مدیریت هوشمند سرطان شغلی: الزام استقرار هستیشناسی ملی برای حفاظت از نیروی کار
ارتقای ایمنی و پیشگیری از مصدومیت ها,
دوره 13 شماره 1 (1404),
2 آذر 2025
,
صفحه ۱۳ - ۶
https://doi.org/10.22037/iipm.v13i1.50510
چکیده
سرطانهای شغلی در ایران در حال افزایش است؛ عامل اصلی آن، گسترش صنعت و مواجهه با عوامل سرطانزا در محیط کار است. با این حال، تلاشهای ملی برای پیشگیری از این بیماریها با چالشهایی مانند پراکندگی دادهها، فقدان استانداردهای یکپارچه و ضعف در اثبات روابط علّی مواجه است. برای غلبه بر این موانع، پیشنهاد میشود یک «هستیشناسی ملی» تدوین شود-چارچوبی ساختاریافته که دادههای ناهمگون سلامت شغلی را در منابعی مانند بیمارستانها، مراکز بهداشت حرفهای و بیمهها یکپارچه کند. این هستیشناسی، امکان بازیابی دقیق اطلاعات، همکاری بین سیستمهای اطلاعاتی و توسعه ابزارهای هوش مصنوعی برای تشخیص زودهنگام و تهیه ماتریسهای شغل-مواجهه قابل اتکا را فراهم میآورد. چهار اقدام سیاستی کلیدی در این خصوص پیشنهاد میشود از جمله: الزام قانونی بهکارگیری هستیشناسی در ثبت دادههای سلامت شغلی، حمایت از توسعه هستیشناسیهای تخصصی برای عوامل سرطانزای پرخطر، ایجاد زیرساخت دادهای ملی مبتنی بر هستیشناسی، و طراحی ابزارهای پشتیبان تصمیمگیری مبتنی بر هستیشناسی برای متخصصان و کارگران. این هستیشناسی تنها یک ابزار فنی نخواهد بود، بلکه سرمایهگذاری راهبردی برای حفاظت از نیروی کار، کاهش بار اقتصادی و اجتماعی سرطانهای شغلی و تبدیل ایران به الگویی پیشرو در مدیریت سلامت شغلی در سطح منطقه میشود.
به این مقاله، به صورت زیر استناد کنید:
Khadiv E, Hosseini Beheshti MS, Sheikhshoaei F, Farhang Dehghan S, Danaiee Z, Khazei P, Mohammadi M, Vaziri MH, Zendehdel R, Davari MH, Hamidi F. Intelligent Management of Occupational Cancer: The Imperative of Establishing a National Ontology for Workforce Protection. Irtiqa Imini Pishgiri Masdumiyat .2026;13(1):6-13. https://doi.org/10.22037/iipm.v11i3.50510
- هستیشناسی، سرطانهای شغلی، مدیریت دادههای سلامت شغلی، ماتریس شغل-مواجهه، هوش مصنوعی در بهداشت حرفهای
ارجاع به مقاله
مراجع
- Marant Micallef C, Charvat H, Houot MT, Vignat J, Straif K, Paul A, et al. Estimated number of cancers attributable to occupational exposures in France in 2017: An update using a new method for improved estimates. Journal of Exposure Science & Environmental Epidemiology 2023; 33(1):125-31.
- Olsson A, Kromhout H. Occupational cancer burden: the contribution of exposure to process‐generated substances at the workplace. Molecular oncology 2021; 15(3):753-63.
- Hosseini B, Hall AL, Zendehdel K, Kromhout H, Onyije FM, Moradzadeh R, et al. Occupational exposure to carcinogens and occupational epidemiological cancer studies in Iran: A review. Cancers 2021; 13(14):3581. Doi: 10.3390/cancers13143581
- Silva MC, Eugénio P, Faria D, Pesquita C. Ontologies and knowledge graphs in oncology research. Cancers 2022; 14(8):1906. Doi: 10.3390/cancers14081906.
- Li Z, Liu X, Wang X, Liu P, Shen Y. Transo: A knowledge-driven representation learning method with ontology information constraints. World Wide Web 2023; 26(1):297-319.
- چکیده مشاهده شده: 87 بار
- pdf 2 دانلود شده: 43 بار