Principles and techniques of surgical incision in the Ophthalmology in the Islamic period (From second to twelfth A.H)
Tārīkh-i pizishkī i.e., Medical History,
Vol. 7 No. 24 (1394),
5 July 2017
,
Page 69-108
https://doi.org/10.22037/mhj.v7i24.17763
Abstract
Surgery is a specialized and important branch of Persian Medicine from third to twelfth A.H. because of the delicacy and sensitivity of eye surgery. So this field is needed to know with lots of expertises and clinical experiences. So some proven principles and techniques can be drawn by examining the writings in the field of eye surgery in the Persian medicine. That laws have been proven and accepted by the majority ophthalmic surgeons. The main objective of this research is extraction of this principles and techniques. Methodology is descriptive - analytical method, based on the collected information from the basic texts of eye surgical, and drawn with inductive method in extensive specified time, principles and techniques of this knowledge. According to this important principles of ophthalmologists for differential diagnosis Criteria have been listed below: appearance, place the rise, due to illness, precaution stop the bleeding, suturing and use of singular and composite herbal medicines. The first pillar in the main techniques in surgery was survey tools and the incision width down by strip and without strip. Admittedly, in a final conclusion, 2 to 5 A.H has been a brilliant period in the eye surgery with incision method. After this period, with the decline of Islamic civilization in all aspects, this knowledge was also stagnated. Most sources have been description and summarization base texts from this knowledge, such as: Al-havi fi al-tibb Razi, Kamil al-sina’at al-tibbiye Ali Ibn Abbas Ahwazi, Qanon fi al-tibb Avicenna and Chapter thirty Al-tasrif liman "ajaz" an al-talif Zahravi. Perhaps the most important reason have been lack of development of the means and change from the macroscopic to the microscopic thoes delayed both, in theory and practical evolution of this knowledge until the twentieth century and the arrival of modern medicine.
Please cite this article as:
Shariatpanahi, SM. (2015). Principles and techniques of surgical incision in the Ophthalmology in the Islamic period (From second to twelfth A.H). Med History J. 7(24): 69-108.
- Ophthalmology, Surgery, Islamic Period, Incision, Principles Techniques, Persian Medicine
How to Cite
References
منابع فارسی:
آقسرایی، جمالالدین. (1387 ش.). شرح أقسرائی. مصحح مقدمه از محمدمهدی اصفهانی، تهران: دانشگاه علوم پزشکی ایران، دو جلدی، جلد دوم، ص280.
احمد، شمسالدین. (1387 ش.). خزائن الملوک. تهران: دانشگاه علوم پزشکی ایران، دوجلدی، جلد اول: صص 336-39؛ جلد دوم: صص 56-53.
انصاری شیرازی، علی بن حسین. (1371 ش.). اختیارات بدیعی. مصحح محمدتقی میر، تهران: شرکت دارویی پخش رازی، ص 240.
بهاءالدوله، بهاءالدین بن میرقوامالدین. (بیتا). خلاصة التجارب. محقق محمدرضا شمس اردکانی، عبدالعلی محققزاده، پویا فریدی و زهره ابوالحسنزاده، تهران: دانشگاه علوم پزشکی، ص 239.
تنکابنی، محمدمؤمن بن محمدحسین. (1387 ش.). تذکرة العلاج. تهران: دانشگاه علوم پزشکی ایران، ص 235.
تنکابنی، محمدمؤمن بن محمدحسین. (1390 ش.). تحفة المؤمنین. قم: مؤسسه احیای طب طبیعی، موضوع: مبانی طب، مفردات دارویی، داروسازی و صنعت، اصطلاحات، دو جلدی، جلد دوم، صص 262-261.
جرجانی، اسماعیل بن حسن. (1345 ش.). الأغراض الطبیة و المباحث العلائیة. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، صص 315-311.
جرجانی، اسماعیل بن حسن. (1355 ش.). ذخیرة خوارزمشاهی. چاپ عکسی از نسخهای خطی، تهران: چاپ علیاکبر سعیدی سیرجانی، سه جلدی، جلد دوم، صص 861-233.
جرجانی، اسماعیل بن حسن. (1381 ش.). یادگار در دانش پزشکی و داروسازی. مصحح مهدی محقق، تهران: دانشگاه تهران، مؤسسه مطالعات اسلامی، صص 226-2.
