• ثبت‌نام
  • ورود
  • فارسی
    • English

مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی

  • صفحه اصلی
  • درباره
    • درباره‌ی مجله
    • تیم سردبیری
    • نمایه نامه ها
  • موارد ضروری
    • فرم تعهد نامه
    • فرمت مقالات
    • دریافت کد ارکید
  • ارزیابی مقالات
  • کمیته بین‌المللی اخلاق نشر
    • اقدامات کمیته بین المللی اخلاق نشر COPE
  • ارسال مقاله/ راهنمای نویسندگان
  • بیانیه حق نشر
  • شماره جاری
  • بایگانی‌ها
  • اطلاعات تماس
  • اطلاعیه‌ها
جستجوی پیشرفته
  1. صفحه اصلی
  2. بایگانی‌ها
  3. دوره 16 (1403): مجله تاریخ پزشکی. 1403
  4. مقاله پژوهشی

دوره 16 (1403)

مهٔ 2024

تأثیرات منفی اشغال متفقین بر بهداشت و سلامت اجتماعی مردم ایران در کرانه‌های خلیج فارس و دریای عمان

  • محمدجعفر چمنکار

مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, دوره 16 (1403), 7 مهٔ 2024 , صفحه 1-19
https://doi.org/10.22037/mhj.v16i.38740 چاپ شده: 2025-02-04

  • مقاله
  • دانلود
  • ارجاع
  • مراجع
  • آمار
  • اشتراک

چکیده

زمینه و هدف: با تهاجم متفقین، نیمه جنوبی ایران صحنه حضور گسترده نیروهای اشغالگر انگلیسی و آمریکایی گردید. تبعات منفی استیلای عناصر خارجی در تمام سال‌های جنگ و حتی پس از آن این مناطق را در ابعاد گوناگون تحت تأثیر خود قرار داد و بهداشت و نظام درمان این بخش از کشور را در اشکال مختلف کمبود دارو و تجهیزات و کادر درمان، شیوع انواع بیماری‌های عفونی و واگیردار، اعتیاد، امراض روحی و مقاربتی و فقر غذایی دچار مشکل نمود. هدف نوشتار حاضر بررسي تأثیرات بهداشتی جنگ جهانی دوم بر نواحی جنوب، جنوب غربی و شرقی ایران در سال‌هاي 1324-1318 شمسی و پیامدهای آن بر این مناطق می‌باشد. بر این اساس نگارنده با تکیه بر منابع دست اول سعی دارد به این سؤال پاسخ دهد که چگونه جنگ جهانی دوم ساختار بهداشتی مناطق جنوب ایران را تحت تأثیر قرار داد؟

روش: روش تحقیق، تحلیلی تاریخی با تکیه بر شیوه کتابخانه‌ای و بر اساس مطالعه داده‌های اسناد غیر منتشره آرشیو سازمان اسناد و کتابخانه ملی، نشریات پزشکی و اقتصادی اجتماعی و روزنامه‌های گوناگون محلی و عمومی ایران در این دوره می‌باشد.

ملاحظات اخلاقی: در این مقاله اصالت متن، صداقت و امانتداری در ارجاع به منابع و بهره‌گیری از سایر داده‌ها رعایت شده است.

یافته‌ها: با فروپاشی دولت پهلوی اول و بحران‌های ناشی از پیامدهای منفی اشغال ایران به وسیله متفقین، فرآیند رشد سرحدات ساحلی جنوب کشور دچار بحران شد و رکود و فروپاشی اکثریت بخش‌های اجتماعی، اقتصادی، امنیتی و به خصوص بهداشتی این مناطق را دربر گرفت. انتشار برخی بیماری‌های جدید حاصل از ورود هزاران سرباز خارجی و آوارگان لهستانی که ناقل امراض واگیردار بودند، کمبود دارو و تجهیزات پزشکی، بیماری‌های روانی، اعتیاد، فقر و فحشا، مرگ کودکان، ضعف شدید جسمانی ناشی از سوء‌تغذیه گسترده و قحطی مصنوعی نمونه‌هایی از این پیامدها بود. بررسی این عوامل منفی نشان می‌دهد که وضعیت بهداشتی نواحی ساحلی جنوب ایران در طی حضور اشغالگران خارجی نسبت به دوره حکومت رضاشاه (1320-1304 ش.) روندی کاملاً معکوس را طی نموده است.

