• ورود
  • ثبت‌نام
  • فارسی
    • English

مجله اخلاق پزشکی - علمی پژوهشی

  • صفحه اصلی
  • درباره مجله
    • درباره‌ مجله
    • هدف و دامنه
    • دسترسی آزاد
    • نمایه نامه ها
    • سیاست های داوری
    • هیأت تحریریه
    • سیاست ذخیره سازی
    • سیاست بررسی سرقت علمی و ادبی
    • سیاست مقالات پیش چاپ (preprint)
    • سیاست مقاله در کنگره
    • بیانیه استفاده از هوش مصنوعی
  • مقالات
    • شماره های پیشین
    • شماره جاری
    • مقالات در دست انتشار
    • مقالات پذیرفته شده
  • راهنمای نویسندگان
    • راهنمای ارسال مقاله
    • نکات مهم ارسال مقاله
    • اصول اخلاقی نشر
    • بازپس گیری و حذف مقاله
    • فرم تعهد نامه
    • هزینه انتشار
    • دریافت کد ارکید
  • راهنمای داوران
  • سوالات متداول
  • تماس با ما
جستجوی پیشرفته
  1. صفحه اصلی
  2. بایگانی‌ها
  3. دوره 19 (1404): مجله اخلاق پزشکی
  4. مقاله پژوهشی/ اصیل

دوره 19 (1404)

مهر 2025

تأثیر آموزش منشور حقوق بیمار بر رضایتمندی بیماران بستری از خدمات دریافتی و آگاهی آنان از منشور حقوق بیمار

  • سارا کاظمی
  • محمدرضا منصوریان
  • فاطمه افشاری
  • مهرداد یوسف نژاد
  • مهدی بصیری مقدم

مجله اخلاق پزشکی - علمی پژوهشی, دوره 19 (1404), 25 مهر 2025 , صفحه 1-15
https://doi.org/10.22037/mej.v19i-.50881 چاپ شده: 2026-02-22

  • مقاله
  • دانلود
  • ارجاع
  • مراجع
  • آمار
  • اشتراک

چکیده

زمینه و هدف: رضایتمندی بیمار یکی از شاخص‌های مهم کیفیت خدمات بیمارستانی است و آگاهی از حقوق بیمار می‌تواند هم موجب افزایش رضایت و هم در صورت برآورده‌نشدن انتظارات، سبب کاهش آن شود. این مطالعه با هدف تعیین تأثیر آموزش منشور حقوق بیمار بر رضایتمندی بیماران بستری از خدمات دریافتی و آگاهی آنان از منشور حقوق بیمار انجام شد.

روش: این مطالعه نیمه‌تجربی دوگروهه بر روی 28 بیمار بستری در بخش‌های داخلی و جراحی بیمارستان علامه بهلول شهر گناباد انجام شد. نمونه‌گیری به روش خوشه‌ای دومرحله‌ای انجام شد و نمونه‌ها به‌ صورت تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند. ابتدا پرسشنامه‌های آگاهی از منشور حقوق بیمار و رضایتمندی از خدمات درمانی و غیر درمانی تکمیل شد. آموزش منشور حقوق بیمار در گروه مداخله طی سه جلسه چهره‌به‌چهره ارائه گردید و در زمان ترخیص، هر دو پرسشنامه مجدد تکمیل شد. تحلیل داده‌ها با SPSS 19 و با استفاده از آمار توصیفی و آزمون‌های تی مستقل، تی زوجی، کای دو، فیشر و ضریب همبستگی پیرسون، در سطح معنی‌داری کمتر از 0.05 انجام شد.

ملاحظات اخلاقی: رضایت آگاهانه، محرمانه‌ماندن اطلاعات، ایمنی مداخله، داوطلبانه‌بودن شرکت در پژوهش و امکان انصراف در هر زمان برای مشارکت‌کنندگان تضمین شد.

