فهرست:
مقدمه
تضاد منافع
محرمانه بودن
انصاف
گزارشهای بررسی
بهموقع بودن
توصیهها
منابع
مقدمه
فرآیند بررسی جنبه مهمی از فرآیند انتشار یک مقاله است. این فرآیند به سردبیر در تصمیمگیری در مورد یک مقاله کمک میکند و همچنین نویسنده را قادر میسازد تا نسخه خطی را بهبود بخشد.
مجله بیوتکنولوژی غذایی ایران (AFB) یک سیستم بررسی همطراز داوری باز را اجرا میکند.
قبل از پذیرش بررسی یک نسخه خطی، داوران باید اطمینان حاصل کنند که:
نسخه خطی در حوزه تخصص آنها قرار دارد.
آنها میتوانند زمان مناسب را برای انجام بررسی انتقادی نسخه خطی اختصاص دهند.
تضاد منافع
"تضاد منافع (COI) زمانی وجود دارد که بین منافع خصوصی یک فرد (منافع رقیب) و مسئولیتهای او در قبال فعالیتهای علمی و انتشاراتی، به گونهای که یک ناظر منطقی ممکن است از خود بپرسد که آیا رفتار یا قضاوت فرد ناشی از ملاحظات منافع رقیب او بوده است یا خیر."
«داوران باید روابط و فعالیتهای خود را که ممکن است ارزیابی آنها از یک نسخه خطی را تحت تأثیر قرار دهد، اعلام کنند و در صورت وجود هرگونه مغایرت، خود را از فرآیند داوری مجدد خارج کنند.»
محرمانه بودن
نسخههای خطی، مطالب محرمانهای هستند که به صورت امانت و صرفاً برای ارزیابی انتقادی به داور داده میشوند. داوران باید اطمینان حاصل کنند که فرآیند داوری محرمانه است. جزئیات نسخه خطی و فرآیند داوری باید در طول و پس از فرآیند داوری محرمانه باقی بماند.
«به محرمانگی فرآیند داوری همتا احترام بگذارید و از استفاده از اطلاعات به دست آمده در طول فرآیند داوری همتا به نفع خود یا دیگری، یا برای تضعیف یا بیاعتبار کردن دیگران خودداری کنید.»
انصاف
بررسیها باید صادقانه و بیطرفانه باشند و تحت تأثیر موارد زیر قرار نگیرند:
-منشأ نسخه خطی
-دیدگاه مذهبی، سیاسی یا فرهنگی نویسنده
-جنسیت، نژاد، قومیت یا شهروندی نویسنده
گزارشهای داوری
در ارزیابی یک نسخه خطی، داوران باید بر موارد زیر تمرکز کنند:
اصالت
مشارکت در حوزه تخصصی
کیفیت فنی
وضوح ارائه
عمق تحقیق
داوران همچنین باید مشاهده کنند که نویسنده (گان) دستورالعملهای نویسندگان، سیاستهای ویرایشی و اخلاق انتشار را رعایت کردهاند.
گزارش باید دقیق، بیطرف، سازنده و بدون ابهام باشد. نظرات باید با حقایق و استدلالهای سازنده در رابطه با محتوای نسخه خطی پشتیبانی شوند.
داوران نباید نسخه خطی را بازنویسی کنند؛ با این حال، اصلاحات و پیشنهادات لازم برای بهبود باید ارائه شود.
بهموقع بودن
داوران فقط باید زمانی یک نسخه خطی را بپذیرند که مطمئن باشند میتوانند زمان مناسبی را برای بررسی اختصاص دهند. بنابراین، داوران باید نسخههای خطی را به موقع بررسی و برگردانند.
توصیهها
توصیه داوران باید یکی از موارد زیر باشد:
پذیرش
نیاز به اصلاحات جزئی
نیاز به ویرایش اساسی
رد
توصیه باید با استدلالهای سازنده و حقایق مبتنی بر محتوای مقاله پشتیبانی شود.
همچنین میتوانید آموزشهای اولیه برای وظایف داور و راهنمای گام به گام بررسی یک مقاله را در وبسایت مجله از طریق این لینک پیدا کنید.
منابع
دستورالعملهای اخلاقی COPE برای داوران همتا
ICMJE - مسئولیتها در فرآیند ارسال و داوری همتا
WAME - تضاد منافع در مجلات پزشکی داوری همتا