فصلنامه نفس

چکیده

در سال­های اخیر تمرینات يوگا و تمرینات تناوبی با شدت بالا (HIIT) به عنوان نوعي ورزش براي بهبود وضع سلامت جسمي و بهبود مشکلات قلبی و تنفسی مورد توجه قرار گرفته­­اند. هدف از تحقیق حاضر بررسی اثر 8 هفته تمرینات HIIT و یوگا بر آمادگی قلبی تنفسی در دانشجویان دختر فعال می­باشد.

این مطالعه نیمه تجربی در سال 1395، بر روی 21 دانشجوي دختر فعال رشته تربيت بدني دانشگاه الزهرا انجام گرفت. آزمودنی­ها بطور تصادفی به سه گروه کنترل، یوگا و HIIT تقسیم شدند. در گروه HIIT برنامه تمرینی شامل انجام 3 دوره آزمون رست (هر ست به طول 35 متر) با 10 ثانیه استراحت بین هر مرحله برای هفته­های اول و دوم بود. به ازای هر دو هفته یک مرحله اضافه می­گردید. برنامه تمرینی گروه یوگا که به ترتیب شامل تکنیک­های تنفسی و پوسچرها (آسانا) بود، به مدت 8 هفته و هر هفته دو جلسه به مدت 90 دقیقه انجام شد. شاخص­های قلبی و تنفسی قبل از تمرینات و 24 ساعت بعد از آخرین تمرین اندازه­گیری شدند. تحلیل داده­ها به کمک نرم افزار 16 SPSS و با استفاده از آزمون تحليل واريانس دو طرفه و آزمون تعقیبی توکی در سطح معنی­دار 05/0 >P انجام شد.

نتایج نشان داد که میانگین حداکثر اکسیژن مصرفی (VO₂max) در تمرینات HIIT و یوگا بطور معناداری در مقایسه با گروه کنترل افزایش یافت (05/0>P)، با این حال، بین دو گروه تمرینی یوگا و HIIT تفاوت معناداری وجود نداشت (05/0<P). پس از 8 هفته تمرینات HIIT و یوگا، تغییر معناداري در میانگین شاخص­های آستانه تهویه­ای (VT)، معادل تهویه­ای اکسیژن دقیقه­ای(VE/VO₂) ، معادل تهویه­ای دی‌اکسیدکربن (VE/VCO₂) و نسبت تبادل تنفسی (RER) در مقایسه با گروه کنترل مشاهده نگردید (05/0<P). همچنین تغییرات تعاملی در دو سطح گروه و زمان نشان داد که تمرین یوگا در مقایسه با گروه تمرینی HIIT و گروه کنترل سبب کاهش معنی­دار میانگین RER گردید (05/0>P).

مطالعه حاضر نشان داد 8 هفته تمرین یوگا و HIIT  سبب بهبود آمادگی  قلبی- تنفسی در دانشجویان دختران فعال می‌گردد، از این رو این تمرینات می­توانند در بهبود سلامت جسمي و مشکلات قلبی و تنفسی موثر باشند.