نتیجه‌گیری: مطالعه اسناد و جراید نشان می‌دهد که به علت معضلات سياسي و نظامي دولت مرکزی، سياست‌هاي محدودكننده متفقین، ضعف شديد زيرساخت‌هاي اقتصادي، نبود خطوط مناسب مواصلاتی و کمبود وسایل حمل و نقل، عدم توجه به صنایع اشتغال‌زای بومی، قاچاق خواروبار عمومی، رهاشدن طرح‌های عمرانی، عدم امنیت، امواج پی‌درپی قحطی و سوء‌تغذیه فراگیر، بیماری‌های اپیدمیک و احتکار دارو، این مناطق دورانی از زوال اقتصادی، فقر فراگیر، عقب‌ماندگی و در نهایت تنزل شدید سطح بهداشت همگانی را تجربه نمودند.

کلمات کلیدی:
  • ایران
  • بهداشت
  • سلامت اجتماعی
  • متفقین
  • خلیج فارس
  • دریای عمان
  • pdf

ارجاع به مقاله

چمنکار م. (2025). تأثیرات منفی اشغال متفقین بر بهداشت و سلامت اجتماعی مردم ایران در کرانه‌های خلیج فارس و دریای عمان. مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 16, 1–19. https://doi.org/10.22037/mhj.v16i.38740
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acm-sig-proceedings##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acs-nano##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.apa##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.associacao-brasileira-de-normas-tecnicas##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.chicago-author-date##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.harvard-cite-them-right##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.ieee##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.modern-language-association##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.turabian-fullnote-bibliography##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.vancouver##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.ris##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.bibtex##

مراجع

Nāme-ye Pezeški. 1939; 2(3): 1. [Persian]

Nāme-ye Rahbar Newspaper. 1942; 1(24):1. [Persian]

Xāndanihā Journal Quoted by Mihan Newspaper. 1944; 5(28): 2. [Persian]

Asr-e Jadid Newspaper. 1943; 1(28): 3. [Persian]

Asr-e Jadid Newspaper. 1943; 2(82): 1. [Persian]

Ettelāāt Newspaper. 1943; 18(5348): 3. [Persian]

Sepantā Newspaper. 1943; 1(10): 2. [Persian]

Mardom Newspaper. 1942; 1(35): 1. [Persian]

Center for Research and Publication of Political Culture of the Pahlavi Era. 1977. p.258 .[Persian]

Mardom Newspaper. 1942; 1(163): 1. [Persian]

Mardom Newspaper. 1942; 1(112): 4. [Persian]

Sepantā Newspaper. 1943; 1(6): 1. [Persian]

Irān Newspaper. 1941; 26(6756): 1. [Persian]

Tajaddod-e Irān Newspaper. 1943; 15(3432): 3. [Persian]

Gholi MM. The Bridge of Victory over the Land of Famine; Iran in World War II. Translated by Ashtiani Ali Fath A. Tehran: Institute of Political Studies and Research; 2016. p.284-283. [Persian]

Omid Newspaper. 1944; 2(25): 8. [Persian]

Mardom Newspaper. 1942; 1(112): 4. [Persian]

Irān Newspaper. 1941; 26(6756): 1. [Persian]

Nāme-ye Rahbar Newspaper. 1943; 1(62):3. [Persian]

Šir-o Xoršid Sorx-e Irān Magazine. 1950; 2(12): 11. [Persian]

Šir-o Xoršid Sorx-e Irān Magazine. 1945; 2(1): 57. [Persian]

Āžir Newspaper. 1945; 2(273): 2. [Persian]

Šir-o xoršid sorx-e Irān Magazine. 1950; 3(7): 6. [Persian]

Xāndanihā Journal Quoted by Qiyām-e Afkār Newspaper. 1943; 4(22): 11. [Persian]

Xāndanihā Journal Quoted by Āftāb Newspaper. 1945; 5(23): 2. [Persian]

Avery John Scales Memoirs of Tehran and Beirut. Translated by Zohi Hosseini Nasr S, Fattahi H. Tehran: Parseh Book Translation and Publishing Company; 2019. [Persian]

Special Service Division. Service of supply United State Army. A pocket guide to Iran. War and navy departments. Washington. D.C: United States Army Publications; 1943. p.29-30.