چغمینی، محمود بن محمد. (1389 ش.). قانونچه فی الطب. مترجم اسماعیل ناظم، تهران: نشر آبژ، ص 338.
حسینی شفائی، مظفر بن محمد. (بیتا). قرابادین. مصحح یوسف بیگباباپور و محمد (عارف) موسوینژاد، ص 315.
رازی، محمد بن زکریا. (1388 ش.). خواص الأشیاء. مترجم محمد بن زکریا رازی، مصحح یوسف بیگ باباپور و کاوه عباسی، قم: مجمع ذخائر اسلامی، صص 123-111.
رازی، محمد بن زکریا. (1419 ق.). من لا یحضره الطبیب. محقق محمدامین الضناوی، قاهره: دار رکابی للنشر، ص 58.
محمدباقر بن محمود طبیب. (1387 ش.). رساله کحالی. تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ پزشکی، صص 62-39.
زهراوی، خلف بن عباس. (1374 ش.). التصریف لمن عجز عن التألیف. مترجم احمد آرام و مهدی محقق، تهران: صص 108-66.
دهخدا، علیاکبر. (1361 ش.). لغتنامه دهخدا. تهران: دهخدا.
شاهارزانی، ميرمحمداكبر بن محمد. (1387 ش.). طب أکبری. قم: مؤسسه احیای طب طبیعی، دو جلدی، جلد اول: صص 316-198؛ جلد دوم: 1350-1228.
شاهارزانی، ميرمحمداكبر بن محمد. (1380 ش.). میزان الطب. محقق هادی نصیری، قم: مؤسسه فرهنگی سماء، صص 66-64.
عقیلی علوی شیرازی، سیدمحمدحسین بن محمدهادی. (1385 ش.). خلاصة الحکمة. قم: اسماعیلیان، سه جلدی، جلد سوم، صص 422-212.
عقیلی علوی شیرازی، سیدمحمدحسین بن محمدهادی. (بیتا). قرابادین کبیر. تهران: دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، مؤسسه مطالعات تاریخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل، صص 1207-531.
علیخان، محمدصادق. (1323 ق.). مخازن التعلیم. دهلی: مطبع فاروقی، ص 305.
فلمنکی، شلیمر. (1387 ش.). جلاء العیون. تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ پزشکی، صص 40-23.
قادری، سیدابوالقاسم قدرتالله. (1387 ش.). فصول الأعراض (شرح کتاب حدود الأمراض حکیم ارزانی). تهران: دانشگاه علوم پزشکی ایران، صص 48-27.
قمری بخاری، حسن بن نوح. (1387 ش.). التنویر. تهران: دانشگاه علوم پزشکی ایران، ص 56.
گیلانی، علی. (1387 ش.). مجربات حکیم علی گیلانی. مصحح علیرضا مسعودی، تهران: دانشگاه علوم پزشکی ایران، ص 48-10.
محقق، مهدی. (1384 ش.). مقدمه ترجمه فارسی التصریف. تهران: نجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ص 38.
محمد بن محمد، عبدالله. (1383 ش.). تحفه خانی. تهران: دانشگاه علوم پزشکی ایران، صص 605-198.
ناظم جهان. محمد اعظم. (1387 ش.). اکسیر اعظم. تهران: دانشگاه علوم پزشکی ایران، مؤسسه مطالعات تاریخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل، چهار جلدی، جلد اول، صص 445-376.
یوسفی هروی، محمد بن یوسف. (1387 ش.). بحرالجواهر (معجم الطب الطبیعی). قم: مؤسسه احیای طب طبیعی، قم: جلالالدین، صص 215-79.
یوسفی هروی، محمد بن یوسف. (1391 ش.). ریاض الادویه. محقق سیدمحمد نظری، تهران: المعی، صص 185-116.
یونانی، طولوزان. (1383 ش.). اسرار الاطباء یا مجربات ایلات چغتایی. مترجم میرزاشهابالدین ثاقب، تهران: دانشگاه علوم پزشکی ایران، ص 104.
منابع عربی:
ابن ابی اصیبعه، احمد بن قاسم. (2001 م.). عیون الأنباء فی طبقات الأطباء. مصحح عامر نجار، قاهره: الهیئه المصریه العامه للکتاب، دو جلدی، جلد اول، ص 234.
ابن ازرق، ابراهیم بن عبد الرحمن. (1427 ق.). تسهیل المنافع فی الطب و الحکمة. مسقط: عاصمة الثقافة العربیة، دو جلدی، جلد اول، ص 208.
