مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی - دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
  • ثبت‌نام
  • ورود
  • فارسی
    • English

مجله علمی - پژوهشی فقه پزشکی

  • صفحه اصلی
  • درباره
    • درباره‌ی مجله
    • نمایه نامه ها
    • ارسال مقاله
    • فیلم روش ارسال مقاله
    • تیم سردبیری
    • راهنمای نویسه گردانی
    • شیوه نامه فقه پزشکی
  • شماره‌های مجله
    • شماره جاری
    • بایگانی‌ها
  • فرم‌ها
    • فرم تعهدنامه
  • اطلاعیه‌ها
  • تماس با ما
جستجوی پیشرفته
  1. صفحه اصلی
  2. بایگانی‌ها
  3. دوره 12 شماره 42 (1399): مجله علمی پژوهشی فقه پزشکی، سال 12، شماره 42، 1399
  4. مقاله اصیل پژوهشی

دوره 12 شماره 42 (1399)

اکتبر 2020

مبانی فقهی و حقوقی مسئولیت جانی نسبت به صدمات ناشی از درمان جنایت

  • یاسر عزیزی
  • محسن جهانگیری

مجله علمی - پژوهشی فقه پزشکی, دوره 12 شماره 42 (1399), 23 اکتبر 2020 , صفحه 1-15
https://doi.org/10.22037/mfj.v14i42.29922 چاپ شده: 2020-11-24

  • مقاله
  • دانلود
  • ارجاع
  • مراجع
  • آمار
  • اشتراک

چکیده

زمینه و هدف: یکی از مسائل مستحدثه و پرکاربرد قضایی، دادخواست‌هایی است که بزه‌دیده با ادعای جراحت‌های جدید و صدمات متعاقب درمان جنایت، علیه بزهکار جهت مطالبۀ دیۀ مضاعف اقامه می‌کند. اگر مجنی‌علیه اقدام به درمان نماید و در اثر درمان و به جهت ضرورت و تشخیص پزشکان صدمه دیگری متوجه وی شود، از مواردی است که تشخیص استناد عرفی دشوار می‌باشد. هدف این پژوهش، تبیین مسئولیت جانی در قبال صدمات ناشی از درمان جنایت، آشنا نمودن قضات با مستندات آن و ایجاد وحدت رویه در محاکم قضایی است. در صدمات ناشی از درمان جنایت (که گاه این صدمات از جراحاتی که توسط جانی وارد می‌شود، شدیدتر است) اگر دیه‌ای پرداخت نشود بیم تضییع حق مجنی‌علیه می‌رود، لذا ضرورت دارد این موضوع بررسی شود. نوشتۀ پیش‌رو در دو بخش، سامان یافته است. در بخش نخست به بررسی نظریۀ عدم مسئولیت جانی پرداخته ‌شده و در بخش دوم نیز با استفاده از قواعد كلى ضمان و استدلال به آیات قرآن و روایات ضمن پاسخ به شبهات، نظریۀ مسئولیت جانی تحلیل و بررسی می‌شود.

مواد و روش‌ها: این جستار با بررسی مواد قانونی و اقوال فقیهان، مستندات و ادلۀ آنها با روش اسنادی تحلیلی و بررسی میدانی برخی پرونده‌های محاکم کیفری به نگارش درآمده است. در این راستا چون مهم‌ترین مستند، آیات قرآن کریم، روایت، بنای عقلا و قاعده تسبیب است، لذا این ادله به روش تحلیلی مورد مداقه قرار گرفته است.

نتیجه‌گیری: بر اساس نتیجۀ تحقیق، جانی در جراحت‌های بی‌واسطه به مباشرت و در صدمات ناشی از درمانِ جنایت به تسبیب مسئولیت دارد.

کلمات کلیدی:
  • جانی؛ جنایت؛ درمان؛ صدمه؛ مسئولیت
  • pdf

ارجاع به مقاله

عزیزی ی., & جهانگیری م. (2020). مبانی فقهی و حقوقی مسئولیت جانی نسبت به صدمات ناشی از درمان جنایت. مجله علمی - پژوهشی فقه پزشکی, 12(42), 1–15. https://doi.org/10.22037/mfj.v14i42.29922
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acm-sig-proceedings##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acs-nano##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.apa##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.associacao-brasileira-de-normas-tecnicas##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.chicago-author-date##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.harvard-cite-them-right##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.ieee##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.modern-language-association##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.turabian-fullnote-bibliography##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.vancouver##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.ris##
  • ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.bibtex##

مراجع

Sollar Deilami H. Al-Marasem al-Alawiyyah and Al-Ahkam al-Nabawiyyah. Qom: Manshurat al-Haramain; 1994 (1414). 1 :248. [In Arabic].

