فصلنامه نفس

چکیده

گاز خردل به عنوان یک جنگ افزار شیمیایی، عوارض کوتاه مدت و بلند مدت متعددی دارد. بر این اساس تشخیص به موقع مواجهه با این گاز بسیار ضروری است. عمدتا، تشخیص بر پایه نتایج تومورگرافی کامپیوتری با وضوح بالا است که برونشیولیت و محبوس شدن هوا در ریه (Air trapping) به میزان بیشتر از 25 درصد را نشان می دهد. این در حالی است که استعمال دخانیات به علت بروز علائم مشابه می تواند به عنوان یک عامل مخدوش کننده تشخیص عمل کند.

از آنجایی که وضعیت استعمال دخانیات به روش خوداظهاری توسط افراد مورد مطالعه مشخص می شود، لازم است از یک روش عینی نیز جهت بررسی استعمال دخانیات استفاده شود. در این مطالعه اندازه گیری میزان کربوکسی هموگلوبین بازدمی پیشنهاد گردید. از این رو، در این مطالعه پایایی خوداظهاری افراد مورد مطالعه در خصوص استعمال دخانیات توسط این تست مورد بررسی قرار گرفت.

در این مطالعه مقطعی توصیفی، 616 نقر به طور متوالی با ارجاع به کلینیک تخصصی ریه در تهران، وارد مطالعه شدند. افراد مورد مطالعه از نظر استعمال دخانیات به هر دو روش ارزیابی نظری (خوداظهاری) و به روش عینی (بررسی میزان کربوکسی هموگلوبین بازدمی) بررسی شدند و نتایج این دو روش با هم مورد مقایسه قرار گرفت.

بر اساس خوداظهاری، 11% افراد سیگاری، 8/19% افراد سیگاری قبلی و 2/69% افراد غیرسیگاری بودند که  رابطه آن با وضعیت مواجهه با گاز خردل معنی دار بود.

نتایج تست گاز مونوکسید کربن بازدمی  در 3/38% افراد از 0 تا 6 ppm و در 7/31% افراد از 7 تا 10 ppm و در 7/15% افراد از 11 تا 20 ppm و در 3/14% افراد بالاتر از 20 ppm  بود. همچنین بین نتایج تست  مونوکسید کربن بازدمی و مواجهه با گاز خردن ارتباط معنی داری وجود داشت. (P<0.0001)

هنگامی که این نتایج با وضعیت استعمال دخانیات مطابقت داده شد، این ارتباط معنی دار، مجدد معنی دار در افراد غیرسیگاری و سیگاری قبلی مشاهده شد(p=0.001).  درحالیکه در مورد افراد سیگاری این نتایج معنی دار نبود. (p=0.066)

در پایان، بر اساس نتایج بدست آمده و تفاوت نتایج در روش خوداظهاری و میزان مونوکسیدکربن بازدمی، می توان نتیجه گرفت جهت بررسی وضعیت استعمال دخانیات خوداظهاری به تنهایی کافی نیست و انجام تست مونوکسید کربن بازدمی ضروری می باشد.