ابنزهر، عبدالملک. (1403 ق.). التیسیر فی المداواة و التدبیر. محقق میشیل الخوری، دمشق: دارالفکر، دو جلدی، جلد اول، صص 53-48.
ابن سلوم حلبی، صالح بن نصرالله. (1388 ش.). غایة الإتقان فی تدبیر بدن الإنسان. تهران: دانشگاه علوم پزشکی ایران، ص 146.
ابن سینا، حسين بن عبدالله. (1426 ق.). القانون فی الطب. بیروت: دار الإحیای التراث العربی، جهار جلدی، جلد دوم: صص 385-369؛ جلد سوم: ص 245.
ابن فاتک، مبشر. (1387 ش.). مختار الحکم و محاسن الکلم. تهران: دانشگاه علوم پزشکی ایران، ص 124.
ابن نفیس، علیبنابیالحزم. (1423 ق.). الصیدلیة المجربة (الموجز فی الطب). مصحح محسن عقیل، بیروت: دار المحجة البیضاء، ص 208.
ابن نفیس، علیبنابیالحزم. (1414 ق.). المهذب فیالکحل المجرب. رباط: چاپ محمد ظافر وفائی و محمد رواس قلعهجی، صص 388-269.
ابن هاشم، راشد بن عمیر. (1405 ق.). فاکهة ابن السبیل. عمان: وزارة التراث القومی و الثقافة، دو جلدی، جلد اول، صص 189-188.
ابن هبةالله، سعید. (1419 ق.). المغنی فی الطب. بیروت: دار النفائس، صص 81-65.
ابن هبل بغدادی، علی بن احمد. (1362 ق.). المختارات فی الطب. حیدرآباد: دائرة المعارف العثمانیة، چهار جلدی، جلد سوم، صص 121-86.
ازدی، عبدالله بن محمد. (1387 ش.). الماء. تهران: دانشگاه علوم پزشکی ایران، مؤسسه مطالعات تاریخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل، سه جلدی، جلد اول، ص 108.
اسرائیلی، اسحاق بن سلیمان. (1412 ق.). الأغذیة و الأدویة. مصحح محمد صباح. بیروت: مؤسسه عزالدین، ص 221.
انطاکی، داود بن عمرو. (بیتا). تذکرة أولی الألباب ـ الجامع للعجب العجاب. بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، ص 177.
انطاکی، داود بن عمرو. (1415 ق.). بغیة المحتاج فی المجرب من العلاج. بیروت: دارالفکر، صص 63-62.
انطاکی، داود بن عمرو. (1424 ق.). المفید فی الطب، ثلاث رسائل طبیة لداود الأنطاکی. مصحح احمد فرید مزیدی، بیروت: دار الکتب العلمیه، ص 159.
انطاکی، داود بن عمرو. (1420 ق.). النزهة المبهجة فی تشحیذ الأذهان و تعدیل الأمزجة. محقق أحمد عبدالله عدنان و المنتفکی الرفاعی، قم: مؤسسه البلاغ، ص 307.
بیطار، ابوبکر بن بدر. (1413 ق.). کامل الصناعتین. مصحح عبدالرحمن ابریق، حلب: منشورات جامعه حلب معهد التراث العلمی العربی، چند جلدی؟؟؟، جلد اول: ص 243؛ جلد دوم: ص 68.
تهانوی، محمدعلی. (1996 م.). کشاف اصطلاحات الفنون و العلوم. مترجم جورج زیناتی، مصحح دحروج عبدالله علی الخالدی، بیروت: مکتبه لبنان ناشرون، دو جلدیف، جلد اول، صص137-388.
جالینوس. (1390 ش.). جوامع کتاب جالینوس فی الأمراض الحادثة فی العین (شش رساله کهن پزشکی). مصحح یوسف بیگ باباپور، قم: مجمع ذخائر اسلامی، صص 84-83.
حلبی، خلیفه بن ابی المحاسن. (1415 ق.). الکافی فی الکحل. محقق محمد ظافر وفائی و محمد رواس قلعهجی، بیروت: المنظمهالاسلامیه للتربیه والعلومالثقافه (ایسسکو)، صص 307-121.
حموی، صلاحالدین بن یوسف کحال. (1407 ق.). نورالعیون و جامع الفنون. ریاض: مرکز الملک فیصل للبحوث و دراسات الإسلامیه، صص 430-162.
