بررسی فقهی اغماء و بیهوشی در احرام و طواف Hajj
مجله علمی - پژوهشی فقه پزشکی,
دوره 12 شماره 42 (1399),
23 اکتبر 2020
,
صفحه 1-13
https://doi.org/10.22037/mfj.v12i42.32672
چکیده
زمینه و هدف: حج در نگاه اسلام، دارای چنان اهمیت و ارزش والایی است که پس از نماز، برتر از هر عبادتی به شمار میآید، و همین اهمیت سبب شده تا در فروع دین اسلام جای گیرد. از دیگر سو برخی افراد در ایام حج تمتع و یا عمره مفرده و پس از ورود به سرزمین وحی و در حین انجام مناسک، به عللی چون کبر سن، بیماری، دمای هوا، ازدحام جمعیت و غیره دچار اغما، غش و بیهوشیِ موقتی میشوند و از ادامه این عبادت ناتوان میگردند. عبادتی که با توجه به شرایط عامه تکلیف و فقدانِ آن در وضعیت بیهوشی، ممکن است باطل فرض گردد. تحقیق حاضر در پی بررسی حکم افراد مبتلا به اغما و بیهوشی در حین انجام مناسک احرام و طواف شکل گرفته است.
مواد و روشها: جستار پیشرو با استفاده از روایات و نیز کلمات فقهای شیعه در اسناد کتابخانهای و نرمافزارهای علمی صورت گرفته و با روش توصیفی تحلیلی متون و اسناد، راهکارهای پیشنهادی را مورد واکاوی قرار داده است. ضمن اینکه با توجه به گستردگی مناسک، این مقاله صرفاً به احرام و طواف پرداخته است.
نتیجهگیری: یافتههای پژوهش حاکی از آن است که حکم بیهوشی و اغما حین احرام و طواف، بسته به نوع مناسک متفاوت است. در مورد احرام، با جمع روایات دال بر جواز تأخیر احرام و جواز نیابت، حکم استحباب نیابت یا تأخیر احرام تا زمان بهبودی ارجح دانسته شده و در مورد طواف، چه بر مبنای تخییر و چه بر مبنای تساقط به هنگام تعارض ادله تخییر بین نیابت و اطافه ترجیح داده میشود.
- اغما، بیهوشی، احرام، طواف
ارجاع به مقاله
مراجع
Kulayni MBY. Al-Kafi. 4th ed.Tehran: Dar al-Kotob al-Islamiya; (1407). 4: 253 Hadith. 7. [In Arabic]
Tayyeb Isfahani SA. Atyab al-bayan fi tafsir al-Quran. Tehran: Nashr Islam; (1387). 6: 296. [In Arabic]
Q. 22: 32. [In Arabic]
Horre Ameli M. Wasael al-shia ila neyl al-Fazilah. Qom: Alolbeyt Institute; (1409). 11: 7 Hadith.14107-Vol.14: 295 Hadith. 19229. [In Arabic]
Toosi M. Al-Mabsut fi Fiqh al-Imamiya. Tehran: Maktabata al-Razaviya; (1387). 1: 314. [In Arabic]
Ibn-e Ebad S. Almohit fi al-loghat. Beirut: Alam al-Kitab; (1414). 3: 93. [In Arabic]
Naraqi A. Mostanad al-Shia fi Ahkam al-Sharia. Qom: Alolbeyt Institute; (1415). 11: 256. [In Arabic]
Tabatabai Hakim SM. Mostamsak al-Orvat al-osgha. Qom: Dar al-Tafsir Institute; (1416). 11: 359. [In Arabic]
Farahidi Kh. Kitab al-Ein. Qom: Hijrat; (1410). 7: 458. [In Arabic]
Toosi M. Al-Mabsut fi Fiqh al-Imamiya. Tehran: Maktabata al-Razaviya; (1387). 1: 383. [In Arabic]
Toosi M. Al-Nihayat Fi Mojarad al-Figh va al-Fatwa. Beirut: Dar al-Kotob al-Arabi; (1400). 271. [In Arabic]
Tabatabaee Yazdi MK. Al-Orvah al-Vosgha. Beirut: Al-Alami Institute; (1409). 2: 540. [In Arabic]
Dayerat al-Maarif Figh Islami Institute. Farhang Figh Motabegh Mazhab Ahlebeyt. Qom: Dayerat al-Maarif Figh Islami Institute; (1426). 3: 226. [In Arabic]
Tabatabaee Yazdi MK. Al-Orvat al-Vosqa. Beirut: Al-Alami Institute; (1409). 2: 540. [In Arabic]
Toosi M. Al-Jomal va al-oghood Fi al-Ibadat. Mashhad: Publisher Institute Of Ferdowsi University; (1387). 130. [In Arabic]