یافته‌ها: میانگین سنی شرکت‌کنندگان در گروه مداخله و کنترل به ترتیب 95/15±86/47 و 21/18±28/49 و نسبت جنسیتی در هر دو گروه به صورت 8 نفر آقا و 6 نفر خانم بود که تفاوت آماری معنی‌داری نداشت. پیش از مداخله، دو گروه از نظر رضایتمندی از خدمات دریافتی در بیمارستان تفاوت معنی‌داری نداشتند (0.16=P)، اما پس از آن، رضایتمندی بیماران از خدمات دریافتی در گروه مداخله به‌ طور معنی‌داری کمتر بود (0.001>P). آگاهی از منشور حقوق بیمار نیز پیش از اقدام آموزشی بین گروه مداخله و کنترل تفاوتی نداشت (0.265=P)، ولی پس از اجرای آموزش در گروه مداخله میزان آگاهی از منشور حقوق بیمار افزایش یافت (001/0>P).

نتیجه‌گیری: آموزش منشور حقوق بیمار موجب افزایش آگاهی بیماران از حقوق خود و در پی آن افزایش انتظارات می‌شود. چنانچه این انتظارات توسط تیم درمان برآورده نشود، رضایتمندی بیمار از خدمات دریافتی کاهش می‌یابد. بنابراین تقویت رعایت حقوق بیمار و ارتقای کیفیت خدمات توسط مدیران و کارکنان برای افزایش رضایتمندی بیماران از خدمات ضروری است.

کلمات کلیدی:
  • آموزش
  • منشور حقوق بیمار
  • رضایتمندی
  • بیماران بستری
  • pdf

ارجاع به مقاله

کاظمی س., منصوریان م., افشاری ف., یوسف نژاد م., & بصیری مقدم م. (2026). تأثیر آموزش منشور حقوق بیمار بر رضایتمندی بیماران بستری از خدمات دریافتی و آگاهی آنان از منشور حقوق بیمار. مجله اخلاق پزشکی - علمی پژوهشی, 19, 1–15. https://doi.org/10.22037/mej.v19i-.50881
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acm-sig-proceedings##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acs-nano##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.apa##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.associacao-brasileira-de-normas-tecnicas##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.chicago-author-date##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.harvard-cite-them-right##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.ieee##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.modern-language-association##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.turabian-fullnote-bibliography##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.vancouver##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.ris##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.bibtex##

مراجع

1. Taghavi Larijani T, Najafi F. Patient Satisfaction Survey of Nursing Care and Services in Iran: A systematic review. Journal of Education and Ethics in Nursing. 2019;8(1):54-65. [Persian]

2. Farajzadeh MA, Vahedian Azimi A, Mir Javadi S A, Karimi L. Survey of the Patients' Satisfaction with Services provided in an Iranian Naval Hospital in 2019: A Cross-sectional Study. Journal of Marine Medicine. 2019;1(3):170-9. [Persian]

3. Safa A, Rayat F, Arbabi Z, Abedzadeh MR, Gholami MS. The Relationship between Nurses' Care Behaviors and Patients' Satisfaction in Public Hospitals of Kashan. Quarterly Journal of Nursing Management. 2022;10(3):1-10. [Persian]

4. Heravi-Karimooi M, Javanmardnejad S, Rejeh N, Tabe V, Rezaei F. Patients' satisfaction with the services provided for Covid-19 in Ilam, Iran. Journal of the Iranian Institute for Health Sciences Research. 2022;21(4):356-66. [Persian]

5. Ariffin AAM, Zain NM, Menon BV, Aziz NA. The customer satisfaction index model: An empirical study of the private healthcare sector in Malaysia. Journal of Asian Finance, Economics and Business. 2022;9(1):93-103.

6. Shafiei F, Zarei B, Tabiei Sh. The Effect of Primary Nursing Care on Patient Satisfaction after Coronary Angioplasty. Scientific Journal of Nursing, Midwifery and Paramedical Faculty. 2019;5(3):43-53. [Persian]

7. Graham B. Defining and Measuring Patient Satisfaction. The Journal of Hand Surgery. 2016;41(1):929-31.

8. Batbaatar E, Dorjdagva J, Luvsannyam A, Savino MM, Amenta P. Determinants of patient satisfaction: a systematic review. Perspectives in Public Health. 2017;137(2):89-101.

9. Xesfingi S, Vozikis A. Patient satisfaction with the healthcare system: Assessing the impact of socioeconomic and healthcare provision factors. BMC Health Services Research. 2016;16(1):1-7.

