• ثبت‌نام
  • ورود
  • فارسی
    • English

مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی

  • صفحه اصلی
  • درباره
    • درباره‌ی مجله
    • تیم سردبیری
    • نمایه نامه ها
  • موارد ضروری
    • فرم تعهد نامه
    • فرمت مقالات
    • دریافت کد ارکید
  • ارزیابی مقالات
  • کمیته بین‌المللی اخلاق نشر
    • اقدامات کمیته بین المللی اخلاق نشر COPE
  • ارسال مقاله/ راهنمای نویسندگان
  • بیانیه حق نشر
  • شماره جاری
  • بایگانی‌ها
  • اطلاعات تماس
  • اطلاعیه‌ها
جستجوی پیشرفته
  1. صفحه اصلی
  2. بایگانی‌ها
  3. دوره 10 شماره 36 (1397): مجله تاریخ پزشکی، پاییز 1397
  4. مقاله پژوهشی

دوره 10 شماره 36 (1397)

آذر 2019

تحول علم پزشکی و بهداشت در ایران از مشروطه تا پایان پهلوی اول

  • فوزیه جوانمردی
  • حسین آبادیان

مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, دوره 10 شماره 36 (1397), 27 آذر 2019 , صفحه 25-41
https://doi.org/10.22037/mhj.v10i36.25115 چاپ شده: 2019-11-27

  • مقاله
  • دانلود
  • ارجاع
  • مراجع
  • آمار
  • اشتراک

چکیده

زمینه و هدف: در این پژوهش، گذار گفتمانی علم پزشکی ایران، از پروسه سنتی به مدرن در دوره مشروطه تا پایان پهلوی اول را مورد توجه قرار داده‌ایم. هدف از بررسی این موضوع، بررسی تحول علم پزشکی سنتی به مدرن و کاستی‌های این اقدام، به دلیل عدم تلفیق این دو گفتمان می‌باشد و از طرفی اهمیت حفظ سلامت جوامع در طول تاریخ که خود ترقی هر جامعه‌ای را نشان می‌دهد، است. وضعیت سلامت و بهداشت همگانی ایرانی‌ها در دوره مشروطه و پهلوی اول که برهه مورد توجه در این پژوهش می‌باشد، آن‌گونه که بررسی تاریخ اجتماعی به ویژه در حوزه پزشکی جامعه نشان می‌دهد، ابتدا چندان مطلوب نبود، اما به تدریج با توجه حکومت‌ها به ویژه دردوره پهلوی اول روند تحول علم پزشکی و سلامت جامعه را به سمت گفتمان مدرن آن می‌توان شاهد بود.

مواد و روش‌ها: تبیین مراحل تحول گفتمان پزشکی سنتی به مدرن، هدفی است که این پژوهش می‌کوشد با روش توصیفی ـ تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای، اسناد آرشیوی و مطبوعات این دوره تاریخی به بررسی این جنبه علمی در تاریخ ایران، بپردازد.

ملاحظات اخلاقی: در مراجعه به متون، صداقت و امانتداری در پژوهش، استناد به منابع و انتشار آن‌ها رعایت شده است.

یافته‌ها: اهمیت تحقیق در بررسی این گذار تاریخی در علم پزشکی و نتایجی که در ایران به دنبال آورد، می‌باشد. در واقع شدت بیماری‌ها، به ویژه عارضه‌های واگیردار در سراسر کشور به حدی گسترده بود که همین امر موجب تلنگری برای حاکمان و روشنفکران بود، اگرچه در دوره مشروطه، قوانینی در راستای این امر وضع شد، اما به مرحله اجرایی درنیامد.

نتیجه‌گیری: با آغاز دوره پهلوی اول روند رو به بهبود سلامت و تحولات بزرگی در علم پزشکی به وجود آمد، اما در نتیجه این تحول، به دلیل عدم سازگاری میان دو گفتمان سنتی و مدرن در این علم منجر به حذف یکی و رونق دیگری شد. عرصه گفتمان علم پزشکی مدرن با تکیه بر جایگاه بیماری و بدن به اوج خود خود رسید، اما وجود آمرانگی در تحقق این علم و کنارگذاشتن طب سنتی، عواقبی به دنبال داشت که در دوره‌های بعد نمود پیدا کرد.

