استفاده از آزمایش آمنیوسنتز برای تشخیص ناهنجاریهای جنینی در فقه امامیه
مجله علمی - پژوهشی فقه پزشکی,
دوره 17 شماره 47 (1404),
5 فروردین 2025
,
صفحه 1-18
https://doi.org/10.22037/mfj.v17i47.50318
چکیده
زمینه و هدف: پیشرفتهای چشمگیر در علم پزشکی و توسعه فناوریهای نوین ژنتیکی در دهههای اخیر، افقهای تازهای در شناسایی زودهنگام ناهنجاریها و بیماریهای ژنتیکی و کروموزومی در دوران بارداری گشوده است. در این میان، آزمایش آمنیوسنتز بهعنوان یکی از دقیقترین و اصلیترین روشهای تشخیص ناهنجاریهای ژنتیکی جنین و از نوع تهاجمی، جایگاهی ویژه یافته است. با وجود اهمیت بالای پزشکی، شرعی و قانونی آزمایش آمنیوسنتز، تاکنون پژوهش مستقلی که به بررسی فقهی و تحلیل اجتهادی این روش پرداخته باشد، منتشر نشده است. این مقاله درصدد تبیین و ارائه دیدگاهی مستند و مستدلّ درباره حکم فقهی آزمایش پرکاربرد آمنیوسنتز است؛ دیدگاهی که بتواند در تصمیمسازیهای فردی و خانوادگی، سیاستگذاریهای فرهنگی و اجتماعی، و بهویژه قانونگذاری «با پشتوانه شرعی» مورد بهرهبرداری قرار گیرد.
مواد و روشها: این پژوهش براساس روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهرهگیری از منابع معتبر پزشکی و فقهی انجام شده است به این صورت که نخست به تبیین فرآیند و مراحل انجام آزمایش آمنیوسنتز در علم پزشکی پرداخته و سپس مستندات فقهی مرتبط با حرمت، وجوب و جواز انجام این آزمایش را مورد بررسی و تحلیل نقادانه قرار داده است.
نتیجهگیری: تحلیل نقادانه دلایل موجود نشان میدهد که انجام آزمایش آمنیوسنتز، پیش و پس از ولوج روح در جنین، جایز است مشروط بر اینکه با هدفی عقلایی نظیر پیشگیری از «ضرر» یا «عسر و حرج» صورت پذیرد.
- آمنیوسنتز
- جنین
- ناهنجاری جنینی
- فقه امامیه
ارجاع به مقاله
مراجع
References
- Yārī A. Raveshhā-yi Tashkhīṣ Pīsh az Tavallud. 1sd ed. Tehran: Intishārāt-i Aḥmadī Pūr; 2019 (1398).147&86&147&154&156&156. [In Persian]
- Liu, Y., Sun, X.C., Lv, G.J., Liu, J.H., Sun, C., Mu, K. Amniotic fluid karyotype analysis and prenatal diagnosis strategy of 3117 pregnant women with amniocentesis indication. Journal of Comparative Effectiveness Research. (2023). 12(6): e220168. [In English]
- Pāshāpūr M, Fārsī M. Āzmūnhā-yi Gharbālsazī dar Daurān-i Bārdārī. 1sd ed. Tehran: Intishārāt-i Āmūzish-hā-yi Bunyādī; 2017 (1396).67. [In Persian]
- Carlson LM, Vora NL. Prenatal diagnosis: screening and diagnostic tools. Obstet Gynecol Clin North Am. 2017;44(2):245-256. [In English]
- Islāmī Waqār M. Nāhanjārīhā-yi Janīn wa Gharbālsazī-yi Daurān-i Bārdārī wa Baʿd az Zāymān. 1sd ed. Tehran: Intishārāt-i Ḥaydarī; 2018 (1397).135. [In Persian]
- Ṭārā F, Moʿīn Darbārī S. ʿAwāriż-i Zūdras wa Dīrras-i Āmniyūsintiz. 1nd ed. Mashhad: Intishārāt-i Mīnūfar; 2017 (1396).181. [In Persian]
