Concept of disease and its effect on the responsibility of physicians in different periods of history
Tārīkh-i pizishkī i.e., Medical History,
Vol. 5 No. 15 (1392),
15 Bahman 2014
,
Page 75-97
https://doi.org/10.22037/mhj.v5i15.5320
Abstract
The relation between law and religious affairs has led physicians in ancient times to have the scientific as well as religious aspects. No doubt, in the beginning, medicine has been associated with magic. In ancient times physicians usually were not taken responsible because of the wide spread idea that diseases were caused by God's anger. Also from the historical point of view, the physicians' responsibility can be traced back to the early civilizations such as the kingdom of Babel. In the times that human was unable to recognize the reality of diseases; their treatment has been magic and charm in all medical areas that in fact it was a combination of human's problem-solving & his beliefs. It is obvious that in that period because of its special look at the nature and origin of disease and the kind of treatment the society did not consider physician, midwife and veterinarian responsible. Later, when the civilization was improved and medicine was separated from religious beliefs and superstitions, physicians were gradually, held more accountable. In some period in ancient Greece, Babel, they are believed in some materials to the nature of the disease and physicians were responsible for assaults and the violation of certain medical criteria at the time. In ancient Persia had been different looks at health and disease and several approaches to cause the diseases have exited whose dominant view being a materialistic cause of the disease. In Islamic jurisprudence, according to the quoted ahadis physicians were responsible. In this era Satan and the wrath of God were less pertained to exempt from responsibility. To such an extent that the responsibility of physicians more transparent during this period relative to the previous one and their scope of limitation were more specific, because, according to the holy Islam, they breached each of these duties which had considered exact functions, they became responsible in the case.
- physician, history, responsibility, concept of disease
How to Cite
References
الف- فارسی
کتب
اعتمادیان، محمود. (1342). اخلاق و آداب پزشکی. تهران: چاپ اول. انتشارات دانشگاه تهران.
اوستا. (1371). (گزارش و پژوهش جليل دوستخواه). انتشارات مرواريد.
آلشیخمبارک، قیس بن محمد. (1389). حقوق و مسؤولیت پزشکی در اسلام. (ترجمه محمود عباسی). چاپ دوم. تهران: انتشارات حقوقی.
بادینی، حسن. (1384). فلسفه مسؤولیت مدنی. چاپ اول. تهران: نشر شرکت سهامی انتشار.
براون، ادوارد. (1371). تاريخ طب اسلامي. (ترجمه مسعود رجبنيا). چاپ پنجم. انتشارات علمي و فرهنگي.
پانوسی، استفان. (1383). گرایشهای علمی و فرهنگی در ایران از هخامنشیان تا پایان صفویه، نشر بلخ، وابسته به بنیاد نیشابور.
تورات عهد عتيق. (1973). كتاب حِزقيال نبي. باب سي و چهارم. انجمن پخش كتب مقدسه.
دارمستتر، جیمس. (1388). مجموعه قوانین زردشت یا وندیداد اوستا. ترجمه از سانسکریت و پهلوی. (ترجمه موسی جوان) نشر دنیای کتاب.
روستایی، محسن. (1382). تاریخ طب و طبابت در ایران از عهد قاجار تا پایان عصر رضاشاه به روایت اسناد. 2 جلدی. تهران: سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.
سيريل، الگود. (1356). تاريخ پزشكي ايران و سرزمينهاي خلافت شرقي. (ترجمه باقر فرقاني). تهران: انتشارات اميركبير.
شجاعپوریان، سیاوش. (1389). مسؤولیت قراردادی پزشک در برابر بیمار. چاپ اول. انتشارات فردوسی.
صالحی، حمیدرضا. (1390). مسؤولیت مدنی ناشی از فرآیند درمان. چاپ اول. تهران: انتشارات حقوقی.
فنتزمر، گرهارد. (1366). تاریخ پنج هزارساله پزشکى. (ترجمه سیاوش آگاه). چاپ اول. شرکت انتشارات علمى و فرهنگى.
قانوننامه حمورابی. (1373). (ترجمه کامیار عبدی). تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور.
گودرزی، فرامرز. (1377). پزشکی قانونی. جلد اول. چاپ اول. انتشارات انیشتین.
محقق، مهدي. (1374) تاريخ و اخلاق پزشكي در اسلام و ايران. چاپ اول. تهران: انتشارات سروش.
محقق، مهدي. (1371). فیلسوف ری. درباره رازی. تهران: انتشارات زوار.
مرتضى، مطهرى. (1385). بررسى فقهى مسئله بیمه. انتشارات صدرا.
نجمآبادي، محمود. (1371). تاريخ طب در ايران. مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.
وهابزاده، جواد. (1373). اتانازي. مركز مطالعات و تحقيقات پزشكي تهران.
مقالات و پایاننامه
ارجمند، محسن. (1384). گذشته چراغ راه آینده است. نگاهی به تاریخ طب ایران. مجله علوم و فنون. ش86. خرداد84. 21-10.
اشرفی، منصور. (بیتا). قلب حقائق یا اندودن آفتاب با گل. مجله مکتب اسلام. س34. ش9. 69-73.
اشرفی، منصور. (بیتا). مختصری از تاریخ پزشکی. مجله مکتب اسلام. س34. ش9. 673-669.
آشوری، محمد. (1359). عدالت کیفری از دیدگاه حمورابی. مجله حقوق تطبیقی. ش7. 1-46.