10. Farahani MF, Shamsikhani S, Hezaveh MS. Patient satisfaction with nursing and medical care in hospitals affiliated to Arak university of medical sciences in 2009. Nursing and Midwifery Studies. 2014;3(3):6-11. [Persian]

11. Khezri L, Ravanipour M, Jahanpour F, Mirzaee K. Assessment of patient satisfaction with nursing services provided in general wards of university hospitals in Bushehr 2012. Nursing Journal of the Vulnerable. 2015;2(2):36-46. [Persian]

12. Zolhavarieh SM, Rezaee M, Rassoli P. Evaluation of Satisfaction in Hospitalized Patients in Urology Ward at the Hamedan Medical Sciences University, Shahid Beheshti Hospital during First and Second Half Year of 2013. Journal of Research in Urology. 2017;2(1):15-22. [Persian]

13. Raesi R, Bokaie S, Hushmandi K, Raei M. Evaluation of Patients' Satisfaction with the Diagnosis of COVID-19 from the Quality of Nursing Services in Corona Ward: A Cross-sectional Study. Journal of Critical Care Nursing. 2022; 15(1):25-33. [Persian]

14. Kalhor M, Kaveii B, Samii-Rad F. Evaluation Patients awareness and satisfaction of implementing Patients' Rights Charter at Kowsar Hospital in Qazvin. Research in Medical Science Education. 2017;9(3):29-37. [Persian]

15. Rostami-Moez M, Oshvandi K, Niazy Z, Shayan A, Masoumi SZ. The Effect of Teaching Patients’ Rights to Midwifery Students on Their Compliance with Patients’ Rights at Fatemieh Hospital, Hamadan, Iran. Journal of Medical Education. 2021;20(3): e116707.

16. Kazemi S, Gholizadeh M, Rajaee M, Yousefnezhad M, Khayat Kakhki S. Presenteeism, moral courage, and moral disengagement among nurses: a cross-sectional structural equation modeling study. BMC Nursing. 2025;24(1):1126.

17. Mortazavi Z, Hosseini SA, Jafari V, Heshmati B, Mortazavi SS. The survey Awareness of Students in Hamadan School of Rehabilitation about Patients’ Rights Charter. Journal of Medical Education and Development. 2020;15(2):141-50. [Persian]

18. Mousavi SN, Yaghobian M, Ranjbar M. Awareness of Cancer Patients about Patient Bill of Rights and its Administration in Hospitals. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2016;26(140):167-74. [Persian]

19. Ezzati N, Ezzati N, Ezzati M. Effective factors on the satisfaction of female patients with the performance of medical personnel in line with the implementation of the patient's rights charter in selected hospitals of Tabriz in 2013-2014. Woman and Family Studies. 2016;6(32):77-98. [Persian]

20. Mohammadipour F, Sahraeibeiranvand M, Beiranvand S, Beiranvand S. Investigating the relationship between mental welfare of nurses and patient satisfaction with mediating role of Job burnout. Scientific Journal of Nursing, Midwifery and Paramedical Faculty. 2018;3(4):46-57. [Persian]

21. Mehrtak M, Ebrahimi K, Mahdavi A, Ravaghi H. The effectiveness of Patient Bill of Rights education on patients' satisfaction. Test Engineering and Management. 2021;83(May-June 2020):14653-60.

22. Mohammed ES, Seedhom AE, Ghazawy ER. Awareness and practice of patient rights from a patient perspective: an insight from Upper Egypt. International Journal for Quality in Health Care. 2018;30(2):145-51.

23. Fouad ER, Abdelrahman SM, Mohamed EA. Nurses Compliance Toward Patients' Rights and its Relation to Patients Satisfaction. Minia Scientific Nursing Journal. 2020;7(1):44-53.

24. Farzianpour F, Rahimi Foroushani A, Shahidi Sadeghi N, Ansari Nosrati S. Relationship between' patient's rights charter' and patients' satisfaction in gynecological hospitals. BMC Health Services Research. 2016;16(1):476.

