients with MS is multidimensional and complex. During open coding, 34 meaning units were identified and grouped into six main categories. The largest proportion of codes related to psychological–emotional challenges (9 codes), physical–motor challenges (8 codes), treatment and access to healthcare services (7 codes), interpersonal relationships and social issues (6 codes), and financial problems (2 codes). During axial coding, the findings were organized into six major themes: financial problems, physical–motor problems, emotional challenges, interpersonal relationship challenges, community-related challenges, and protective measures for treatment. These challenges were associated with an increased risk of falls, limitations in self-care, reduced treatment adherence, impaired daily functioning, and decreased patient safety, indicating that MS is not merely a neurological disorder but a biopsychosocial and economic condition that increases the risk of injury.

Conclusion: MS poses psychological, physical, social, and treatment-related challenges that compromise patient safety. Improving safety requires a comprehensive approach, including psychosocial support, rehabilitation, self-care education, improved access to healthcare services, and fall and injury prevention.

ence of a comprehensive context-specific framework has hindered the systematic implementation of safety management systems. This study aimed to develop and validate a Safety Management System (SMS) implementation model for Iranian teaching hospitals using a mixed-methods approach.

Methods: This applied mixed-methods study employed a sequential qualitative–quantitative design. In the qualitative phase, 14 experts in healthcare management and patient safety were selected through purposive and snowball sampling, with data saturation achieved after the twelfth interview. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using grounded theory. The test–retest reliability and inter-coder agreement were 90% and 82%, respectively. In the quantitative phase, the study population comprised healthcare personnel and hospitalized patients from 10 teaching hospitals across nine cities in Iran between 2021 and 2023. Based on Morgan's sample size table, 337 participants were selected using stratified random sampling. Data were collected using a researcher-developed questionnaire, and the proposed model was validated through Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM).

Results: Qualitative analysis identified 33 codes organized into five major categories: causal factors, contextual factors, intervening factors, strategies, and outcomes. The quantitative findings demonstrated that the proposed model exhibited an acceptable model fit (GOF=0.495, IFI=0.95, CFI=0.95, and SRMR=0.074). Furthermore, the Average Variance Extracted (AVE>0.50) and Composite Reliability (CR>0.70) values confirmed the convergent validity and construct reliability of the model.

Conclusion: The successful implementation of a Safety Management System in teaching hospitals requires the simultaneous integration of individual, organizational, and financial factors. The validated model provides a comprehensive and evidence-based framework for reducing medical errors and improving patient safety in Iranian teaching hospitals.

Background and Aim: Dust pollution is one of the most important environmental and health challenges in the steelmaking industry, which in addition to reducing the quality of the workplace air, has adverse consequences on employee health, the environment, production efficiency, and operating costs. Selecting the appropriate technology for dust control requires simultaneous evaluation of technical, economic, environmental, and administrative criteria; a matter that cannot be done well with single-criteria methods. The aim of this study was to prioritize methods for reducing industrial dust pollution in the steelmaking industry using the AHP-TOPSIS hybrid model.

Methods: In this study, first, the relative importance of decision-making criteria was determined using the analytic hierarchy process, and then different dust control options were ranked using the TOPSIS method. Also, in order to assess the stability of the results, a sensitivity analysis was performed by changing the weight of the main criteria.

Results: The results showed that dust removal efficiency was the most important decision-making criterion and bag filter was recognized as the most appropriate dust control technology; after that, local exhaust ventilation system and electrofilter were ranked next. The results of sensitivity analysis also showed that conventional changes in the weights of the criteria did not have a significant impact on the final ranking of the options, indicating the stability of the proposed model.

Conclusion: The findings of this study can provide a scientific and practical framework for selecting dust control technologies, improving environmental performance, improving occupational safety and health, and supporting decision-making of steel industry managers.

مقدمه: مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست، نقش کلیدی در حفاظت از اکوسیستم ها و تنوع ژنتیکی برای دستیابی به توسعه پایدار ایفا می کنند. پارک ملی بمو به عنوان یکی از ارزشمندترین مناطق چهارگانه تحت حفاظت در کشور، از این قاعده مستثنی نیست. مطالعه حاضر با هدف شناسایی، تجزیه و تحلیل و اولویت بندی مخاطرات تهدیدکننده این پارک ملی انجام شده است.

مواد و روش ها: در این پژوهش، ابتدا با استفاده از بازدید میدانی و تکنیک دلفی، مخاطرات منطقه شناسایی شدند. بدین منظور، پرسشنامه هایی توسط ۵۰ نفر از متخصصان و کارشناسان محیط زیست تکمیل گردید. از میان ۲۵ مخاطره    شناسایی شده، ۲۰ مورد برای تحلیل نهایی پذیرفته شدند. سپس، رتبه بندی این مخاطرات با استفاده از روش TOPSIS و بر اساس سه شاخص شدت اثر، احتمال وقوع و احتمال کشف انجام پذیرفت.

یافته ها: نتایج نشان داد که مخاطره "کمبود محیط بان" با ضریب نزدیکی ۰٫872 بالاترین ریسک و مخاطره "کمبود علوفه" با ضریب نزدیکی ۰٫000 کمترین اولویت را در منطقه دارا هستند. سطح بندی ریسک ها نیز نشان داد که ۱۰ مخاطره در رده متوسط، ۵ مخاطره در رده بالا و ۵ مخاطره در رده پایین قرار می گیرند.

بحث و نتیجه گیری: بر اساس یافته ها، مهمترین مخاطرات شناسایی شده عمدتاً ریشه در عوامل مدیریتی و ساختاری دارند. به طوری که کمبود محیط بان، ضعف در اجرای قوانین و کمبود اعتبارات به عنوان اولویت های اصلی شناسایی شدند. در مقابل، مخاطرات طبیعی مانند کمبود علوفه و آتش سوزی در اولویت های پایین تری قرار گرفتند که نشان دهنده تأثیرپذیری آن ها از ضعف های مدیریتی است. مهم ترین راهکارهای کنترلی و اصلاحی شامل جلوگیری از ورود دام های اهلی به پارک، تأمین علوفه مورد نیاز و ارتباط مؤثر با جوامع بومی و محلی می باشد.

واژه های کلیدی: مخاطرات محیط زیستی، پارک ملی بمو، تکنیک دلفی، روش TOPSIS.