فصلنامه نفس

چکیده

فراهم آوردن امکاناتی به منظور حصول شرایط بهتر زندگی در مبتلایان به سیستیک فیبروزیس از اهمیتی ویژه برخوردار است. استعمال سیگار یکی از فاکتورهای شناخته شده‌ای است که سبب تشدید بیماری سیستیک فیبروزیس می‌شود. اما اثرات مواجهه با دود سیگار (مصرف شده توسط والدین) در صورت عدم مصرف آن توسط خود شخص چندان مشخص نمی‌باشد. لذا بر آن شدیم تا در این مطالعه به بررسی کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به  بیماری سیستیک فیبروزیس، بر حسب سابقه مصرف دخانیات در والدین، بپردازیم. در این پژوهش کاربردی که به صورت پیمایش مقطعی و تحلیلی انجام شد، تعداد 100 نفر از بیماران مبتلا به سیستیک فیروزیس مراجعه کننده به بیمارستان مسیح دانشوری تهران که در سال‌های 1397 تا 1399 بستری شدند، به صورت در دسترس انتخاب شده و مورد ارزیابی قرار گرفتند. بعد از اندازه‌گیری قد و وزن، شاخص توده بدنی محاسبه و ارتباط این فاکتور‌ها (از جمله مصرف دخانیات در والدین، تست‌های عملکرد ریوی و شاخص توده بدنی) با کیفیت زندگی این بیماران بررسی شد. ابزار جمع‌آوري داده‌ها پرسشنامه بود. آنالیز داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS نسخه 20 انجام شد. آزمون‌های مورد استفاده شامل تی مستقل و پیرسون بود و سطح معناداری 05/0 محسوب گردید. کیفیت زندگی مبتلایان در میان دو گروهی که والدین، مصرف کننده و عدم مصرف دخانیات بودند، تفاوت آماری معنادار نداشت ولی عملکردهای فیزیکی و اجتماعی و شدت بیماری در گروه با خانواده مصرف کننده دخانیات کمتر از گروه دیگر بود (05/0<P). در این پژوهش کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سیستیک فیبروزیس در عملکرد فیزیکی، عاطفی، اجتماعی و شدت بیماری با نسبت خانوادگی مصرف کننده دخانیات در گروه خانواده بیماران مصرف کننده دخانیات ارتباط معنادار نداشت (05/0<P)؛ ولی کیفیت زندگی در بیمارانی که پدر خانواده مصرف کننده دخانیات بود کمتر بود. در مطالعه حاضر در خصوص ارتباط کیفیت زندگی مبتلایان در گروه خانواده بیماران مصرف کننده دخانیات با تعداد مصرف روزانه دخانیات (سیگار) در اطرافیان و مدت زمان مصرف سیگار خانواده (سال) نیز ارتباط معناداری مشاهده نشد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که مصرف دخانیات، کاهش دهنده نمره کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سیستیک فیبروزیس می‌شود. بنابراین لزوم توجه والدین و نزدیکان بیماران مبتلا به سیستیک فیبروزیس جهت افزایش کیفیت زندگی بیماران به طور جدی احساس می‌گردد. اگرچه ارتباط معنادار آماری در مصرف دخانیت وابستگاه بیماران مبتلا به سیستیک فیبروزیس و کاهش کیفیت زندگی در این مطالعه مشاهده نشد ولی پیشنهاد می‌شود جهت بررسی بیشتر این مطالعه در نمونه بزرگتر و شهرهای مختلف در بیماران مبتلا به سیستیک فیبروزیس انجام و نتایج مقایسه گردد.