بررسی بروز اختلالات جسمی پایدار در بیماران کووید-19 ترخیص شده از بخش مراقبت های ویژه در بیمارستان شهید بهشتی کاشان
مجله آنستزیولوژی و مراقبتهای ویژه ایران,
Vol. 2 No. 127 (1403),
7 September 2026,
زمینه و هدف: یکی از دغدغه ها در زمینه بیماری کووید 19 پایداری علائم در این بیماران است در این زمینه و عوامل مرتبط آن، شواهد کافی وجود ندارد، لذا این مطالعه با هدف تعیین شیوع علائم و نشانه های پایدار در بیماران مبتلا به کووید ۱۹ بستری در بخش مراقبت های ویژه، بعد از یک دوره ۱۲ تا ۱۸ ماهه و عوامل احتمالی موثر انجام شد. روش بررسی: در این مطالعه مقطعی، پس از تطبیق با معیارهای ورود و خروج ۲۱۶ بیمار در رده سنی ۱۸ تا ۶۰ سال که طی سال های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۱، به علت شدت علائم ناشی از بیماری کووید۱۹، حداقل به مدت ۴۸ ساعت در بخش مراقبت های ویژه بیمارستان شهید بهشتی کاشان بستری شده بودند وارد مطالعه گردیدند؛ که از این بین نیز تعدادی به علت عدم پاسخ به تماس تلفنی، عدم تمایل به همکاری و یا فوت از گروه مورد مطالعه خارج شدند و در نهایت ۱۸۱ بیمار وارد مطالعه شده و از طریق تماس تلفنی و بر اساس چک لیست از پیش طراحی شده، به بررسی علائم پایدار و عوامل احتمالی مرتبط با آن ها پرداخته شد؛ سپس داده ها توسط برنامه SPSS نسخه 26 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: پس از تطابق با معیارهای ورود و خروج ۲۱۶ نفر وارد این مطالعه شدند که از این تعداد نیز ۳۵ نفر (۱۶٪) به دلایلی مانند عدم پاسخ به تماس تلفنی، عدم تمایل به همکاری و یا فوت از گروه مورد مطالعه حذف گردیدند؛ در نهایت بررسی ها روی ۱۸۱ بیمار صورت گرفت؛ از این تعداد ۸۸ بیمار (۴۸٪) بهبودی کامل یافته و از هیچ علامت پایداری شکایت نداشتند و ۹۳ بیمار (۵۲٪) از علائم پایدار مورد بررسی در مطالعه رنج می بردند. شایع ترین علائم پایدار در میان بیماران کووید ۱۹ بستری شده در بخش مراقبت های ویژه پس از گذشت یک بازه زمانی ۱۲ تا ۱۸ ماهه به ترتیب شامل: دیس پنه با فعالیت بیش از حد معمول(۵۷ نفر- 5/31٪) ، سرفه (۲۱نفر- 6/11٪) و درد عضلانی(۱۴ نفر-۷/۷۳٪) بود. مابقی بیماران نیز از تداوم علائمی مانند اختلال بویایی، درد مفاصل و درد عضلانی رنج میبردند. از سوی دیگر بررسی ها نشان داد که دو علامت دیس پنه با فعالیت بیش از حد معمول و دیس پنه با فعالیت معمول با مدت بستری بیماران در بخش مراقبت های ویژه (ICU) در ارتباط می باشد و دو علامت درد مفاصل و دیس پنه با فعالیت بیش از حد معمول با مدت کلی بستری بیماران مرتبط است. در خصوص نقش عواملی مانند سن، جنس و ابتلا به بیماری های زمینه ای، در ایجاد علائم پایدار نیز ارتباط معنی داری یافت نشد. نتیجه گیری: تعداد قابل توجهی از بیماران مبتلا به کووید ۱۹ که به علت شدت علائم ناشی از بیماری، در بخش مراقبت های ویژه بستری گردیده اند، علائم پایدار را حتی پس از گذشت یه بازه زمانی ۱۲ تا ۱۸ ماهه پس از ابتلا به بیماری کووید۱۹ تجربه میکنند؛ که علائم مذکور، بعضاً می تواند منجر به کاهش کیفیت زندگی این افراد گردد. لذا با عنایت به جامعه آماریِ بزرگ بیماران بهبود یافته از کووید۱۹ و شیوع بالای علائم پایدار، توصیه میگردد که مطالعات گسترده تری در این خصوص صورت پذیرد و منابع و حمایت های لازم جهت بهبودی و افزایش کیفیت زندگیِ این دسته از بیماران در نظر گرفته شود.