برومند، بهروز. (1385). جایگاه پورسینا در دانش پزشکی از دیرباز تا امروز. مجله حافظ.مهر 85. شماره 35. 25 – 28.
پارساپور، محمدباقر و عليرضا؛ اسماعيلآبادي، عليرضا. (1385). خطاي پزشك و تأثیر آن در مسؤوليت پزشكان. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوري. ويژهنامه اخلاق پزشكي. پيوست شماره 1. زمستان 85. 26-24.
داعیالاسلام، محمدعلی. (1328). وندیداد. مجله دانش. اردیبهشت 28. ش 2. 101 - 104.
دریاباری، سیدمحمدزمان. (1381). مبانی مسؤولیت حرفهای پزشک. مجله اندیشه صادق. ش 6-7. بهار و تابستان 81.
صاحبی، محمدجواد. (بیتا). برگی از تاریخ پزشکی در تمدن اسلامی. مجله کیهان اندیشه. ش70. 62-53.
صالحی، حمیدرضا. (1390). مفهوم تقصیر و تأثیر آن در مسؤولیت مدنی ناشی از فرآیند درمان. پایاننامة کارشناسی ارشد حقوق خصوصی. تهران: دانشگاه شاهد.
صالحی، حمیدرضا. (1389). ماهیت تعهدات طبیب؛ مطالعهای اجمالی در مذاهب اسلامی. فصلنامه فقه پزشکی. سالدوم و سوم. شماره پنجم و ششم. زمستان89 و بهار 90. 57-86.
عزیزی، محمدحسین. (1387). دادوستد علمی ایران و کشورهای اسلامی با غرب در زمینه علوم پزشکی. فصلنامه اخلاق پزشکی. سال دوم. شماره سوم. بهار 87. 95-94.
قدياني، محمدحسن؛ صدر، سيد شهابالدين؛ فربودمنش، حسين. (1384). قواعد اسلامي در اخلاق پزشكي. مجله علمي پزشكي قانوني. ش 37. بهار 84. 45-43.
کیخسروی مقدم، باقر. (1357). تحقیقی در قوانین حمورابی از نقطه نظر جزایی. رساله دکتری علوم جزایی و جرمشناسی. دانشکده حقوق و علوم سیاسی. دانشگاه تهران.
محرری، محمدرضا. (1373). نگاهی به تاریخ روانپزشکی و تاریخچه روانپزشکی در ایران. مجله اندیشه رفتار. س اول. 2و3. پاییز و زمستان 73. 49-27.
موسوی بجنوردی، سید محمد. (1381). مسؤولیت کیفری و مدنی پزشک. پژوهشنامة متین. ش 14. بهار 81. 34-5.
موسوی بجنوردی، سیدمحمد. (1372). مسؤولیت (مدنی و کیفری) پزشک. مجله قضایی و حقوقی دادگستری. ش 9. زمستان 72، 44-39.
میر هاشمی، سرور. (1383). ضمان پزشک در فقه و حقوق اسلامی. قسمت دوم. مجله ندای صادق. ش 25-24. تابستان و پاییز 83. 83-68.
میرهاشمی، سرور. (1383). ضمان پزشک در فقه و حقوق اسلامی. قسمت اول. مجله ندای صادق، ش 25-24. تابستان و پاییز 83.
نجمآبادی، محمود. (1324). رازی: اولین طبیبی که در عالم طب تاریخچه و شرححال بیمار را نوشته است. مجله آینده. بهمن و اسفند 24. ش 14-16. 686 – 691.
نجمآبادی، محمود. (1345). سیمای طبی: ابوبکر محمد زکریای رازی. مجله معارف اسلامی. سازمان اوقاف. شهریور 45. ش1. 36 –40.
نورمحمدی، غلامرضا. (1388). ملاحظات فقهی در پژوهشهای پزشکی. فصلنامه فقه پزشکی. سال اول. شماره اول. زمستان88. 166-121.
ولایتی، علی اکبر. (1387). مقدمهای بر تاریخ پزشکی اسلام و ایران. فصلنامه اخلاق پزشکی. سال دوم. شماره چهارم. 69-45.
ب- عربی
بسام، محتسب بالله. (1984). المسؤولیه الطبیه المدنیه و الجزائیه. الطبع الاول. دمشق: دار الایمان.
ج- انگلیسی
Azizi, M.H. (2000). Ibn-Sina, the greatest oriental physician. Medical Journal of Iranian Hospital. Dubai: U.A.E. vol 3. No 1. July. Pp70-71.
Nasr, S.H. (1987). Science and Civilization in Islam. Second edition. The Islamic Text Society. U.K: pp188-229-5-14.
Salim khan, M. (1986). Islamic Medicine. Routledge and Kegan Paul and Henley. Lonlon: Boston: pp6-17.
Ullmann, M. (1997). Islamic Medicine.P:Xi Edinburgh University Press. U.K.
د- فرانسوی
Corege, David. (2007). Le risque médico- légal de la régulation médicale, chapitre 69. urgences 2007. SAMU.
Jourdain, Patrice. (1994). Les Principes de La responsabilité Civile. 2e édition. Dalloz.
Code penal français, Dernière modification du texte le 01 avril 2011. Document généré le 20 avril 2011. Copyright (C) 2007-2008 Legifrance.
Rouge_ Maillart. La responsabilité médicale. MCU-PH. Angers.
Malicier, D. (1999). La Responsabilité Médicale. Édition ESKA/Édition Alexandre Laccassagne.
- Abstract Viewed: 1521 times
- PDF Downloaded: 602 times