درآمدی بر کاربرد آموزههای عدالت ترمیمی در حوزه جرائم زیستمحیطی؛ گامی به سوی تغییر لنزها در جهت پیشگیری و ترمیم ضررهای زیستی
مجله اخلاق زیستی- علمی پژوهشی,
دوره 11 شماره 36 (1400),
17 اوت 2021
,
صفحه 1-18
https://doi.org/10.22037/bioeth.v11i36.34434
چکیده
زمینه و هدف: با توجه به افزایش روزافزون جرائم زیستمحیطی و عدم توفیق عدالت کیفری در دستیابی به سزادهی و بازدارندگی از طریق ابزار مجازات، لزوم توجه به پیشگیری و ترمیم ضررهای زیستی، دوچندان میگردد. از همین رو شاهد تغییر لنزها به سمت عدالت ترمیمی هستیم. در این میان، ضررها و جرائم علیه محیط زیست، از جهت قربانیان گسترده خویش، نیاز مبرمی به عدالت ترمیمی دارد. در حقوق کیفری ایران، قوانین متعددی در زمینه حمایت از محیط زیست به تصویب رسیده که دارای رویکردهای ترمیمی هستند، اما از جهت نوپابودن بحث عدالت ترمیمی نسبت به عدالت کیفری، چالشهایی در این زمینه به چشم میخورد که هدف اصلی این پژوهش، شناخت جلوهها و بایستههای این حوزه است.
مواد و روشها: در این تحقیق با روش توصیفی ـ تحلیلی و بهرهگیری از ابزار کتابخانه ای، مقررههای ترمیمی راجع به جرائم زیستمحیطی مورد تحلیل قرار میگیرد.
ملاحظات اخلاقی: موازین مربوط به اخلاق در پژوهش و امانتداری در ارجاعات پژوهش رعایت گردیده است.
یافتهها: در این پژوهش، این یافته حاصل شده است که در بستر قوانین مختلف، شیوههایی از عدالت ترمیمی وجود دارد که در خصوص ضررهای زیستی نیز قابلیت تحقق دارند.
نتیجهگیری: در خصوص جبران ضررها و خسارات جرائم زیستمحیطی در قوانین مختلف مقررههایی دیده میشود. اولین مقرره در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 مشاهده میگردد که برای نخستینبار صدور قرارهای ترمیمی در برخی از موارد، الزامی است. در جهت پیشگیری از ضررهای زیستی و ترمیم محیط زیست، مهمترین راهکار، اعاده وضع به حالت سابق است که احیا و ترمیم در این راهکار نقش اساسی را ایفا مینماید، اما از آنجایی که اعاده در برخی از جرائم زیستمحیطی امکانپذیر نیست، راهکارهای دیگری نیز وجود دارد؛ راهکار دوم، عبارت است از پرداخت توسط آلودهساز و در نهایت راهکار پایانی، جبران خسارات زیستمحیطی از طریق صندوق دولتی است که البته تمامی این اصول و راهکارها با چالشهایی مواجه است.
- عدالت ترمیمی؛ اصل پیشگیری از ضرر زیستی؛ جرائم زیستمحیطی؛ پرداخت توسط آلودهساز؛ اعاده وضع به حالت سابق
ارجاع به مقاله
مراجع
Prieur M. La mise en oeuvre nationale du droit international de l’environnement dans les pays francopones. Limoges: Presses Universitaires de Limoges; 2003.
Huten N. Les nouveaux fondements constitutionnels du driot de l’environnement, Les apports de la Charte de l’environnement a l’order juridique interne, Thèse en Droit de l’environnement. Paris: Université de Paris 1 Panthéon-Sorbonne,et de Paris II Panthéon-Assas; 2002-03.
Catherine R. L’essentiel du Driot de l’environnement. Limoges: Gualino Editeur; 2006.
