بررسی مقاومت به پیرازینامید با روش PCR-RFLP در ایزولههای Mycobacterium tuberculosis با الگوهای مختلف مقاومت دارویی 1.مرکزتحقیقات مایکوباکتریولوژی،پژوهشکده سل و بیماری های ریوی،مرکزآموزشی پژوهشی و درمانی سل و بیماری های ریوی بیمارستان مسیح دانشوری،دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی شهید بهشتی،تهران،ایران
Nafas Journal,
Vol. 13 No. 3 (1405),
3 September 2026
Abstract
زمینه و هدف: سل مقاوم به دارو یکی از چالشهای مهم کنترل و درمان سل است. پیرازینامید (Pyrazinamide; PZA) به دلیل فعالیت ویژه بر جمعیتهای پایدار و کمفعالیت متابولیکی (MTBC) Mycobacterium tuberculosis complex ، نقش مهمی در کوتاه کردن دوره درمان سل دارد. مقاومت به PZA عمدتاً با تغییرات ژنpncA و اختلال در فعالیت آنزیم پیرازینامیداز/ نیکوتینامیداز مرتبط است. شناسایی مقاومت به PZA، بهویژه در ایزولههای دارای الگوهای پیچیده مقاومت دارویی، میتواند در انتخاب رژیم درمانی مناسب اهمیت داشته باشد. هدف مطالعه حاضر بررسی مقاومت به PZA و ارزیابی تغییرات مرتبط با ژن pncA با استفاده از روش PCR-RFLP در ایزولههای MTBC با الگوهای مختلف مقاومت دارویی بود.
روشها: در این مطالعه آزمایشگاهی توصیفی– تحلیلی، ۱۲۳ ایزوله از MTBCبررسی شد. وضعیت حساسیت و مقاومت ایزولهها نسبت به ریفامپیسین (RIF)، ایزونیازید (INH)، پیرازینامید (PZA)، اتامبوتول (ETB)، کاپرئومایسین (CAP)، آمیکاسین (AMK)، کانامایسین (KNA)، سیپروفلوکساسین (CIP)، موکسیفلوکساسین (MOX) و لووفلوکساسین (LEV) تعیین شد DNA ژنومی از ایزولههای واجد شرایط استخراج و ناحیه هدف ژن pncA با PCR تکثیر شد. محصولات PCR با استفاده از آنزیم محدودکننده اختصاصی BstEII تحت هضم آنزیمی قرار گرفته و الگوهای حاصل با PCR-RFLP و الکتروفورز ژل آگارز بررسی شدند. ارتباط میان مقاومت به PZA و مقاومت به سایر داروهای ضدسل با استفاده از آزمون دقیق Fisher و نسبت شانس (OR) ارزیابی شد.
یافتهها: از میان ۱۲۳ ایزوله، ۶ ایزوله (۴/۹٪) مقاوم به PZA و ۱۱۷ ایزوله (۹۵/۱٪) حساس بودند. مقاومت به RIF در ۵۹ ایزوله (۴۸/۰٪) و مقاومت به INH در ۴۸ ایزوله (۳۹/۰٪) مشاهده شد و ۴۶ ایزوله (۳۷/۴٪) دارای مقاومت همزمان به RIF و INH بودند. در میان ایزولههای مقاوم به PZA ، مقاومت همراه به INH در ۵ مورد (۸۳/۳٪) و به RIF در ۳ مورد (۵۰/۰٪) مشاهده شد. سه ایزوله (۵۰/۰٪) دارای مقاومت همزمان به PZA ، RIF و INH بودند. مقاومت همراه به CAP، AMK و KNA هرکدام در ۲ ایزوله (۳۳/۳٪) و مقاومت به CIP، MOX و LEV هرکدام در یک ایزوله (۱۶/۷٪) مشاهده شد؛ هیچیک از ایزولههای مقاوم به PZA نسبت به ETB مقاوم نبودند. مقاومت به PZA در ایزولههای مقاوم به INH بهطور معنیداری بیشتر از ایزولههای حساس به INH بود (۱۰/۴٪ در مقابل ۱0/۳٪) 60/8 , OR= ۰۳۳/0P=۰ در مقابل، ارتباط معنیداری بین مقاومت به PZA و RIF مشاهده نشد (۵/۱٪ در مقابل ۴/۷٪) 09/1 OR= ؛ 000/1=P
نتیجهگیری: اگرچه فراوانی مقاومت به PZA در مجموعه ایزولههای مورد بررسی نسبتاً پایین بود، بخش قابل توجهی از ایزولههای مقاوم به PZA دارای مقاومت همزمان به INH ویا الگوی MDR بودند. ارتباط معنیدار مقاومت PZA با مقاومت INH، در غیاب ارتباط معنیدار با RIF، میتواند نشاندهنده الگوهای متفاوت همراهی مقاومت دارویی در جمعیت مورد مطالعه باشد؛ با این حال، به دلیل تعداد محدود ایزولههای مقاوم به PZA، این یافته باید با احتیاط تفسیر شود. روشهای مولکولی هدفمند مبتنی بر pncA، از جمله PCR-RFLP، در صورت طراحی و اعتبارسنجی مناسب میتوانند بهعنوان ابزار غربالگری مقاومت PZA مورد استفاده قرار گیرند، هرچند به دلیل تنوع گسترده تغییرات pncA نمیتوانند جایگزین کامل تعیین توالی این ژن باشند.
واژههای کلیدی: بیماری سل؛Mycobacterium tuberculosis ؛پیرازینامید؛ مقاومت دارویی؛ pncA ؛ PCR- RFLP؛ MDR-TB
- بيماري سل
- Mycobacterium tuberculosis
- پیرازینامید
- مقاومت دارویی
- pnc A
- PCR-RFLP
- MDR-TB
How to Cite
References
.
- Abstract Viewed: 0 times