الزامات اخلاقی تحصیل دلیل در فرآیند دادرسی کیفری
مجله اخلاق زیستی- علمی پژوهشی,
دوره 15 شماره 40 (1404),
14 ژوئیهٔ 2025
,
صفحه 1-16
https://doi.org/10.22037/bioeth.v15i40.42779
چکیده
زمینه و هدف: در دادرسیهای کیفری یکی از موارد مهم، موضوع تحصیل دلیل است، تحصیل دلیل باید با رعایت اصول و موازین اخلاقی و قانونی صورت پذیرد و جمعآوری و ارائه ادله کیفری به روشی قانونی و اخلاقی به عمل آید. در جمعآوری ادله کیفری در کنار رعایت اصولی چون اصل برائت، موضوعات مهمی چون حفظ شان و کرامت انسانی اصحاب دعوی، رعایت حقوق قانونی متهم، تحصیل دلیل به صورت مشروع، شفافیت و صداقت، ضروری است. این تحقیق با هدف تبیین الزامات اخلاقی تحصیل دلیل در دادرسیهای کیفری انجام شده است.
روش: این مقاله توصیفی ـ تحلیلی است و با بهرهگیری از روش اسنادی و استفاده از منابع کتابخانهای و ابزار فیشبرداری، تهیه و تدوین شده است.
ملاحظات اخلاقی: در تمامی مراحل نگارش، صداقت و امانتداری رعایت شده است.
یافتهها: هرگونه نقض حقوق اصحاب دعوی یا کرامت انسانی آنها خلاف قانون و اخلاق است. چنانچه موارد اخلاقی و قانونی مذکور در فرآیند دادرسی و تحصیل دلیل رعایت نگردد، ادله ارائهشده فاقد وجاهت قانونی است و ضروری است در چنین مواردی مقام قضایی از پذیرش و استناد به آن خودداری نماید.
نتیجهگیری: با توجه به اینکه رابطه اخلاق و حقوق رابطه عموم و خصوص من وجه محسوب میشود، ضروری است در فرآیند دادرسیهای کیفری، قضات و مقامات قضایی از صدور تصمیمات و اقدامات مغایر با ارزشهای اخلاقی خودداری نمایند و میبایست تلاش نمایند، علاوه بر رعایت اصول قانونی، اصول و ارزشهای اخلاقی را نیز رعایت کنند. نقض اصول اخلاقی توسط مراجع قضایی و انتظامی علاوه بر اینکه رفتاری ذاتاً غیراخلاقی محسوب میشود، سبب سلب اعتماد افراد جامعه نیز خواهد شد. در فرآیند دادرسی هدف توجیهکننده وسیله نیست و دستگاه قضایی نباید صرفاً با هدف مجازات نمودن مرتکب یا اثبات رفتار ارتکابی وی، اصول اخلاقی را نادیده گرفته و در پی آن به دنبال جمعآوری ادله از طریق نامشروع باشد. نظام کیفری بایست به درجهای از تعالی برسد که طرق نامشروع تحصیل دلیل را مورد پذیرش قرار نداده و در آرای خود صرفاً به ادلهای که از روش مشروع حاصل شدهاند استناد نماید.
- تحصیل دلیل
- اخلاق
- دادرسی کیفری
- متهم
ارجاع به مقاله
مراجع
1. Kazemi SS. Criminal procedure. 2nd ed. Tehran: Majd Publications; 2021. p. 473. [Persian]
2. Pound R, DeRosa ML. An introduction to the philosophy of law. Netherlands: Routledge; 2017. p. 10.
3. Tadayon A. Evidence acquisition in criminal procedure. 2nd ed. Tehran: Mizan Publications; 2012. p. 33. [Persian]
4. Atashneh M, Benyaini K. The role of ethics in evidence acquisition in Iranian and Islamic law. Journal of Biological Ethics. 2021; 11(36): 2. [Persian]
5. Jafari Langroudi MJ. Legal terminology. 11th ed. Tehran: Ganj-e-Danesh Publications; 2002. p. 309. [Persian]
6. Ashouri M. Criminal procedure. Vol 2. 4th ed. Tehran: Samat Publications; 2003. p. 200. [Persian]
7. Khodamoradi R, Ghoorchibeigi M. The relationship between ethics and fundamental rights of individuals in the Iranian penal system. Ethics in Science and Technology. 2021; 16(3): 10. [Persian]
8. Moradi A. Professional ethics of criminal legislation with emphasis on the Iranian legal system. Specialized Quarterly of Legal Encyclopedias. 2019; (2): 27. [Persian]
9. Borhani M. Ethics and criminal law. 1st ed. Tehran: Islamic Culture and Thought Research Institute Publications; 2016. p. 98. [Persian]
10. Dubber MD. Citizenship and penal law. International and Interdisciplinary Journal of New Criminal Law Review. 2010; 13(2): 201.
11. Mohammadi A, Moradi Ghaleh S, Heydari M. Principles governing the acquisition of evidence in Iranian law. Journal of Legal Civilization. 2022; 5(13): 224. [Persian]
12. Ansari B. Media law. 10th ed. Tehran: Samat Publications; 2018. p. 141. [Persian]
13. Abu Amer MZ. Special criminal procedure code. Beirut: Halabi Law Company; 2018. p. 119. [Arabic]
14. Tadayon A. Respect for the privacy of individuals in the place of acquisition of evidence in criminal procedure code of Iran, France and the jurisprudence of the European Court of Human Rights. Nameh-e-Mofid (Comparative Law). 2009; 1(73): 87. [Persian]
15. Nekonam V. Research requirements for the privacy of communication and information data in cyberspace. Journal of New Technologies Law. 2024; 5(9): 27-40. [Persian]
16. Bagheri H, Nabipour M, Esmaili M, Hajitabar-Firoozjaee H. Privacy violation and its instances in the evidence collection stage. Economic Jurisprudence Studies. 2021; 3(5): 183-206. [Persian]
17. Arooti Mowaffagh A. Ethical analysis of disclosing the content of counseling process (with an Islamic approach). Ethics Research. 2017; 9(36): 7-26. [Persian]
18. Fahimi A, Asadi K. A study on the rule of prohibition of evidence suggestion in Islamic jurisprudence. Islamic Law. 2021; 18(70): 31-56. [Persian]
19. Shams A. Evidence for proving a claim. 15th ed. Tehran: Drak Publications; 2012. p. 53. [Persian]
20. Borhani M, Lotfalizadeh E. Explanatory reflections on the Islamic Penal Code. Tehran: Judiciary Publications; 2022. p. 313. [Persian]
21. Bahrami H. Jurisprudential-legal explanation of the judge’s attainment of knowledge with a focus on Imam Khomeini’s viewpoints. Islamic Law Studies. 2023; 15(48): 101-135. [Persian]
22. Al-Hurr al-Amili M. Wasa’il al-Shi’a. Vol 28. Qom: Al-Bayt Institute; 1987. p. 110. [Arabic]
- چکیده مشاهده شده: 42 بار
- PDF دانلود شده: 22 بار