Ibn Baraj A. Al-Mahdhab. Qom: Islamic Publications Office; 1986 (1406). 2 :386. [In Arabic].

Zuhayli W. Islamic Jurisprudence and Evidence. Damascus: Dar al-Fikr; 1989 (1409). 6: 216. [In Arabic].

Hilli H. Guidance of the Minds to the Rules of Faith. Qom: Islamic Publishing House; 1990 (1410). 1: 444. [In Arabic].

Hilli H. Tahrir al-Ahkam al-Shari'a on the religion of Imamiyya. Qom: Imam Sadiq(A) Institute; 2000 (1420). 4: 519. [In Arabic].

Majlisi M. Sea of Lights. Beyrut: Dar Al-Ehya Al-Torath Al-Arabi; 1983 (1403). 43 :145. [In Arabic].

Najafi M. Jawahir al-Kalam fi Sharh Sharaye’ al-Islam. Beyrut: published by Hayat al-Torath al-Arabi;1984 (1404). 43 :43 & 51 & 561 & 562 & 121. [In Arabic].

Tabrizi J. Revision of the Principles of Judgments. Book of Retribution. Second Edition. Qom: Dar al-sidiqah; 2007 (1428). 85 & 92 & 96. [In Arabic].

Mar’ashi Najafi S. Minhaj Al-Mo’menin. Qom: Ayatollah Mar’ashi Najafi Library; 1986 (1406). 2 :382. [In Arabic].

Fazel al-Lankarani M. Tafsil al-Shari'ah fi Sharh Tahrir al-Wasilah (Al-Diyat). Qom: Center for the Jurisprudence of the Imams; 1998 (1418). 78 & 110. [In Arabic].

Ameli Z. Masalik al-Afham ela Tanqih Sharaye’ al-Islam. Qom: Islamic Encyclopedia Institute; 1993 (1413). 15: 359. [In Arabic].

Noorbaha R. Public Criminal Law. 34th Edition. Tehran: Ganj-e-Danesh; 2013 (1382). 52-53. [In Persian].

Tawfiq H. The Jurisprudential Matters between Islamic Shariah and the Legislative Legislation. Al-Jena'ei Magazine; 1976 (1355). (1)1 :98. [In Arabic].

Hosseini Rouhani S. Fiqh al-Sadiq(A). Qom: Dar al-Kitab; 1992 (1412). 26: 110 & 147. [In Arabic].

Mousavi khomeini S. Tahrir al-Wasilah. Qom: Dar al-ilm; n.d. 2 :57 & 134 & 159 & 512 & 561 & 562. [In Arabic].

Mousavi kho’ei S. Fundamentals of Completion of Expedition. Qom: Institute for the Restoration of the Works of Imam al-Kho’ei; 2002 (1422). 42: 207 & 227 & 16. [In Arabic].

Ameli [Shahid Thani] Z. Al-Rawdha al-Bahiyah fi Sharh al-Loma't al-Dimashqiyah. Qom: Davari Bookstore; 1990 (1410). 10: 90 & 203 & 232 & 321 & 134. [In Arabic].

Barghani M. Diat. Qom: Hadith Emrooz Publishing; 2003 (1424). 148. [In Arabic]

Maraghi, S. Al-Anawin Al-Fiqhiyyah. Qom: Islamic Publications Office; 1997 (1417). 42 :6 & 436. [In Arabic].

Kashani H. Kitab al-Diyat. Qom: Islamic Publications Office; 1998 (1408). 71 & 76 & 155 & 158 & 435. [In Arabic].

Sabzevari S. Mohadhdhab al-Ahkam. Qom: Al-Manar Institute; 1993 (1413). 29 :54 & 210 & 220 & 472. [In Arabic].

Montazeri H. Medical Rules. Qom: Sayeh; 2007 (1427). 51. [In Arabic].

Hilli S. Ma'alim al-Din fi al-Fiqh ale Yasin (complete jurisprudential period on the basis of the religion of the Imam). Qom: Imam al-Sadiq(A) Institute; 2004 (1424). 2 :529 & 530. [In Arabic].

Mousavi Bojnourdi S. Al-Qawaed Al-Fiqhiyyah. Qom: Al-Hadi Publishing; 1999 (1419). 2: 38. [In Arabic].

