پژوهشی/ اصیل پژوهشی


نقش عوامل دموگرافیک و آزمون‌های استقامت مرکزی مک‌گیل در ارتباط با آسیب‌های اسکلتی-عضلانی ژیمناست‌های نوجوان

الهه جلالی, عین اله نادری, محمدحسین رضوانی

ارتقای ایمنی و پیشگیری از مصدومیت ها, دوره 12 شماره 4 (1403), 2 آبان 2025, صفحه 233 - 221
https://doi.org/10.22037/iipm.v12i4.48583

سابقه و هدف: ژیمناستیک یکی از ورزش‌های پرخطر از نظر بروز آسیب‌های اسکلتی- عضلانی محسوب می‌شود. عضلات مرکزی نقش اساسی در ایجاد ثبات تنه و کنترل حرکات ورزشی دارند. پژوهش حاضر باهدف بررسی شیوع آسیب‌ها در ژیمناست‌ها و ارزیابی کارآمدی آزمون‌های استقامت عضلات مرکزی مک گیل به‌عنوان شاخصی برای پیش‌بینی خطر آسیب انجام شد.

روش کار: این مطالعه مورد– شاهدی گذشته‌نگر در سال ۱۴۰۳ بر روی ۲۷۳ ژیمناست نوجوان در شهرهای مشهد، یزد و شاهرود انجام گرفت. نمونه‌ها به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند؛ این روش با وجود سهولت اجرا، تعمیم‌پذیری نتایج را محدود می‌کند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل پرسش‌نامه محقق‌ساخته (اطلاعات دموگرافیک، سابقه تمرینی و آسیب‌دیدگی) و آزمون‌های استقامت عضلات مرکزی مک‌گیل بود که روایی و پایایی آن‌ها در مطالعات پیشین گزارش و تأیید شده است. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۷ و آزمون تی مستقل، آزمون خی دو و رگرسیون لجستیک در سطح معناداری p<0.05 تحلیل شدند.

یافته­ ها: در مجموع 9.13 درصد از شرکت‌کنندگان دچار آسیب‌دیدگی بودند و بیشترین شیوع آسیب در نواحی مچ پا 31.7% ، مچ دست 19/5% و زانو 13%مشاهده شد. آزمون تی مستقل نشان داد که متغیرهای سن (0.001=p)، قد (p=0.001)، وزن (p=0.001) و سابقه ورزشی (p=0.001) با بروز آسیب ارتباط معنادار داشتند. همچنین، نتایج آزمون پلانک جانبی راست (p=0.02) و چپ (p=0.04) با آسیب‌دیدگی ارتباط معنادار داشتند؛ اما آزمون‌های خم‌کننده تنه (p=0.40) و بازکننده ستون فقرات (p=0.60) چنین ارتباطی را نشان ندادند. در مدل نهایی رگرسیون لجستیک، تنها متغیر سن به‌عنوان پیش‌بینی‌کننده مستقل باقی ماند (p<0.01).

نتیجه­ گیری: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سن و برخی ویژگی‌های جسمانی نقش مهمی در پیش‌بینی آسیب‌های ورزشی ژیمناست‌ها دارند. به‌کارگیری این عوامل در کنار آزمون‌های عملکردی مانند پلانک جانبی می‌تواند به‌عنوان رویکردی مؤثر در غربالگری و پیشگیری از آسیب در ژیمناست‌ها مورداستفاده قرار گیرد.

به این مقاله، به صورت زیر استناد کنید:

Jalali E*, Naderi A, Rezvani MH. The Role of Demographic Factors and McGill Core Endurance Tests in Relation to Musculoskeletal Injuries among Adolescent Gymnasts. Irtiqa Imini Pishgiri Masdumiyat .2024;12(4):221-233. https://doi.org/10.22037/iipm.v11i3.48583

مدل‌سازی انفجار مخازن سوخت گندله‌سازی با استفاده از نرم‌افزار PHAST

بهنوش خوش منش, فاطمه رضویان, ناصر بختیاری

ارتقای ایمنی و پیشگیری از مصدومیت ها, دوره 12 شماره 4 (1403), 2 آبان 2025, صفحه 247 - 234
https://doi.org/10.22037/iipm.v12i4.47473

سابقه و هدف: این مطالعه توصیفی - مقطعی در سال 1403 با هدف مدلسازی پیامد حوادث در مخزن گازوئیل و ارائه اقدامات اصلاحی و کنترلی در شرکت صنعتی و معدنی گل گهر، کارخانه گندله سازی با استفاده از نرم افزار PHAST  انجام گرفت.