Archive of National Documents of Iran. 1941. Document No.2400135. [Persian]

Archive of National Documents of Iran. 1942. Document No.15046. [Persian]

Donyā-ye Emruz Newspaper. 1947; 4(182): 1. [Persian]

Archive of National Documents of Iran. 1942. Document No.2766/310. [Persian]

Razmara A. Military Geography of the Border Provinces of the Imperial Country of Iran. Tehran: Saadat Bashar Printing House; 1938. [Persian]

Archive of National Documents of Iran. Document No.355/604. [Persian]

Archive of National Documents of Iran. Document No.26918/240. [Persian]

Archive of National Documents of Iran. Document No.32559/293. [Persian]

Archive of National Documents of Iran. Document No.32470/293. [Persian]

Archive of National Documents of Iran. Document No.603/366. [Persian]

Šir-o Xoršid Sorx-e Irān Magazine. 1949; 2(7): 8. [Persian]

Šir-O Xoršid Sorx-e Irān Magazine. 1949; 2(6): 7. [Persian]

Elm-o Honar Magazine. 1927; 6(1): 27-29. [Persian]

Mardom Newspaper. 1942; 1(41): 1. [Persian]

Irān emruz Newspaper. 1939; 1(5-6): 41. [Persian]

Sālnāme-ye Donyā. 1963; 19: 270. [Persian]

Nāme-ye Pezeški. 1939; 1(1): 26. [Persian]

Naqš-e Jahān Newspaper. 1943; 1(10): 2. [Persian]

Sālnāme-ye Donyā. 1949; 5: 115. [Persian]

Tajaddod-e Irān Newspaper. 1943; 15(3432): 3. [Persian]

Sālnāme-ye Donyā. 1963; 19: 156. [Persian]

Mardom Newspaper. 1942; 1(28): 3. [Persian]

Archive of National Documents of Iran. Document No.2664/310. [Persian]

Šir-o Xoršid Sorx-e Irān Magazine.1953;2(20): 35-33. [Persian]

Archive of National Documents of Iran. Document No.42865/293. [Persian]

Archive of National Documents of Iran. Document No.293/130781. [Persian]

Archive of National Documents of Iran. Document No.290/2487, 13470/293, 1582/290, 1386/290, 32773/293, 3071/310. [Persian]

Mardom Newspaper. 1942; 1(188): 4. [Persian]

Asr-e Eghtesād. 1943; 1(20): 3. [Persian]

Archive of National Documents of Iran. Document No.293/13497, 293/32655. [Persian]

Sālnāme-ye Donyā. 1969; 25: 159. [Persian]

Kušeš Newspaper. 1944; 21(5296): 1. [Persian]

Nedā-ye Edālat Newspaper. 1944; 2(38): 2. [Persian]

Kušeš Newspaper. 1944; 21(5357): 1. [Persian]

Archive of National Documents of Iran. Document No.293/32829. [Persian]

Asr-e Eghtesād. 1944; 2(11): 5. [Persian]

Paridar M. Documents of Boushehr Chamber of Commerce. Tehran: Boushehr Chamber of Commerce and Abad Boom Publications; 2014. Vol.1 p.322. [Persian]

Kušeš Newspaper. 1944; 21(5358): 1. [Persian]

Šir-o Xoršid Sorx-e Irān Magazine. 1948; 2(1): 15. [Persian]

Omid Newspaper. 1944; 3(55): 3. [Persian]

Sālnāme-ye Donyā. 1962; 18: 55. [Persian]