Fazel Lankarani M. al-Orvat al-osgha Ma Talighat al-Fazil. Qom: Fighhi Aeimma al-Athar Institute; (n.d). 2: 425. [In Arabic]
Najafi MH. Javahir al-Kalam fi Sharh Shara`e al-Islam. Beirut: Dar al-Ihya al-Torath al-Arabi; (1404). 19: 269. [In Arabic]
Najafi MH. Javahir al-Kalam fi Sharh Shara`e al-Islam. Beirut: Dar al-Ihya al-Torath al-Arabi; (1404). 19: 295. [In Arabic]
Ibn-e Ebad S. Almohit fi al-loghat. Beirut: Alam al-Kitab; (1414). 5: 145. [In Arabic]
Ibn-e Fares A. Mo’jam maqayis al-loghat. Qom: Daftar Tabliqat Islami; (1404). 4: 392. [In Arabic]
Hemyari N. Shams al-Olum va Dava Kalam al-Arab Min al-Kolum. Beirut: Dar al-Fikr al-Moasir; (1420). 8: 5011. [In Arabic]
Sa’di A. al-Qamous al-Fighhi Loghatan va Istilahan. Damascus: Dar al-Fikr; (1407). 277. [In Arabic]
Abd al-Rahman M. Mojam al-Mostalahat va al-Alfaz al-Fiqhiya. n.p: n.pn; (n.d). Vol.1: 242 & 323. [In Arabic]
Sa’di A. al-Qamous al-Fighhi Loghatan va Istilahan. Damascus: Dar al-Fikr; (1407). 227. [In Arabic]
Azhary N. What is going on in brain deaths and coma? Jamagh Newspaper (2011). 191: 25. [In English]
Sargazipoor M. Keykha MR. Abin AR. Investigating the status of Individuals suffering from an out of Control Coma Interdiction in Imamieh Jurisprudence and Iranian Law. Feghh Journal, 2019-2020; 11(40-41): 26. [In English]
https: //www.glasgowcomascale.org/faq/#faq-2. [In English]
Fischer M. Rüegg S. Czaplinski A. Strohmeier M. Lehmann A. Tschan F. Hunziker PR. Marsch SC. Inter-rater reliability of the Full Outline of UnResponsiveness score and the Glasgow Coma Scale in critically ill patients: a prospective observational study. Critical Care. (2010); 14 (2): R64. doi: 10.1186/cc8963. PMC 2887186. PMID 20398274. [In English]
Wijdicks EF. Bamlet WR. Maramattom BV. Manno EM. McClelland RL. Validation of a new coma scale: The FOUR score. Annals of Neurology. (2005); 58 (4): 585–93. doi: 10.1002/ana.20611. PMID 16178024. [In English]
Seraji M. The nature of brain death from the viewpoint of the Qur'an and narration. Journal of Arak University of Medical Sciences; (2010). 13(22): 29. [In English]
Moheb al-Rahman MM. Qazizade MK. Ability of bowing and its effect on disabled people prayer. Feghh Journal, (2015-2016). 7 (24-25): 158. [In Persian]
Ommani H. Hayat Ibn-e Abi Aghil va fighhi. Qom: Mojam al-fighhi Institute; (1413). 355. [In Arabic]
Hilli H. Tazkerat al-Foqaha. Qom: Alolbeyt Institute; (1414). 7: 41. [In Arabic]
Najafi MH. Javahir al-Kalam fi Sharh Shara`e al-Islam. Beirut: Dar al-Ihya al-Torath al-Arabi; (1404). 18: 128. [In Arabic]
Tabatabaee Yazdi MK. Al-Orvat al-Vosgha. Beirut: Al-Alami Institute; (1409). 2: 561. [In Arabic]
Mohaghegh Damad M. Kitab al-Hajj. Qom: Mehr; (1401). 1: 463. [In Arabic]
Madani al-Kashani R. Barahin al-Hajj li al-Foqaha va al-Hojaj. Kashan: Ayat al-allah Kashani School; (1411). 2: 338. [In Arabic]
Mohaqeq Damad M. Kitab al-Hajj. Qom: Mehr; (1401). 1: 422. [In Arabic]
Toosi M. Al-Mabsut fi Fiqh al-Imamiya. Tehran: Maktabata al-Razaviya; (1387). 1: 382.
