کاربرد اصل عملی استصحاب در کمک به آرامش ذهنی بیماران مبتلا به وسواس فکری - عملی
مجله اخلاق زیستی- علمی پژوهشی,
دوره 15 شماره 40 (1404),
14 ژوئیهٔ 2025
,
صفحه 1-11
https://doi.org/10.22037/bioeth.v15i40.48277
چکیده
زمینه و هدف: از بیماریهایی که از جنس اضطراب است و این احتمال وجود دارد که در مراحل شدید آن، زمینگیر شدن بیمار مبتلا به آن حادث شود، وسواس فکری ـ عملی است. متخصصین علم روانشناسی و علوم مربوطه، راههایی را برای درمان یا کاهش اضطراب و به تبع آن افزایش کیفیت زندگی مبتلایان به این بیماری بیان نمودهاند اما با توجه به اینکه مباحث راجع به کمال دنیوی انسان و آرامش ذهنی برای نوع بشر، همواره مورد اهمیت بوده است، در این پژوهش سعی بر آن است که نقش حقوق اسلامی و مبانی استنباط آن، در این رابطه، مورد بررسی قرار گیرد. هدف اصلی پژوهش کنونی این است که امکان استفاده و نحوه بهکارگیری اصل استصحاب بهعنوان یکی از مباحث مهم اصولی، در کمک به درمان و کاهش اضطراب مبتلایان به وسواس فکری ـ عملی، مورد بررسی قرار گیرد.
روش: این پژوهش با شیوة توصیفی ـ تحلیلی و با مراجعه به منابع معتبر روایی و اصول فقهی در رابطه با نقش اصل استصحاب در کمک به مبتلایان به وسواس فکری ـ عملی انجام میگیرد.
ملاحظات اخلاقی: رعایت صداقت در نقل قول اطلاعات و همچنین دوری از تعصب و پیشداوری در تحلیل این اطلاعات، در پژوهش حاضر مورد توجه قرار گرفته است.
یافتهها: در مواردی که امکان یافتن حالت سابق یقینی برای وسواس فکری ـ عملی، وجود دارد و شخص مبتلا به وسواس، میتواند حالت سابق یقینی را به دست بیاورد و درنتیجه ارکان استصحاب ـ یعنی یقین سابق و شک لاحق ـ را فراهم نماید و بر اجرای این اصل اثر شرعی یا حقوقی مستقیم مانند عدم نجاست یا عدم ضمان مترتّب است، این امکان برای او وجود دارد که از اصل استصحاب برای مشخص نمودن وظیفه خویش و از بین بردن شک و تردید فکری خود و کاهش اضطراب، استفاده نماید.
نتیجهگیری: اصل استصحاب میتواند مکلف را از حالت سرگردانی و تحیّر خارج نماید، در نتیجه میتواند به کاهش اضطراب مبتلایان به وسواس فکری ـ عملی کمک نماید. شخص مبتلا میتواند با اجرای این اصل، وظیفه خویش در مقام عمل را مشخص نماید و از آن، برای از بین بردن شک و تردید فکری و کاهش اضطراب خود استفاده نماید.
- اصل استصحاب
- اثر عملی شرعی
- وسواس
- حقوق اسلامی
ارجاع به مقاله
مراجع
1. Abramowitz JS. Getting over OCD: a 10-step workbook for taking back your life. 2nd ed. Translated by Ghadiri F. Tehran: Ketab-e Arjmand; 2019. [Persian]
2. Ganji M. Complete guide and essential points of DSM-5. Tehran: Savalan Publisher; 2024. [Persian]
3. Khazaee M, Akbari M, Adineh T. Jurisprudential Legal analysis of the couples’ compliance in obsessive disease. Medical Fighh Journal. 2023; 15(45):
1-14. [Persian]
4. Shayanfar J, Khakpour H, Razavi Doost G. The extent of the influence of principles of jurisprudence in the therapy of obsessions. Biquartely Journal of Social-Cultural Studies of Hawzah. 2023; 7(13): 111-125. [Persian]
5. Akbari M, Khazaee M, Adine T. Feasibility of dissolution of marriage due to obsessive disorder, Medical Fighh Journal. 2022; 14(44): 1-14. [Persian]
6. Ebrahim Abadi F, Salarzaei A, Barzali P. The Application of Jurisprudential Principles and Rules for the prevention of Anxiety-OCD. Islamic Jurisprudence Research. 2018; 13(4): 863-867. [Persian]
7. Salarzae A, Ebrahim Abadi F. Place of Hadith elimination in the prevention of intellectual and behavioral obsessions. Feghh Journal. 2017; 9(30-31): 7-19. [Persian]
8. Johari I. Taj Al-Loghat va Sehah Al-Arbiea. Beirout: Dar Al-Elm Le Malaieen; 1990. [Arabic]
9. Ibn Al-Manzor A. Lesan Al-Arab. Beirout: Dar Al-Fekr Le Tabaee va Al-Nashr; 1994. [Arabic]
10. Fayyumī A. Al-Mesbah Al-Monir Fi Gharib Al-Sharh Al-Kabir Le Rafeie. Qom: Manshorat Dar Al-Razi; (n.d). [Arabic]
11. Al-Bostani F. Monjed Al-tollab. Translated by Bandarrigi M. Tehran: Entesharat Islami; 2010. p. 313. [Arabic–Persian]
12. American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 5th ed. Washington, DC: American Psychiatric Association. 2013.
13. Hossin Pour S. A Theoretical review and analysis of obsessive-compulsive disorder (OCD), In: The 3rd International Conference on Humanities, Psychology and Social Sciences. Berlin, 2016: 1-12. [Persian]
14. De Silva P, Rachman S. Obsessive-compulsive disorder: the facts. Translated by Sahebi A, Mohammadi F. Tehran: Saye Sokhan; 2017. [Persian]
15. Naeini M. Fava-ed Al-Usool. Qom: Jamie Al-Modarresin Howze Elmeie Qom; 1997. [Arabic]
16. Ghafi H, Shariati S. Usool Figh Karbordi. Qom: SAMT and Howze Va Daneshgah; 2017. [Persian]
17. Akhond Khorasani M. Kefaye Al-Usool. Qom: Aal Al-Beit; 1989. [Arabic]
18. Ardabili A. Az-Zokhar Fi Elm Al-Usool. Qom: n.pn; 1987. [Arabic]
19. Toosi M. Tahzib Al-Ahkam. Tehran: Dar Al-Kotob Al-Islamiee; 1987. [Arabic]
20. Heidari R. Sharhe Novine Rasael. Qom: Dar Al-Elm; 2013. [Persian]
21. Toosi M. Al-Estebsar Fima Ekhtalafa Men Al-Akhbar. Tehran: Dar Al-Kotob Al-Islamiee; 1970. [Arabic]
- چکیده مشاهده شده: 48 بار
- PDF دانلود شده: 26 بار