25. Habibi M. Investigating the effect of teaching nurses the charter of patients' rights on the satisfaction and anxiety reduction of patients hospitalized in Amir Shiraz Oncology Hospital in 2016 [master's thesis on the Internet]. Islamic Azad University: Maroodasht Branch; 2016 [cited 2026 February 1]. Available from: https://ganj.irandoc.ac.ir. [Persian]

26. Niyazi Z, Shayan A, Bakht R, Roshanayi Gh, Masumi Z. The effect of teaching the Charter of Rights of Pregnant Women on the performance of midwives and the satisfaction of pregnant women referring to Imam Reza (AS) hospital in Kabudar Ahang, 2014. Journal of Midwifery and Infertility Women of Iran. 2017;20(2):50-9. [Persian]

27. Ameryoun A, Ebrahimnia M, Soltani Zarandi MR, Aghighi A, Jafarzadeh A. Localization of patients' satisfaction questionnaire hospitalized at a military hospital. Nurse and Physician Within War. 2017;4(13):187-95. [Persian]

28. Basirimoghadam K, basirimoghadam M, Moslem A, ajamzibad H, Jamal F. Health providers and patients' awareness on patient bill of rights and its observing rate in an educational hospital in Gonabad. Internal Medicine Today. 2011;11(2):45-54. [Persian]

29. Fruzannezhad F. Designing and evaluating a multimedia educational program based on the pre-organizer teaching model and its effect on the motivation of academic progress in social studies [master's thesis on the Internet]. Allameh Tabatabai University; 2014 [cited 2026 February 1]. Available from: https://ganj.irandoc.ac.ir. [Persian]

30. Nemati F, Mohammadnejad E, Tabatabaei A, Ehsani S, Sajjadi A, Hajiesmaeilpoor A. Satisfaction rate of hospitalized patients in teaching hospitals with presented services. Journal of Medical Ethics and History. 2014;8(28):29-50. [Persian]

31. Nekoii-Moghadam M, Amir Esmaiili M, Ghorbaninia R, Sharifi T, Tabatabi S. Awareness of patients' rights and their observance from the perspective of patients and nurses: a study in limited surgical centers in Kerman city in 2013. Bioethics Journal. 2016;4(11):1-12. [Persian].

32. Thornton RD, Nurse N, Snavely L, Hackett-Zahler S, Frank K, Ditomasso RA. Influences on patient satisfaction in healthcare centers: a semi-quantitative study over 5 years. BMC Health Services Research. 2017;17(1):361.

33. Farajzadeh Z, Nakhaei Z, Mohammadi S. Patients' Satisfaction from Nursing Care in Hospitals of Birjand University of Medical Sciences in 2019. Journal of Nursing Education. 2021;10(5):22-31. [Persian]

34. Rouhafza M, Adhami Moghadam F, Sahebalzamani M, Ariffin AA. Assessment the relationship between patient satisfaction and quality of hospital services based on SERVQUAL Model in the hospitals related to Islamic Azad University, Tehran Medical Sciences Branch in 2015. Medical Sciences. 2016; 26(3):173-9. [Persian]

35. Rahmani AH, Ranjgaran Alanagh M, Jamshidi F. Evaluation of patient’s satisfaction with nurses in surgical departments of Ahvaz teaching hospital in 2018. Medical Ethic and History of Medicine. 2020; 13:329-349. [Persian]

  • چکیده مشاهده شده: 77 بار

آمار دانلود

  • لینکدین
  • تویتر
  • فیسبوک
  • گوگل پلاس
  • تلگرام

اطلاعات

  • برای خوانندگان
  • برای نویسندگان
  • برای کتابداران

##plugins.block.developedBy.blockTitle##

سامانه مجله باز

زبان

  • فارسی
  • English
  • صفحه اصلی
  • بایگانی
  • ارسال مقاله
  • درباره‌ی مجله
  • تیم سردبیری
  • اطلاعات تماس

Creative Commons License

مجله اخلاق پزشکی دارای رتبه علمی پژوهشی از کميسيون نشريات علوم پزشکی کشور (https://irisweb.ir)، وابسته به مرکز تحقيقات اخلاق و حقوق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بوده و به صورت پیوسته (Continuous) منتشر می شود. این مجله، یک مجله‌ الکترونيکی (بر خط) است که به زبان فارسی به همراه چکيده انگليسی با دسترسی آزاد (Open Access) چاپ می شود و تابع سیاست دسترسی باز از نوع 4 (CC BY-NC 4.0) می­ باشد. براساس این مجوز استفاده از مطالب مجله با ذکر منبع آزاد است؛ اما نباید مورد استفاده تجاری قرار گیرد.

قدرت یافته از OJSPlus