Sepantā Newspaper. 1944; 2(15): 2-4. [Persian]

Razmara A. Military Geography of the Border Provinces of the Imperial Country of Iran. Tehran: Saadat Bashar Printing House; 1938. p.70-71. [Persian]

Estakhr Newspaper. 1944; 26(741): 2. [Persian]

Xāndanihā Journal. 1942; 3(10): 5-20. [Persian]

Kušeš Newspaper. 1944; 21(5344): 1. [Persian]

Majd MGH. The Bridge of Victory over the Land of Famine. Iran in World War II. Translated by Fath Ali Ashtiani A. Tehran: Institute of Political Studies and Research; 2016. p.598. [Persian]

Chamankar MJ. Effects of World War II on Infectious Diseases in the Persian Gulf. Arch Iran Med. 2024; 27(7): 403-406. [Persian]

Sepantā Newspaper. 1943; 1(10): 2. [Persian]

Nāme-ye Rahbar Newspaper. 1943; 1(185): 3. [Persian]

Mardom Newspaper. 1943; 1(97): 4. [Persian]

Sepantā Newspaper. 1944; 2(29): 1. [Persian]

Nāme-ye Rahbar Newspaper. 1943; 1(93): 4. [Persian]

Center for Research and Publication of Political Culture of the Pahlavi Era. 1977. p.257. [Persian]

Nāme-ye Rahbar Newspaper. 1943; 1(164): 1. [Persian]

Sarnevešt Newspaper. 1943; 1(25): 1. [Persian]

Naqš-e Jahān Newspaper. 1953; 1(2-3): 4. [Persian]

Xāndanihā Journal. 1945; 5(38): 4. [Persian]

Sarnevešt Newspaper. 1943; 1(19): 2. [Persian]

Naqš-e Jahān Newspaper. 1943; 1(22): 3. [Persian]

Xāndanihā Journal. 1944; 5(7): 3. [Persian]

Šir-o Xoršid Sorx-e Irān Magazine. 1945; 20(2): 18. [Persian]

Eghdām Newspaper. 1941; 20(12): 1. [Persian]

Xāndanihā Journal. 1943; 4(25): 3. [Persian]

Sālnāme-ye Donyā. 1953; 9: 57. [Persian]

Omid Newspaper. 1943; 14(442): 2. [Persian]

Omid Newspaper. 1942; 13(157): 1. [Persian]

Xāndanihā Journal. 1944; 5(30): 21. [Persian]

Xāndanihā Journal. 1945; 5(47): 12. [Persian]

Naqš-e Jahān Newspaper. 1943; 1(9): 2. [Persian]

Xāndanihā Journal Quoted from Golestān Širāz Newspaper. 1942; 3(10): 89-94. [Persian]

Sehhat Newspaper. 1925; 1(6): 8-9. [Persian]

Naghš-e Jahān Newspaper. 1943; 1(9): 2. [Persian]

Naghš-e Jahān Newspaper. 1943; 1(17): 2. [Persian]

Sālnāme-ye Donyā. 1945; 1: 72. [Persian]

  • چکیده مشاهده شده: 250 بار
  • pdf دانلود شده: 126 بار

آمار دانلود

  • لینکدین
  • تویتر
  • فیسبوک
  • گوگل پلاس
  • تلگرام

اطلاعات

  • برای خوانندگان
  • برای نویسندگان
  • برای کتابداران

زبان

  • فارسی
  • English
  • صفحه اصلی
  • بایگانی
  • ارسال مقاله
  • درباره‌ی مجله
  • تیم سردبیری
  • اطلاعات تماس

مجله تاریخ پزشکی دارای رتبه علمی پژوهشی از کميسيون نشريات علوم پزشکی کشور (http://journalportal.research.ac.ir/)، وابسته به مرکز تحقيقات اخلاق و حقوق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی بوده و به صورت پیوسته منتشر می شود. این مجله، یک مجله‌ الکترونيکی است که به زبان فارسی به همراه چکيده انگليسی با دسترسی آزاد (open access) چاپ می شود.

قدرت یافته از OJSPlus