Hilli H. Mokhtalaf al-Shiah fi Ahkam al-Shariah. Qom: Al-Nashr Al-Eslami institute; (1413). 4: 45. [In Arabic]
Hilli H. Tazkerat ai-Foghaha. Qom: Alolbeyt Institute; (1414). 7: 203. [In Arabic]
Fazel Lankarani M. al-Orvat al-osgha Ma Talighat al-Fazil. Qom: Fighhi Aeimma al-Athar Institute; (n.d). 2: 403. [In Arabic]
Makarem Shirazi N. Manasik Jame hajj. Qom: al-Imam Ali ibn-e Abi-talib School; (1426). 121. [In Persian]
Mohaqeq Damad M. Kitab al-Hajj. Qom: Mehr; (1401). 1: 463. [In Arabic]
Ardabili A. Majma` al-Faida va al-Borhan fi Sharhe irshad al-Azhan. Qom: Al-Nashr Al-Eslami Institute; (1403). 6: 190. [In Arabic]
Tabatabaee Yazdi MK. Al-Orvah al-Vosgha. Beirut: Al-Alami Institute; (1409). 2: 561. [In Arabic]
Ardabili A. Majma` al-Faida va al-Borhan fi Sharhe irshad al-Azhan. Qom: Al-Nashr Al-Eslami Institute; (1403). 6: 190. [In Arabic]
Najafi MH. Javahir al-Kalam fi Sharh Shara`e al-Islam. Beirut: Dar al-Ihya al-Torath al-Arabi; (1404). 18: 128. [In Arabic]
Kulayni MBY. Al-Kafi. 4th ed.Tehran: Dar al-Kotob al-Islamiya; (1407). 4: 325. [In Arabic]
Tabatabaee Yazdi MK. Al-Orvat al-Vosgha. Beirut: Al-Alami Institute; (1409). 2: 561. [In Arabic]
Mohaqeq Damad M. Kitab al-Hajj. Qom: Mehr; (1401). 1: 272. [In Arabic]
Horre Ameli M. Wasael al-shia ila neyl al-Fazilah. Qom: Alolbeyt Institute; (1409). 13: 390 Hadith. 4. [In Arabic]
Madani al-Kashani R. Barahin al-Hajj li al-Foghaha va al-Hojaj. Kashan: Ayat al-allah Kashani School; (1411). 2: 338. [In Arabic]
Fazel Lankarani M. Tafsil al-Sharia’t fi Sharh Tahrir al-Vasilat. Qom: Daftar-e Entesharat Islami; (1403). 3: 118. [In Arabic]
Sistani SA. Manasek Hajj. Qom: Daftar-e Ayatolla Sistani; (n.d). 126. [In Persuan]
Sobhani J. al-Hajj fi al-Shariat al-Islamiya al-Qara’. Qom: Imam Sadigh Institute; (1422). 4: 754. [In Arabic]
Sabzevari SA. Mohazab al-Ahkam Fi Bayan al-Halal va al-Haram. Qom: Ayatollah Sabzevari institute; (1413). 13: 53. [In Arabic]
Sobhani J. al-Hajj fi al-Shariat al-Islamiya al-Qara’. Qom: Imam Sadigh Institute; (1422). 2: 754. [In Arabic]
Kulainy MBY. Al-Kafi. 4th ed.Tehran: Dar al-Kotob al-Islamiya; (1407). 4: 323. [In Arabic]
Tabatabaee Yazdi MK. Al-Orvah al-Vosgha. Beirut: Al-Alami Institute; (1409). 2: 568. [In Arabic]
Mohaqeq Damad M. Kitab al-Hajj. Qom: Mehr; (1401). 1: 463. [In Arabic]
Madani al-Kashani R. Barahin al-Hajj li al-Foghaha va al-Hojaj. Kashan: Ayat al-allah Kashani School; (1411). 2: 338. [In Arabic]
Hilli J. Al-Motabar fi Sharhe al-Mokhtasar. Qom: Sayyed al-Shohada Institute; (1407). 2: 809. [In Arabic]
Amoli MT. Misbah al-Hoda Fi Sharh al-urvat al-Vothgha. Tehran: Moalef; (1380). 12: 429. [In Arabic]
Hilli J. Al-Mokhtasar al-Nafe Fi Figh al-Imamiya. Qom: al-Matbooat al-Diniya Institute; (1418). 1: 94. [In Arabic]
Fazel Abi H. Kashf al-Romouz Fi Sharh Mokhtasar al-Nafe. Qom: Daftar-e Entesharat Islami; (1417). 1: 376. [In Arabic]
Najafi MH. Javahir al-Kalam fi Sharh Shara`e al-Islam. Beirut: Dar al-Ihya al-Torath al-Arabi; (1404). 18: 136 & 439. [In Arabic]
Mousavi Golpaygani SMR. Kitab al-Hajj. Qom: Dar al-Quran al-Karim; (1403). 2: 373. [In Arabic]
Ebn-e Said Hilli Y. Al-Jame Le al-Sharaye. Qom: Sayed al-Shohada al-Ilmiya Institute; (1405). 200. [In Arabic]
Hilli J. Sharaye al-Islam fi Masael al-Halal va al-Haram. Qom: Ismailian Institute; (1408). 1: 208. [In Arabic]
Sabzevari MB. Zakhirat al-Ma`ad fi Sharh al-Irshad. Qom: Alolbeyt Institute; (1247). 2: 568. [In Arabic]
Sistani SA. Manasek Hajj. Qom: Daftar-e Ayatolla Sistani; (n.d). 243. [In Persian]
Toosi M. Tahzib al-Ahkam. Tehran: Dar al-Kotob Al-Eslami; (1407). 5: 123. [In Arabic]
Hilli H. Tazkerat al-Foghaha. Qom: Alolbeyt Institute; (1414). 7: 160. [In Arabic]
Ha’eri Tabatabayee SA. Riaz al-Masael. Qom: Alolbeyt Institute; (1418). 6: 86.