کلمات کلیدی:
  • علم پزشکی؛ پزشکی مدرن؛ حاکمیت؛ مشروطه؛ پهلوی اول؛ قدرت؛ گفتمان
  • PDF

ارجاع به مقاله

جوانمردی ف., & آبادیان ح. (2019). تحول علم پزشکی و بهداشت در ایران از مشروطه تا پایان پهلوی اول. مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 10(36), 25–41. https://doi.org/10.22037/mhj.v10i36.25115
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acm-sig-proceedings##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acs-nano##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.apa##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.associacao-brasileira-de-normas-tecnicas##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.chicago-author-date##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.harvard-cite-them-right##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.ieee##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.modern-language-association##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.turabian-fullnote-bibliography##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.vancouver##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.ris##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.bibtex##

مراجع

Sadat Azimi R. Contagious Diseases and their Impact on Population Reduction in Qajar Period Based on Documents of National Library and Documentation Organization. Baharestan Journal 2010; 2(2): 142-190.

Elgod C. Iranian Medical History. Translated by Javidan M. Tehran: Iqbal Publications; 1352. p.724.

Nateq H. The Tribulation of Cholera and Disaster of the Government. Tehran: Gostareh Publication; 1358. p.3.

Bruges H. A Journey to the Court of Sultan Sahibqaran. Translated by Engineer K. Tehran: Information Publication; 1988. p.455.

Fourier J, Baptiste J. Three Years in the Court of Iran. Translated by Iqbal Ashtiani A. Tehran: World Book Publishing; 1989. p.253-398.

Vishard J. Twenty Years in Iran. Translated by Pireni A. Tehran: Publications; 1986. p.198.

Rooney Dalmani H. Travelogue from Khorasan to Bakhtiari. Translated by Farah Vashi MA. Tehran: Amir Kabir Publication; 1335. p.323, 592-593.

Floor W. People's Health in Qajar Iran. Translated by Nabipour J. Bushehr: Bushehr University of Medical Sciences; 2007. p.10, 65, 100,244, 236.

Parnian SH. Traditional Medicine in Iran. Nikkei Journal 2002; 9: 1-2.

Afshar Sistani I. Traditional Medicine of the Iranian People. Tehran: Homa Publication; 1991. p.35.

Mostafavi Kashani J. A Study of Iranian Traditional Medicine and Comparison with Current World Medicine. Tehran: Tehran University Press; 1360. p.1.

Nafisi A. Research in the Foundations of Traditional Beliefs in Isfahan. 1st ed. Isfahan: Mashal Publications; 1985. p.5-138.

Drovil G. A Journey through Iran. Translated by Etemad Moghaddam M. 4th ed. Tehran: Shebawiz Publishing; 1370. p.308-309.

Ein al-Saltanah GH-MS. Memories. Editing by Salour M, Afshar I. 1st ed. Tehran: Mythological Publishing; 1995. Vol.5 p.4063.

Deanparast V, Koohi K, Alizadeh Aghdam MB. Body Management in Iran during the Qajar Period Based on the Reports of European Visitors. Medical History Quarterly 2012; 4(10): 131-154.

Qajar Ghanlou HZ. Der Jazini Hamadani MM. Summary of al-Hakkah. 1st ed. Tehran: Iran University of Medical Sciences Publication; 2004. p.92.

Laleh H, Waferi R. History of Traditional Medicine to Modern Medicine in the Qajar Period. Journal of Humanities, Al-Zahra University 2006; 60: 131-165.

Alijani M. A Review of the History of Medicine in Iran with Emphasis on the Qajar Period. Journal of Medicine and Cultivation 2012; 21: 57-64.

Najmi N. Nasserian era. Tehran: Attar Publications; 1985.

Shahri J. Social History of Tehran in the 13th Century. Tehran: Rasa Institute; 1999. p.68, 227, 689-690.

Pollock JE. Iran, Land and Its People. Translated by Jahandari K. Tehran: Kharazmi Publications; 1991. p.399.

Shams Ardakani MR, Sadat Azimi R, Ghassemloo F. The Modern Iranian Medical Trends from Daral-e Fonon to the Establishment of Tehran University. Tehran: Polo Publishing; 2013. p.408.

Admitt F. Amir Kabir and Iran. Tehran: Kharazmi; 1355.

Vaqaye al-Tafaqiyah Newspaper. 1267 AH. p.2.

Taj Bakhsh H. History of Iranian Hospitals from Beginning to Present. Tehran: The Humanities and Cultural Studies Institute Publications; 2000.

Saberi SM. Initial Measures for Establishing a Protected Psychiatric Hospital in Iran. Journal of Forensic Medicine 2014; 19(4): 409-416.