Tusi M. Al-Khilaf. Qom: Daftar Islamic Publications; 1987 (1407). 5: 162 10: 293. [In Arabic].

Faiz Kashani M. Mafatih al-Sharaye’. Qom: Ayatollah Mar’ashi Najafi Library; n.d. 2: 115. [In Arabic].

Hilli H. Various Shiites in the Rules of Shariah. 2nd ed. Qom: Islamic Publications Office; 1993 (1413). 9: 353. [In Arabic].

Isfahani [Fazil Hindi] M. Kashf al-Litham wa al-ibham on the rules of rulings. Qom: Islamic Publications Office; 1996 (1416). 11: 17-18. [In Arabic].

Mousavi Khomeini S. Kitab al-Bay’. Tehran: Imam Khomeini Publishing House. 2001 (1421). 2: 464. [In Arabic].

Fazil Abi H. Kashf al-Romuz fi Sharh Mukhtasar al-Nafi'. Qom: Islamic Publications Office; 1997 (1417). 1: 399. [In Arabic].

Hilli N. Sharaye’ al-Islam fi masaeil al-halal wa al-haram. Qom: Isma’ilian; 1988 (1408). 4: 181. [In Arabic].

Sadr S. Bohooth fi Sharh al-Urwat al-Wothqa. Qom: Majma’ al-Shuhada Ayatollah al-Sadr al-ilmi. 1988 (1408). 4: 327 & 328. [In Arabic].

Tabatabaei Boroujerdi H. Tariqat Salat. Qom: Islamic Publications Office; 1993 (1413). 390. [In Arabic].

Naeini M. al-Makasib wa Al-Bay’. Qom: Islamic Publications Office; 1993 (1413). 1: 314. [In Arabic].

Taheri H. Civil Law. Second Edition. Qom: Islamic Publications Office. 1998 (1418). 2: 258. [In Persian].

Mousavi Khoei S. Al-Tanqih fi Sharh Al-Urwat Al-Wothqi. Qom: n.pn; 1998 (1418). 2: 331. [In Arabic].

Hoseini Sistani S. The Rule of No harm and no harm. Qom: Ayatollah Sistani's office; 1994 (1414). 161 & 295. [In Arabic].

Bahr al-Ulum M. The Book of Jurisprudence. Tehran: Al-Sadiq (A) School; 1983 (1403). 2: 27. [In Arabic].

Makarem Shirazi N. The Jurisprudence of Hama. Qom: Imam Ali Ibn Abi Talib (A) School; 2002 (1422). 299 & 300. [In Arabic].

Bahjat Foumani M. Istifta'at. Qom: Office of Hazrat Ayatollah Bahjat; 2007 (1428). 4: 74. [In Persian].

Safi Golpayegani L. Medical Inquiries. Qom: Dar Al-Qur’an Al-Karim; 1995 (1415). 67 & 300. [In Arabic].

Rashti gilani M. Kitab al-Ghasb. n. p: n. pn; n. d. 40. [In Arabic].

Fazel Lankarani M. The rules of doctors and patients. n.p: n. pn; n. d. 2: 460. [In Persian].

Judiciary Legal and Jurisprudential Research Center. Judicial Referendum Treasure (Software). Qom: Judiciary Legal and Legal Research Center; n.d. Below are questions 2459 & 5491 & 8112 & 7499 & 8090 & 826 & 7499 & 8124 & 8130 & 8090. [In Persian].

Judiciary Jurisprudential and Legal Research Center. Collection of Judicial Sessions 2. Issues of Islamic Penal Code 2. Qom: Judiciary Education and Research Deputy; 2002. 40 & 48. [In Persian].

General Department of Compilation and Revision of Laws and Regulations. Collection of Islamic Penal Code. Tehran: Deputy of Research Development and Revision of Laws and Regulations; 2003. 224. [In Persian].

Hashemi Shahroudi S. Contemporary Jurisprudential Readings. Qom: Institute of Encyclopedia of Islamic Jurisprudence on the Religion of the Ahl al-Bayt; 2003 (1423). 2: 324. [In Arabic].

Q. 5-6; 22: 78; 2: 233; 65: 6. [In Arabic].

A group of authors. Ahl al-Bayt jurisprudence magazine. Qom: Encyclopedia of Islamic jurisprudence on the religion of Ahl al-Bayt; n. d. 5:17. [In Persian].

Koleini M. Al-Kafi. Tehran: Islamic Book Publishing House; 1987 (1407). 7: 349 & 365. [In Arabic].