Fazel Lankarani M. Tafsil al-Sharia’t fi Sharh Tahrir al-Vasilat. Qom: Daftar-e Entesharat Islami; (1403). 4: 303. [In Arabic]
Makarem Shirazi N. Taqrirat Khareje Figh [91/7/1]: [In Persian] http: //www.eshia.ir/feqh/archive/ text/makarem/feqh/91/910701.
Toosi M. Tahzib al-Ahkam. Tehran: Dar al-Kotob Al-Eslami; (1407). 5: 123. [In Arabic]
Kulayni MBY. Al-Kafi. 4th ed.Tehran: Dar al-Kotob al-Islamiya; (1407). 4: 422. [In Arabic]
Najashi A. Rijal al-Najashi. Qom: Daftar-e Entesharat Islami; (1407). 3: 216. [In Arabic]
Hilli H. Kholasa al-Aghval fi Marefat Ahval al-Rijal. Al-Najaf: al-Matbaa al-Heydariya; (1381). 237. [In Arabic]
Kulayni MBY. Al-Kafi. 4th ed.Tehran: Dar al-Kotob al-Islamiya; (1407). 4: 422. [In Arabic]
Saduq M. Man la Yahduruhu al-Faqih. Qom: Al-Nashr al-Eslami Institute; (1413). 2: 403. [In Arabic]
Toosi M. Al-Estebsar Fima Ekhtalaf Min al-Akhbar. Tehran: Dar al-Kotob al-Islamiya; (n.d). 2: 225. [In Arabic]
Toosi M. Tahzib al-Ahkam. Tehran: Dar al-Kotob Al-Eslami; (1407). 5: 123. [In Arabic]
Hoseyni Shahrudi SM. Kitab al-Hajj. Qom: Ansarian institute; (1402). 4: 378. [In Arabic]
Zamakhshari M. al-Faegh fi Gharib al-Hadith. Beirut: Dar al-Kotob al-Ilmiya; (1417). 1: 38. [In Arabic]
Mohaqeq Damad M. Kitab al-Hajj. Qom: Mehr; (1401). 1: 178. [In Arabic]
Shoushtari MA. Al-Naja Fi Sharh al-Lome. Tehran: Sadough; (1406). 5: 55. [In Arabic]
Hoseyni Shahrudi SM. Kitab al-Hajj. Qom: Ansarian institute; (1402). 4: 379. [In Arabic]
Sobhani J. al-Hajj fi al-Shariat al-Islamiya al-Qara’. Qom: Imam Sadigh Institute; (1422). 4: 29. [In Arabic]
Kulayni MBY. Al-Kafi. 4th ed.Tehran: Dar al-Kotob al-Islamiya; (1407). 4: 422. [In Arabic]
Toosi M. Tahzib al-Ahkam. Tehran: Dar al-Kotob Al-Eslami; (1407). 5: 398. [In Arabic]
Ibn-e Hisham al-Ansari. Moqni al-Labib An Kotob al-Aarib. Qom: Library of Marashi Najafi; (1410). 1: 63. [In Arabic]
Safa’ei Gh. Tarjome va Sharh Moghni al-labib. Qom: Ghods; (1387). 1: 290. [In Persian]
Naraqi A. Mostanad al-Shia fi Ahkam al-Sharia. Qom: Alolbeyt Institute; (1415). 12: 133. [In Arabic]
Mousavai al-khansari SA. Jami al-Madarik fi Sharh-e Mokhtasar al-Nafi. Qom: Ismiailian institute; (1405). 2: 313. [In Arabic]
Rouhani SM. al-Mortagha ila al-Figh al-Argha. Tehran: Aljalil Institute li al-Tahghighat al-Thighafiya (Dar al-Jali); (1419) 1: 322. [In Arabic]
Sobhani J. al-Hajj fi al-Shariat al-Islamiya al-Qara’. Qom: Imam Sadiq Institute; (1422). 4: 29. [In Arabic]
- چکیده مشاهده شده: 324 بار
- pdf دانلود شده: 70 بار