Roustaei M. History of medicine in Iran from the beginning of Qajariyyah to the end of Reza Shah era. Tehran: National Iranian Documentation and Library Publication; 2003. p.72, 88, 155-156, 173, 178.

Benjamin CJ. Benjamin's Iran-Iranian Travel of the Nasser-e Din Shah. Translated by Kordbache MH. Tehran: Immortal Publishing; 1363. p.197.

Malcolm SJ. Iranian History. Translated by Herat MI. Tehran: Book World Publishing; 1362. Vol.2 p.273.

Foreign Ministry Archive. 1917. No.4-2-28.

Ettehadieh M, Malekzadeh E. Health and Women's Health Charities in the Reza Shah Period. Journal of Humanities of Al-Zahra University 2009; 19(3): 28.

Serena C. Persons and Rituals in Iran. Translated by Saeedi AA. Tehran: Zavar Publishing; 1362. p.139-140.

Sadri B. Religious Missionaries in Iran (Master's Degree). Tehran: Faculty of Literature and Humanities, Shahid Beheshti University; 1995.

Fayyazi E, Javadi H. A History of the Educational and Cultural Activities of American Poets in the Qajar Period. Payam Baharestan 2011; 11(3): 559-568.

Wright D. English among Iranians. Translated by Alexander's I. Tehran: Publishing; 2006.

Malekzadeh E. Welfare and Health Charities under Reza Shah. Tehran: History of Iran; 2013.

Etelaat Journal. 1306. No.346.

The Shafaq Sorkh Newspaper. 1313. No.2695.

Saadat E. The History of Medical Advances in the Last Seventy Years. 1st ed. Tehran: Golestan Publisher; 1991. p.25.

Bellevue LK. The History of Iran from Antiquity to the Present. Translated by Keshavarzi K. 3rd ed. Tehran: Pooyesh Publishing; 1361. p.451.

Deldam A. The Life of Reza Shah. 2nd ed. Tehran: Golnam Publishing; 1992. Vol.2 p.346-347.

Hakimollahi N. The Pahlavi Era and Iranian Developments. Tehran: Iran Book Publishing Company; 1346. p.27.

Abrahamian Y. Iran Between Two Revolutions. Translated by Gol Mohammadi A, Fattahi ME. Tehran: Ney Publishing; 1999. p.180-181.

Etelaat Journal. 1307. No.524.

Etelaat Journal. 1307. No.571.

Ahangaran Mr. Reza Khan Economic Reforms and the Impact of External Factors. 1st ed. Tehran: Islamic Revolution Documentation Center; 2001. p.104.

Etelaat Journal. 1306. No.186.

Etelaat Journal. 1308. No.1309.

Etelaat Journal. 1306. No.447.

Etelaat Journal. 1311. No.1729.

Etelaat Journal. 1319. No.4362.

Maki H. Twenty-year history of Iran. Tehran: Scientific Publication; 1995. p.226.

Hajianpour H, Bineshifar F. The Role of Religious Missionaries in the Medical Expansion of the Qajar Period. Journal of Medical History 2012; 8(26): 77-103.

Karim Khan Zand M. Smallpox in Iran: Background, Methods, Objectives. Journal of Medical History 2012; 4(11): 97-129.

Ansaripour M, Nasseri M, Isfahani MM, Nabipour I, Rakhshani F. Modernity and Tradition in Medicine. Journal of Medical History 2017; 9(30): 139-167.

Din Parast W, Koohi K, Alizadeh Aghdam MB. Body Management in the Qajar Period Based on European Tourists' Reports. Journal of Medical History 2012; 4(10): 131-154.

  • چکیده مشاهده شده: 1024 بار
  • PDF دانلود شده: 480 بار

آمار دانلود

  • لینکدین
  • تویتر
  • فیسبوک
  • گوگل پلاس
  • تلگرام

اطلاعات

  • برای خوانندگان
  • برای نویسندگان
  • برای کتابداران

زبان

  • فارسی
  • English
  • صفحه اصلی
  • بایگانی
  • ارسال مقاله
  • درباره‌ی مجله
  • تیم سردبیری
  • اطلاعات تماس

مجله تاریخ پزشکی دارای رتبه علمی پژوهشی از کميسيون نشريات علوم پزشکی کشور (http://journalportal.research.ac.ir/)، وابسته به مرکز تحقيقات اخلاق و حقوق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی بوده و به صورت پیوسته منتشر می شود. این مجله، یک مجله‌ الکترونيکی است که به زبان فارسی به همراه چکيده انگليسی با دسترسی آزاد (open access) چاپ می شود.

قدرت یافته از OJSPlus