Nafas Journal

Abstract

ایمنی بیمار به عنوان یکی از مولفه‌های اصلی کیفیت خدمات سلامت، به معنای پرهیز از وارد شدن هر گونه صدمه و جراحت به بیمار در حین ارائه مراقبت‌های سلامت است. جو ایمن به معنای برداشت کارکنان از ایمنی و تاثیر انگیزه آنان بر بروز رفتار ایمن در محیط کار تعریف شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت فرهنگ ایمنی بیمار و میزان آگاهی کارکنان شاغل در بیمارستان دکتر مسیح دانشوری از ایمنی بیمار در سال 1393 صورت گرفته است. این پژوهش یک مطالعه مقطعی میدانی بوده که از پرسشنامه استاندارد HSOPSC استفاده گردید. در این پژوهش به منظور بررسی فرهنگ ایمنی در بیمارستان مورد مطالعه، بر اساس مطالعه پایلوت اولیه نمونه ای به حجم 379 نفر از کلیه کارکنان کادر درمانی که در تماس مستقیم و غیر مستقیم با بیمار بودند انتخاب شد و در نهایت 308 پرسشنامه کامل جمع آوری گردید. پرسشنامه در کل حاوی 53 سوال است که در هفت بخش تدوین شده است. این ابزار دوازده بعد فرهنگ ایمنی از جمله: کار گروهی، انتظارات مدیران، ارتقای مستمر سازمانی، حمایت مدیر بیمارستان از ایمنی بیمار، برداشت کلی کارکنان از ایمنی بیمار، بازخورد درباره خطاها، شفافیت ارتباطات، فراوانی حوادث گزارش شده، انتقالات، پاسخ غیرتنبیهی به خطاها، نمره کلی ایمنی بیمار در بیمارستان و گزارش رویدادها را مورد سنجش قرار می‌دهد. پس از جمع‌آوری، داده‌ها وارد نرم افزار SPSS22 قرار گرفته و تجزیه و تحلیل شدند. تعداد 308 نفر پرسشنامه ها را تكميل نمودند. از اين گروه 73 نفر (25 درصد) كادر اداري بودند. مؤلفه پاسخ تنبيهي به خطا پايين‌ترين معدل (6/2±05/4) و مؤلفه انتظارات مديران بالاترين ميانگين (4/2±4/10) را داشتند. تعداد 98 نفر (4/32 درصد) ايمني بخش ها را ضعيف مي‌دانستند. ميانگين نمره كار تيمي در واحدهاي بيمارستاني، در گروه اداري برابر با (3±7/9) در مقابل (8/2±4/8) (001/0=p). ميانگين فراواني و تعداد حوادث گزارش شده در گروه اداري برابر با 7/2±34/7 در مقابل 7/2±6/6 (024/0=p) بود. ميانگين نمرات گروه اداري در مؤلفه حمل و نقل برابر با 3/3±9/1 در مقابل 3/3±8/9 (014/0=p) بود. ميانگين نمرات كليه مؤلفه ها در بين گروه پرستاران و پزشكان اختلاف نداشت بيشترين درصد پاسخ مثبت مربوط به حيطه ارتقاي مستمر سازماني (7/62%) و كمترين درصد پاسخ مثبت مربوط به حيطه پرسنلي (1%) بود. تعداد 115 نفر (88/42%) اعلام داشتند كه در سال گذشته (سال 1392)، حداقل 1 تا 2 مورد حادثه گزارش كرده‌اند. بر اساس نتايج، از بين ابعاد 12 گانه ايمني بيمار، بعد ارتقاي مستمر سازماني (يادگيري سازماني- بهبود مداوم) بعنوان نقطه قوت فرهنگ ايمني بيمار در بيمارستان مورد مطالعه شناخته شد، همچنين ضعيف‌ترين حيطه، حيطه پرسنلي بود كه نيازمند بهبود وضعيت مي باشد كه با اتخاذ تدابير و اجراي مداخلاتي همچون افزايش نيروي انساني در واحدهاي بيمارستان مي‌توان در جهت بهبود و ارتقاي ايمني بيمار در اين حيطه گام برداشت.