- Rezagholi P, Rasouli MA, Zare S. Indications of amniocentesis and its early and late complications. Adv Biomed Res. 2024(1403). 13(1):103&103 [In English]
- Bābāsālārī M, Mīrī Z, Ḥaqpanāh Ṭ. Rūsh-hā-yi Tashkhīs-i Pīsh az Tūlūd. 1nd ed. Tehran: Intishārāt-i Aḥmadī Pūr. 2019(1398). 154. [In Persian]
- Mīrī Z, Bābāsālārī M, Yārī A. Rawish-hā-yi Āzmāyishgāhī barā-yi Tashkhīṣ-i Ikhtilālāt-i Jinitīkī Pīsh az Tavallud. 1nd ed. Tehran: Intishārāt-i Aḥmadīpūr; 2019 (1398).183&215. [In Persian]
- Rostami, P., et al. Rapid prenatal aneuploidy detection using quantitative fluorescence polymerase chain reaction (QF-PCR) in Iranian families. Genetics in the Third Millennium. 2011(1390). 2, 2361. [In Persian]
- Klinī M. Al-Kāfī. 4th ed. Qum: Dār al-Kutub al-Islāmiyya; 1987 (1407 AH).3:108. [In Arabic]
- Najāshī A. Rijāl al-Najāshī. 1nd ed. Qum: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī vābasteh bih Jāmeʿeh-yi Mudarrisīn; 1987 (1407 AH).378&260&82&166. [In Arabic]
- Ṭūsī M. Al-Fahrist. 1nd ed. Najaf Ashraf: Al-Maktabah al-Riḍawiyyah; n.d.25&46&71&15. [In Arabic]
- Makkī ʿĀmilī (Shahīd Thānī) Z. Sharḥ al-Bidāyah fī ʿIlm al-Dirāyah. 1nd ed. Qum: Munshūrāt-i Ẓiyāʾ al-Fīrūzābādī; 2011 (1390 SH).21&25. [In Arabic]
- Modīr Shānehchī K. Dirāyah al-Ḥadīth. 1nd ed. Qum: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī; 2008 (1387 SH).68. [In Persian]
- Muʾmin Qummī M. Kalimāt-i Sadīdah fī Masāʾil-i Jadīdah. 1nd ed. Qum: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī vābasteh bih Jāmeʿeh-yi Mudarrisīn-i Ḥawzah ʿIlmiyyah-i Qum; 1995 (1415 AH).71&72&52. [In Arabic]
- Ṣadūq M. Man Lā Yaḥḍuruhu al-Faqīh. 2 nd ed. Qum: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī vābasteh bih Jāmeʿeh-yi Mudarrisīn; 1993 (1413 AH).4:171&490. [In Arabic]
- Ḥallā (ʿAllāmah) Ḥ. Rijāl al-ʿAllāmah al-Ḥillī - Khuḷāṣah al-Aqwāl fī Maʿrifah Aḥwāl al-Rijāl. 2nd ed. Najaf: Munshūrāt al-Maṭbaʿah al-Ḥaydariyyah; 1962 (1381 AH).280. [In Arabic]
- Ṭūsī M. Rijāl al-Shaykh al-Ṭūsī. 3rd ed. Qum: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī vābasteh bih Jāmeʿeh-yi Mudarrisīn-i Ḥawzah ʿIlmiyyah-i Qum; 2006 (1427 AH).365. [In Arabic]
- Kashshī M. Rijāl al-Kashshī. 1nd ed. Mashhad: Muʾassasah-i Nashr-i Dāneshgāh-i Mashhad; 1970 (1390 AH).203&406. [In Arabic]
- Āmulī M. Majmaʿ al-Afkār wa Maṭraḥ al-Anẓār. 1nd ed. Qum: Al-Maṭbaʿah al-ʿIlmiyyah; 1975 (1395 AH).1:315. [In Arabic]