حنین بن اسحاق. (1390 ش.). الشعر مقالات فی العین. محقق ماکس مایرهوف، قاهره: بینا، صص 137-132.
رازی، محمد بن زکریا. (1412 ق.). تقاسیم العلل (کتاب التقسیم و التشجیر). مصحح صبحی محمود حمامی، حلب: منشورات جامعه حلب معهد التراث العلمی العربی، صص 134-130.
رازی، محمد بن زکریا. (1422 ق.). الحاوی فی الطب. محقق هیثم خلیفة طعیمی. بیروت: دار الإحیای التراث العربی، بیست و سه جلدی، جلد اول، صص 272-202.
رازی، محمد بن زکریا. (1984 م.). منافع الأغذیة و دفع مضارها. مصحح حسین حموی، دمشق: دار الکتاب العربی، ص 59.
رازی، محمد بن زکریا. (1387 ش.). المنصوری فی الطب. مترجم محمدابراهیم ذاکر، مصحح: حازم بکری صدیقی، تهران: دانشگاه علوم پزشکی تهران، ص 259.
زهراوی، خلف بن عباس. (1406 ق.). التصریف لمن عجز عنالتألیف. فرانکفورت: چاپ عکسی از نسخه خطی کتابخانه سلیمانیه استانبول، مجموعه بشیرآغا، ش 502، چاپ فؤاد سزگین، صص 433-403.
زهراوی، خلف بن عباس. (1422 ق.). الجراحة، المقالة الثلاثون من التصریف لمن عجز عن التألیف. محقق عبدالعزیز ناصر الناص و علی بن سلیمان التویجری، ریاض: مطابع الفرزدق التجاریه، صص 249-177.
سامرایی، عبدالرزاق. (1416 ق.). طب العیون: دراسة تاریخیة مقارنة. بیروت: دارالفکر، ص 90.
شطشاط، علی بن حسین. (1999 م.). تاریخ الجراحة فی الطب العربی. بنغازی: جامعه قازیونس، صص 262.
شعرانی، عبدالوهاب بن احمد. (1419 ق.). مختصر تذکرة الإمام السویدی فی الطب. مصحح احمد فرید مزیدی، بیروت: دارالکتب العلمیه، ص 51.
عطار اسرائیلی، داود بن ابینصر. (1383 ش.). منهاج الدکان و دستور الأعیان فی أعمال و تراکیب الأدویة النافعة للأبدان. تهران: دانشگاه علوم پزشکی ایران، ص 116.
اهوازی، علی بن عباس. (1294 ق.). کامل الصناعة الطبیة. قاهره: بولاق، چهار جلدی، جلد دوم: صص 385-383؛ جلد سوم: ص 295؛ جلد چهارم: ص 245.
کحال، علی بن عیسی. (1383 ق.). تذکرةالکحالین. حیدرآباد دکن: چاپ غوث محییالدین قادری شرفی، صص 291-101.
عیسی بک، أحمد. (1343 ق.). آلات الطب و الجراحة و الکحالة عند العرب. مجله المجمع اللغة العربیة به دمشق. شماره پنجاه و چهارم. جلد پنجم، صص 257-226.
غافقی، محمد بن قسوم بن اسلم. (1987 م.). المرشد فی طب العین. بیروت: بینا، صص 440-340.
طبری، أبوالحسن أحمد بن محمد. (1419 ق.). المعالجات البقراطیه، أمراض العین و معالجاتها. مصحح محمد رواس قلعهجی و محمد ظافر وفائی، لندن: مؤسسه الفرقان للتراث الإسلامی، صص 218-66.
کرمانی، نفیس بن عوض. (1387 ش.). شرح الأسباب و العلامات. قم: مؤسسه احیای طب طبیعی، دو جلدی، جلد اول: صص 365-246؛ جلد دوم: صص 458-425.
کشکری، یعقوب. (1405 ق.). کناش فی الطب. فرانکفورت: چاپ عکسی از نسخه خطی کتابخانه سلیمانیه استانبول، مجموعه ایاصوفیه، ش 3716، صص 110-43.
کعدان، عبدالناصر. (1999 م.). الجراحة عند الزهراوی. حلب: دانشگاه علوم پزشكى ايران، صص 85-58.
- Abstract Viewed: 1122 times
- PDF (فارسی) Downloaded: 407 times