روش کار: در گام اول اطلاعات مربوط به مخازن از قبیل شرایط عملیاتی و فیزیکی مخازن، اطلاعات جغرافیایی و آب‌وهوایی، جانمایی و سایت پلان مخازن و نقشه‌های فرایندی جمع‌آوری گردید و در گام بعدی سه سناریو شناسایی و مورد تحلیل قرار گرفت.

یافته­ ها: نشت گازوئیل از مخزن به قطر 10 میلی‌متر به عنوان سناریوی اول، نشت گازوئیل از مخزن به قطر 100 میلی‌متر به عنوان سناریوی دوم و انفجار ناگهانی مخزن به عنوان سناریو سوم شبیه سازی گردید و پیامدهای ناشی از سناریوهای ذکر شده شامل آتش استخری، آتش فورانی و آتش ناگهانی مشخص گردید. در بررسی سناریو مربوط به نشتی 10 میلی‌متر و 100 میلی‌متر در مخزن گازوئیل در شرایط آب و هوایی شهرستان سیرجان، حداقل فاصله خطرناکی که در نشتی 10 میلی‌متر مشاهده گردید 21.94 متر و حداکثر فاصله خطرناک 49.24 متر است. همچنین در سناریو مربوط به نشتی 100 میلی‌متر، کمترین فاصله خطرناک در 16.16 متر و بیشترین فاصله خطرناک در275.67متر از مخزن ذخیره گازوئیل می‌باشد. در سناریو انفجار به ترتیب حداقل و حداکثر فاصله خطرناک در 590.51 متر و 1053.87متر از مخزن ذخیره گازوئیل بود که بالاترین میزان خسارت مربوط به این سناریو می‌باشد.

نتیجه­ گیری: باتوجه‌به شرایط موجود پیشنهاد می‌گردد اطراف این مخازن حداقل تا شعاع 51/590 متر خالی از پرسنل اعلام گردد و جهت جانمایی مکان تجمع ایمن، فاصله بیش از 1060 متر لحاظ شود تا پرسنل از آسیب‌های احتمالی محافظت گردند.

به این مقاله، به صورت زیر استناد کنید:

Khoshmanesh B, Razavian F, Bakhtiari N. Consequences of the Explosion and Fire of Pelletizing Fuel Tanks using PHAST Software. Irtiqa Imini Pishgiri Masdumiyat .2024;12(4):234-247. https://doi.org/10.22037/iipm.v11i3.47473

تأثیر هشت هفته تمرینات سیکلیک یوگا بر سندرم متقاطع فوقانی، لوردوز افزایش یافته و سلامت روانی زنان سالمند

طیبه سلطانیان, محمد حسین رضوانی, عین اله نادری, حسین چروم زاده

ارتقای ایمنی و پیشگیری از مصدومیت ها, دوره 12 شماره 4 (1403), 2 آبان 2025, صفحه 259 - 248
https://doi.org/10.22037/iipm.v12i4.49200

سابقه و هدف: ناهنجاری‌های وضعیتی و سندرم متقاطع فوقانی از مشکلات شایع در میان زنان سالمند هستند که می‌توانند منجر به اختلالات جسمانی و روانی شوند. هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر هشت هفته تمرینات سیکلیک یوگا بر سندرم متقاطع فوقانی و سلامت روانی در زنان سالمند بود.

روش کار: ۳۰ زن سالمند بالای ۶۰ سال با ناهنجاری‌های وضعیتی شامل کیفوز پشتی، سر به جلو و لوردوز کمری به‌صورت هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) تقسیم شدند. این پژوهش با اخذ تأییدیه اخلاقی با کد IR.SHAHROODUT.REC.1403.008  از کمیته اخلاق دانشگاه صنعتی شاهرود انجام شد و ملاحظات اخلاقی نظیر رضایت آگاهانه، مشارکت داوطلبانه و محرمانگی اطلاعات رعایت گردید. گروه آزمایش به مدت هشت هفته، سه جلسه در هفته و هر جلسه به مدت ۴۵ تا ۹۰ دقیقه در تمرینات منتخب سیکلیک یوگا شرکت کردند. برای سنجش کیفوز پشتی و لوردوز کمری از خط‌کش منعطف، برای زاویه سر به جلو از گونیامتر و برای بررسی وضعیت سلامت روانی از پرسش‌نامه سلامت عمومی GHQ استفاده شد. داده‌ها با استفاده از آزمون تی زوجی و تحلیل کوواریانس در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۲ تحلیل شدند.

یافته­ ها: نتایج نشان داد که تمرینات سیکلیک یوگا منجر به کاهش معنادار زاویه کیفوز پشتی، زاویه سر به جلو، زاویه لوردوز کمری و بهبود معنادار سلامت روانی در گروه تمرین نسبت به گروه کنترل شد.