- Narāqī M. Anīs al-Mujtahidīn. 1nd ed. Qum: Muʾassasah Būstān Kitāb; 2009 (1430 AH).2:665. [In Arabic]
- Ṣadr SṢ. Khuḷāṣah al-Fuṣūl fī ʿIlm al-Uṣūl. 1nd ed. Tehran: Chāpkhānah Sangī-yi ʿIlmī; 1948 (1367 AH).2:31. [In Arabic]
- Moḥsinī Qandahārī M. Al-Fiqh wa Masāʾil Ṭibbīyah. 1nd ed. Qum: Intishārāt-i Daftar-i Tablīghāt-i Islāmī-i Ḥawzah ʿIlmiyyah-i Qum; 2003 (1424 AH).1:59. [In Arabic]
- Makāram Shīrāzī N. Al-Fatāwā al-Jadīdah. 2nd ed. Qum: Intishārāt-i Madrasah-yi Imām ʿAlī ibn Abī Ṭālib ʿalayh al-Salām; 2006 (1427 AH).1:421. [In Arabic]
- Fāḍel Lankarānī M. Aḥkām-i Pezeshkān wa Bīmārān. 1nd ed. Qum: Daftar-i Muʿaẓẓam Lah; n.d.15. [In Arabic]
- Mūsavī Khomeynī SR. Tawḍīḥ al-Masāʾil (Maḥshā). 8th ed. Qum: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī vābasteh bih Jāmeʿeh-yi Mudarrisīn-i Ḥawzah ʿIlmiyyah-i Qum; 2003 (1424 AH).2:945. [In Arabic]
- Ḥusaynī Sīstānī SA. Minhāj al-Ṣāliḥīn. 5th ed. Qum: Daftar-i Ḥaḍrat-i Āyat Allāh Sīstānī; 1996 (1417 AH).1:463. [In Arabic]
- Montaz̤erī Najaf Ābādī ḤA. Risālah-yi Istiftāʾāt. 1nd ed. Qum: Daftar-i Muʿaẓẓam Lah; n.d.2:405. [In Arabic]
- Ḥusaynī Bahsūdī MS. Miṣbāḥ al-Uṣūl (Taqrīrāt Dars-i Khārij-i Uṣūl Āyat Allāh Khūʾī). 1nd ed. Qum: Maktabah al-Dāwarī; 2001 (1422 AH).1:549. [In Arabic]
- Tabrīzī J. Dūrūs fī Masāʾil ʿIlm al-Uṣūl. 2nd ed. Qum: Dār al-Ṣiddīqah al-Shahīdah; 2008 (1387 SH).2:157. [In Arabic]
- ʿAbd al-Sāṭir Ḥ. Buḥūth fī ʿIlm al-Uṣūl. 1nd ed. Beirut: Al-Dār al-Islāmiyyah; 1998 (1418 AH).5:269. [In Arabic]
- Kāẓemī Khorāsānī M A. Fawāʾid al-Uṣūl (Taqrīrāt Dars-i Khārij-i Uṣūl-i Muḥaqqiq Nāʾīnī). 1nd ed. Qum: Muʾassasah-i Nashr-i Islāmī; 1997 (1376 SH).3:470&366. [In Arabic]
- Ṭabāṭabāʾī Yazdī M K. Ḥāshiyah Farāʾid al-Uṣūl. 1nd ed. Qum: Dār al-Hudā; 2005 (1426 AH).5:494. [In Arabic]
- Najafī M Ḥ. Jawāhir al-Kalām fī Sharḥ Sharāʾiʿ al-Islām. 7th ed. Beirut: Dār Aḥyāʾ al-Turāth al-ʿArabī; n.d. 29:71. [In Arabic]
- Ḥallā (Muḥaqqiq) J. Sharāʾiʿ al-Islām fī Masāʾil al-Ḥalāl wa al-Ḥarām. 2nd ed. Qum: Muʾassasah Ismāʿīlīyān; 1988 (1408 AH).2:213. [In Arabic]
- Ṭūsī M. Tahdhīb al-Aḥkām. 4th ed. Tehran: Dār al-Kutub al-Islāmiyyah; 1987 (1407 AH).3:177. [In Arabic]
- Makkī ʿĀmilī (Shahīd Thānī) Z. Masālik al-Afhām ilā Tanqīḥ Sharāʾiʿ al-Islām. 1nd ed. Qum: Muʾassasah al-Maʿārif al-Islāmiyyah; 1993 (1413 AH).2:213. [In Arabic]
- Masjed Sarāʾī H, Mūsavī Mahūsh, Monaz̤zemī F. Mabānī Sharʿī wa Akhlāqī-yi Farzandāvarī bā Wujūd-i Nahī-yi Pezeshkī bih Dalīl-i Maʿlūlīyat-i Farzand. Majallat-i Ḥuqūq-i Pezeshkī. 2021 (1400).15(56): 6.