Ramezani Ghavamabadi M, Simai Sarraf H. From Ownership to Sovereignty: A Comparative Study of the Environment in Islamic Law and Jurisprudence. Quarterly Journal of Civil Law Knowledge. 2014; 3(3): 35-60. [Persian]
Mirkamali A, Hajivand A. Analyzing the Prevention of Environmental Crimes in the light of the United Nations Guidelines based on the Ethical Principle of Prevention of Harm. Bioethics Journal. 2017; 7(26): 61-75. [Persian]
Abbasi M, Akrami F. From Transgenic Organisms towards Transhumanism: Necessity of Ethical Assesment and Legislation. Bioethics Journal. 2018; 8(30): 7-8. [Persian]
White R. Environmental crime and problem-solving Courts. Crime Law and Social Change Journal. 2013; 59(3): 267-278.
Hajivand A, Mirkamali A, Safari F. Government Criminal responsibility for environmental crimes in Iran, Necessities and Challenges. Environmental Sciences. 2018; 16(2): 65-82. [Persian]
Shamloo B, Ahmadi A, Khosroshahi G. Green Victimology. Criminal Law Research Quarterly. 2017; 6(20): 37-67. [Persian]
Ashuri M. Criminal Procedure. Tehran: Samt Publishing; 2019. [Persian]
Shiri A. Restorative Justice, in the Encyclopedia of Economic Criminal Sciences. Translated by Niazpour AH. Tehran: Mizan Publishing; 2017. [Persian]
Ismaili M. Preventive Justice, Crime Control in the Legal System. Journal of Criminal Law Studies, University of Tehran. 2017; 4(2): 159-180. [Persian]
Mashhadi A. French Environmental Law Foundations. Tehran: Khorsandi Publishing; 2018. [Persian]
Hodavand M, Mashhadi A. Principles of Administrative Law in the Light of the Judgments of the Court of Administrative Justice. Legal and Judicial Development Deputy of the Judiciary. Tehran: Khorsandi Publications; 2010. [Persian]
Khaleghi A. Notes on Criminal Procedure. Tehran: Shahr-e Danesh Publications; 2020. [Persian]
Raijian Asli M. Victimology: Developments in Victimology and Criminal Science. Tehran: Shahr-e Danesh Institute for Legal Studies and Research; 2011. [Persian]
Cane P. Are Environmental Harms Special? Journal Environmental Law. 2001; 3(1): 35-66.
Katuzian N. Legal Events. 10th ed. Tehran: Publishing Joint Stock Company; 2019. [Persian]
Najafi Aberandabadi AH. Softening and Restoration of Criminal Law, with Emphasis on Iranian Law, in the Proceedings of the Second Biennial Conference on Restorative Justice. Tehran: Mizan Publishing; 2016. [Persian]
Saffari A. Justification or reasoning for punishment in the collection of articles in criminology. 3rd ed. Tehran: Jangal Publications; 2015. [Persian]
Ghasemi N, Heidari F. A Study of Civil Liability due to Environmental Damages. Law Research Quarterly. 2011; 13(34): 135-164. [Persian]
Rajabi A. A Study of Special Criteria in Designing a Civil Liability System for Environmental Damages, Collection of Articles on Environmental Law. Tehran: Khorsandi Publishing; 2009. [Persian]
Javan A, Hajivand A. The Role of Media and Culture in Violating the Right to a Healthy Environment from the Perspective of Critical Integrative Criminology (Studying the Model of Neoliberal Societies). International Journal of Human Rights. 2021; 16(1): 195-216.
Sabooripour M, Hajivand A. Controlling of Environmental Violence from the Perspective Deterrence Theory. Journal of Legal Research. 2020; 19(43): 7-28.
Jafari A, Ahmadi A. Restitution Damages of the Environmental Crimes in International and Iranian Law System. Public Law Studies Quarterly. 2019; 49(2): 613-633. [Persian]
- چکیده مشاهده شده: 349 بار
- PDF دانلود شده: 194 بار