مجله علمی - پژوهشی فقه پزشکی

چکیده

جنين، حداقل به‌عنوان انساني بالقوه -كه قابليت و توانايي تبديل به يك انسان كامل را دارد- شايستۀ تكريم و احترام و داراي حقوقي از جمله «حق حیات» و «حق سلامت» است. حمايت از حقوق جنين، منحصر به حمايت از حق حيات از طريق ممنوعيت سقط جنين و يا ساير اعمالي كه منجر به سلب حيات از آن مي‌شود، نيست؛ بلكه حمايت از حق سلامت جنين را نيز شامل مي‌شود. يعني ممنوع شمردن هر گونه رفتاري كه موجب آسيب و صدمه به جسم و روان جنين شده و به عنوان يك عامل خطر نسبت به سلامت او محسوب مي‌شود و فراهم ساختن امكانات و شرايطي كه جنين در پناه آن، چه در دوران جنيني و چه در حين تولد، زندگي سالم و بري از هر گونه نقص و معلوليتي داشته باشد. یکی از اموری که مربوط به «حق سلامت» جنین می شود، موضوع «پژوهش‌های جنینی» است. منظور از پژوهش‌هاي جنيني، آزمايشاتي است كه در عالم پزشكي بر روي جنين و به مقاصد مختلفي انجام مي‌پذيرد. اين پژوهش‌ها ممكن است بر روي جنيني كه در رحم مادر قرار دارد يا جنينی كه از طريق IVF و در درون لوله‌هاي آزمايشگاهي انعقاد يافته‌ و یا جنین شبیه سازی شده با تکنیک SCNT و همچنين جنين‌ سقط شده به عمل آيد. در حالي كه ممكن است نتايج پژوهش بسيار سودمند باشد، شماري از مسايل مهم اخلاقي، فقهی و حقوقي در اين زمينه مطرح خواهد شد. در این مقاله تلاش شده این موضوع از منظر اخلاق، فقه و حقوق ایران مورد واکاوی قرار گیرد.

واژگان کلیدی

تحقیقات جنینی، اخلاق، فقه، حقوق کیفری