بهداشت یکپارچه (One Health) نگرشی جامع به سلامت
فصلنامه علمی پژوهشی بهداشت در عرصه,
دوره 13 شماره 3 (1404),
10 خرداد 2026
,
صفحه 1-2
https://doi.org/10.22037/jhf.v13i3.52417
چکیده
سلامت انسان مفهومی جدا از سلامت حیوانات و محیط زیست نیست، بلکه این سه مؤلفه به طور تنگاتنگ و جداییناپذیر به یکدیگر وابستهاند. چالشهای نوین سلامت از جمله بیماریهای نوپدید و بازپدید، مقاومت میکروبی، تغییرات اقلیمی، تخریب اکوسیستمها، آلودگیهای محیطی و تهدیدهای امنیت غذایی نشان میدهند که مسائل سلامت ماهیتی پیچیده، چندعاملی و فرابخشی دارند و دیگر نمیتوان آنها را با رویکردهای سنتی و تکرشتهای مدیریت کرد. در پاسخ به این واقعیت، مفهوم «سلامت یکپارچه» (One Health) به عنوان رویکردی علمی و هماهنگ مطرح شده است که بر همکاری میان حوزههای سلامت انسان، دامپزشکی، محیط زیست و سایر رشتههای مرتبط تأکید دارد.هدف سلامت یکپارچه ایجاد تعادل پایدار و بهینهسازی سلامت انسانها، حیوانات و اکوسیستمها است. سازمانهای بینالمللی از جمله سازمان جهانی بهداشت این رویکرد را به عنوان یکی از مهمترین راهبردهای جهانی برای پیشگیری، شناسایی و کنترل تهدیدهای سلامت معرفی کردهاند. تجربه همهگیری کووید-۱۹، شیوع آنفلوانزای پرندگان، ابولا و مرس اهمیت این رویکرد را بیش از پیش آشکار ساخته است. شواهد علمی نشان میدهد که بخش قابل توجهی از بیماریهای عفونی انسان منشأ حیوانی دارند و تخریب زیستگاهها، کاهش تنوع زیستی و افزایش تماس انسان با حیات وحش خطر انتقال عوامل بیماریزا را افزایش میدهد. از این رو، حفاظت از محیط زیست و سلامت حیوانات بخشی جداییناپذیر از سلامت عمومی محسوب میشود. سلامت یکپارچه بر نقش کیفیت آب و هوا، امنیت غذایی، تنوع زیستی و تعامل مسئولانه انسان با محیط زیست تأکید دارد و راهکاری ضروری برای دستیابی به توسعه پایدار و آیندهای سالم برای نسلهای حاضر و آینده به شمار میرود. مجله بهداشت در عرصه با شعار بهداشت یکپارچه رویکرد خود را مبنی بر اعتقاد به ضرورت همگرایی میان علوم پزشکی، دامپزشکی، بهداشت عمومی، علوم محیط زیست، اپیدمیولوژی، بهداشت مواد غذایی، و سایر حوزه های مرتبط برگزیده است.
- بهداشت یکپارچه
- اکوسیستم
- بیماریهای مشترک انسان و دام
- بهداشت عمومی
ارجاع به مقاله
مراجع
1- Arbuzova E, Kubrina L. Human health and the ecosystem: The relationship between ecological status and quality of life. Reliability: Theory & Applications 2024; 19(SI 6(81)):692-97.
2-WHO. One health. Available from: https: // www .who. int/health-topics/one-health#tab=tab_1. Accessed Jun 08, 2026.
3- Adisasmito WB, Almuhairi S, Behravesh CB, Bilivogui P, Bukachi SA, Casas N, et al. One Health: A new definition for a sustainable and healthy future. PLoS Pathog 2022; 18(6):e1010537. Doi: 10. 1371/ journal. ppat.1010537.
4- Weiss RA, Sankaran N. Emergence of epidemic diseases: Zoonoses and other origins. Faculty Reviews 2022; 11:2. Doi: 10.12703/r/11-2.
5- Rulli MC, D’Odorico P, Galli N, John RS, Muylaert RL, Santini M, et al. Land use change and infectious disease emergence. Reviews of Geophysics 2025; 63(2):e2022RG000785. Doi: 10.1029/2022RG000785.
6- Queenan K, Garnier J, Nielsen LR, Buttigieg S, Meneghi DD, Holmberg M, et al. Roadmap to a one health agenda 2030. CABI Reviews 2017; 24; 1-7.
- چکیده مشاهده شده: 115 بار