نتیجه­ گیری: تمرینات سیکلیک یوگا می‌تواند به‌عنوان یک مداخله مؤثر برای بهبود ناهنجاری‌های اسکلتی‌ـ‌عضلانی و ارتقاء سلامت روانی در زنان سالمند مورد استفاده قرار گیرد.

به این مقاله، به صورت زیر استناد کنید:

Soltanian T. Rezvani MH, Naderi A, ChoromZadeh H. Effect of Eight Weeks of Cyclic Yoga Practice on Upper Crossed Syndrome, Increased lordosis and Mental Health in Elderly Women. Irtiqa Imini Pishgiri Masdumiyat .2024;12(4):248-259. https://doi.org/10.22037/iipm.v11i3.49200

تأثیر ۶ هفته تمرینات عملکردی بر بهبود قدرت عضلات، انعطاف پذیری و تعادل در سالمندان دارای اضافه وزن

اکرم دشتی, ناصر محمدرحیمی, امین عظیم خانی

ارتقای ایمنی و پیشگیری از مصدومیت ها, دوره 12 شماره 4 (1403), 2 آبان 2025, صفحه 276 - 260
https://doi.org/10.22037/iipm.v12i4.48223

سابقه و هدف: امروزه روند روبه‌رشد جمعیت سالمندان در جهان به‌عنوان یک اولویت بالینی مطرح است و باتوجه ‌به محدودیت‌های ناشی از این روند، به چالشی برای توسعه روش‌ها و سیاست‌های مؤثر در بهبود و ارتقای عملکرد حرکتی و استقلال آنها تبدیل شده است. مطالعه حاضر باهدف بررسی تأثیر تمرینات عملکردی بر بهبود قدرت عضلات، انعطاف‌پذیری و تعادل در سالمندان دارای اضافه‌وزن انجام گردید.

روش کار: این مطالعه از نوع کاربردی و نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون _ پس‌آزمون با گروه کنترل بود که در آن ۵۰ زن سالمند ۶۰ تا ۷۵ساله ساکن شهرستان  نیشابور بر اساس معیارهای ورود به تحقیق انتخاب و در دو گروه ۲۵ نفری تجربی (تمرینات عملکردی) و کنترل (بدون تمرین)  تقسیم شدند. برای اندازه‌گیری قابلیت حرکتی (تعادل پویا)، قدرت اندام فوقانی و تحتانی، انعطاف‌پذیری اندام فوقانی و تحتانی و تعادل ایستا به ترتیب از آزمون‌های برخاستن و راه‌رفتن، تعداد جلو بازو و نشست‌و برخاست روی صندلی در ۳۰ ثانیه، رساندن دست‌ها از پشت به هم و نوک انگشتان پاها در حالت نشسته و تست ایستادن تاندم استفاده شد. گروه تجربی به مدت شش هفته و هر هفته ۶ جلسه تمرینات عملکردی را انجام دادند. برای مقایسه پیش‌آزمون و پس‌آزمون، از آزمون تحلیل واریانس اندازه‌های تکراری در نرم‌افزار SPSS استفاده گردید.

یافته ­ها: میانگین سنی افراد شرکت‌کننده در مطالعه ۶۳ سال و شاخص توده بدنی آنها ۲۷ کیلوگرم بود. یافته ‌های مطالعه حاضر نشان داد تمرینات عملکردی بر قابلیت حرکتی، انعطاف‌پذیری کمربند شانه­ای، انعطاف­ پذیری اندام تحتانی، قدرت عضلات بالا تنه، تعادل ایستا با چشم باز و بسته، و قدرت عضلات پایین تنه زنان سالمند نسبت به پیش آزمون تفاوت معناداری داشت.  

نتیجه­ گیری: باتوجه‌به یافته‌های پژوهش، انجام تمرینات عملکردی در طی ۶  هفته، قدرت عضلات، انعطاف پذیری و تعادل  پویا در سالمندان دارای اضافه وزن را بهبود بخشید. بنابراین، انجام این گونه تمرینات را به عنوان یک مداخله ایمن با هدف پیشگیری از زمین خوردن در دوران سالمندی، ارتقاء فاکتورهای آمادگی جسمانی و در نهایت بهبود آمادگی عملکردی آنان توصیه می گردد.

به این مقاله، به صورت زیر استناد کنید:

Dashti A, Rahimi NM, Azim Khani A. The Effect of Functional Training on Improving Muscle Strength, Flexibility, and Balance in Overweight Elderly People Irtiqa Imini Pishgiri Masdumiyat .2024;12(4):260-276. https://doi.org/10.22037/iipm.v11i3.48223