Horr-e-Ameli M. Wasa'il al-Shi'ah. Qom: Al al-Bayt; 1989 (1409). 29: 254 & 382. [In Arabic].

Mousavi Khomeini S. Al-Khiarat. Tehran: Imam Khomeini Publishing House; 1998 (1418). 2: 166. [In Arabic].

Horr-e-Ameli M. Hedayat al-Ummah al-Ahkam al-A'imah. Mashhad: Islamic Research Foundation; 1994 (1414). 2: 391. [In Arabic].

Helli H. Rules of the Rules in the Introduction to the Sacred and Sacred. Qom: Islamic Publications Office; 1993 (1413). 3: 651. [In Arabic].

Makarem Shirazi N. The Rules of Jurisprudence. Qom: Imam Ali Ibn Abi Talib (A) School; 1991 (1411). 2: 208. [In Arabic]

Rashtigilani M. Kitab al-Ijarah. n. p: n. pn; 1894 (1311). 246. [In Arabic].

Isfahani [Company] M. Margin of the Book of Gains. Qom: Anwar Al-Huda; 1998 (1418). 5: 114. [In Arabic].

Mohaqeq Damad S. Rules of Jurisprudence. Tehran: Islamic Sciences Publishing Center; 1986 (1406). 1: 120 & 121. [In Persian]

Hilli [Fakhr al-Muhaqiqin] M. The Essence of Benefits in Explaining the Problems of Rules. Qom: Ismailian; 2008. 4: 668. [In Arabic].

Ibn Ash'ath M. Al-Ja’faryat (Al-Ash'athiyat). Tehran: Al-Nanawi Al-Haditha School; n.d. 145. [In Arabic].

Nouri H. Mustadrak al-Wasa'il wa Mustanbat al-Masa'il. Qom: Al al-Bayt. 1988 (1408). 18 :323. [In Arabic].

Barqi A. Al-Mahasin. Second Edition. Qom: Islamic Publisher; 1992. 2: 302. [In Arabic].

Ibn Abi Jomhur M. Awali al-Layali al-Aziziya fi al-Ahadith al-Diniyah. Qom: Dar al-Sayid al-Shuhada 'al-nshar; 1985 (1405). 3: 626. [In Arabic].

Tusi M. Al-Istibsar Fi ma Ikhtalf Min Al-Akhbar. Tehran: Dar Al-Kitab Al-Islamiya; 2011. 3 :245. [In Arabic]

Hilli [Ibn Idris] M. Al-Sarair Al-Hawi Le Tahrir al-Fatawi. Qom: Islamic Publications Office; 1990 (1410). 2: 147. [In Arabic].

Ibn Babeweyh M. The Reward of Action and the Posts of Action. Qom: Dar Al-Sharif Al-Radhi Publishing House; 1986 (1406). 226. [In Arabic].

Ibn Babeweyh M. Man La Yahdhorho al-Faqih. Qom: Islamic Publications Office; 1993 (1413). 3: 59. [In Arabic].

Hashemi Shahroudi S. Requirements of Criminal Jurisprudence. Tehran: Mizan and Justice; 1999 (1419). 140-160. [In Persian].

Tabatabai Yazdi S. Completion of Al-Urwat Al-Wothqa. Qom: Davari; 1994 (1414). 1: 75. [In Arabic]

Makarem Shirazi N. Anwar al-Fiqahat. Kitab al-Bay'. Qom: Imam Ali Ibn Abi Talib (A) School; 2005 (1425). 366. [In Arabic]

Horr-e-Amely M. Al-Fusul Al-Mahma Fi Al-Asool Al-A'imah (Completion of Wasa'il). Qom: Imam Reza (A) Institute of Islamic Studies; 1997. 2: 535. [In Arabic]

Tabatabai Yazdi S. Al-Urwat Al-Wothqa. Beyrut: Scientific Foundation for Publications; 1989 (1409). 2: 845. [In Arabic].

  • چکیده مشاهده شده: 419 بار
  • pdf دانلود شده: 110 بار

آمار دانلود

  • لینکدین
  • تویتر
  • فیسبوک
  • گوگل پلاس
  • تلگرام

اطلاعات

  • برای خوانندگان
  • برای نویسندگان

زبان

  • فارسی
  • English
  • صفحه اصلی
  • بایگانی
  • ارسال مقاله
  • درباره‌ی مجله
  • تیم سردبیری
  • اطلاعات تماس
قدرت یافته از OJSPlus