- Klinī M. Al-Kāfī. 4th ed. Tehran: Dār al-Kutub al-Islāmiyyah; 1987 (1407 AH).6:41. [In Arabic]
- Tabarsī F. Majmaʿ al-Bayān. 2nd ed. Beirut: Dār al-Maʿrifah; 1988 (1408 AH).2:587. [In Arabic]
- Ibn Sīdeh ʿA. Al-Muḥkam wa al-Muḥīṭ al-Aʿẓam. 1nd ed. Beirut: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah; 2000 (1421 AH).9:429. [In Arabic]
- Rāghib Isfahānī Ḥ. Mufradāt Alfāẓ al-Qurʾān. 1nd ed. Beirut: Dār al-ʿIlm - Dār al-Shāmiyyah; 1992 (1412 AH).883. [In Arabic]
- Fayyūmī A. Al-Miṣbāḥ al-Munīr fī Gharīb al-Sharḥ al-Kabīr lil-Rāfiʿī. 1nd ed. Qum: Muʾassasah Dār al-Hijrah; 1994 (1414 AH).2:671. [In Arabic]
- Khorāsānī (Ākhūnd) M K. Kifāyah al-Uṣūl. 1nd ed. Qum: Muʾassasah Āl al-Bayt; 1989 (1409 AH).309. [In Arabic]
- Khorāsānī (Ākhūnd) M K. Fawāʾid al-Uṣūl. 1nd ed. Tehran: Vezārat-i Ershād; 1987 (1407 SH).129. [In Arabic]
- Ṭabāṭabāʾī Yazdī M K. Ḥāshiyah Farāʾid al-Uṣūl. 1nd ed. Qum: Dār al-Hudā; 2005 (1426 AH).2:156. [In Arabic]
- Islāmī Ardekānī S H. Rahyāft-hā-yi Akhlāqī bih Saqat-i Janīn. Yek Barrasī-yi Murdī. Faslnāmah-i Bārvarī wa Nābārvarī. 2005 (1384). 6 (4): 326. [In Persian]
- Iḥsāyī M. ʿAwālī (Ghawālī) al-Liʾālī al-ʿAzīziyyah. 1nd ed. Qum: Dār Sayyid al-Shuhadāʾ li-Nashr; 1985 (1405 AH).1:222. [In Arabic]
- Montaz̤erī Najaf Ābādī Ḥ A. Dirāsāt fī Wilāyah al-Faqīh wa Fiqh al-Dawlah al-Islāmiyyah. 2nd ed. Qum: Nashr-i Tafakkur; 1989 (1409 AH).495. [In Arabic]
- Klinī M. Al-Kāfī. 4nd ed. Tehran: Dār al-Kutub al-Islāmiyyah; 1987 (1407 AH).5:631. [In Arabic]
- Ḥusaynī Marāghī S A. Al-ʿUnwān al-Fiqhiyyah. 1nd ed. Qum: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī vābasteh bih Jāmeʿeh-yi Mudarrisīn-i Ḥawzah ʿIlmiyyah-i Qum; 1996 (1417 AH).1:310&282. [In Arabic]
- Ḥusaynī Sīstānī S A. Qāʿidah Lā Ḍarar wa Lā Ḍirār. 1nd ed. Najaf: Daftar-i Muʿaẓẓam Lah; n.d.134. [In Arabic]
- Q. 22: 78.
- Bajnūrdī S Ḥ. Al-Qawāʿid al-Fiqhiyyah. 1nd ed. Qum: Nashr al-Hādī; 1998 (1419 AH).1:255. [In Arabic]
- Ḥallā (ʿAllāmah) Ḥ. Taḥrīr al-Aḥkām al-Sharʿiyyah ʿalā Madhhab al-Imāmiyyah. 1nd ed. Qum: Muʾassasah Imām Ṣādiq ʿalayh al-Salām; 2000 (1420 AH).5:630. [In Arabic]
- Najafī M Ḥ. Jawāhir al-Kalām fī Sharḥ Sharāʾiʿ al-Islām. 7th ed. Beirut: Dār Aḥyāʾ al-Turāth al-ʿArabī; n.d.43:408. [In Arabic]
- Muʾminī Kh, Monaz̤zemī F. Imkān-sanjī fiqhī-yi saqat-i janīn-i mubtalā bih Sindrūm Pātū (Trisomy 13) pas az Wulūj-i Rūḥ. Majallat-i Fiqh-i Pezeshkī. 2024 (1403). 16(46):9. [In Persian]
- چکیده مشاهده شده: 52 بار
- pdf دانلود شده: 48 بار