فصلنامه نفس

چکیده

خود درمانی از جمله مشکلات موجود در چرخه درمان بیماران می‌باشد. خود درمانی رفتاری است که طی آن شخص سعی می‌کند بدون کمک و نظر افراد حرفه‌ای، بیماری یا مشکل سلامت خود را برطرف نماید. از این‌رو این مطالعه با هدف بررسی انگیزه و شیوع خود درمانی در مراجعین به درمانگاه بیمارستان دکتر مسیح دانشوری انجام گرفت. پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی، مقطعی و تحلیلی بوده که بر روی 246 نفر از مراجعین به درمانگاه‌های بیمارستان دکتر مسیح دانشوری صورت گرفته است. اطلاعات بوسیله پرسشنامه محقق ساخته جمع‌آوری گردیده است. پس از گردآوری اطلاعات، داده ها با استفاده از نرم افزار spss22 و آزمون‌های آماری crosstabs و  logistic regression مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد از میان 217 نفر پاسخ دهنده، 103 (5/47%) نفر مرد و 114 (5/52%) نفر زن بودند. همچنین سطح تحصیلات در این افراد بصورت 37 (1/17%) نفر بی‌سواد، 120 (3/55%) نفر دیپلم و 59 (2/27%) نفر دارای تحصیلات دانشگاهی مشخص شد. بیشترین موردی که در آن خود دردمانی صورت گرفته بود یعنی 85 (6/72%) نفر، سرماخوردگی بوده است. بیشترین انگیزه برای خود درمانی، احساس عدم لزوم مراجعه به پزشک در مورد هر ناراحتی می‌باشد که میزان آن 67 (3/57%) نفر بوده است. در تحلیل داده‌ها که بصورت تک متغیره انجام شد، نتایج نشان داد که از میان فاکتورهای تاهل، درآمد، تحصیلات، جنس، سن تنها عاملی که ارتباط معنا‌داری با خود درمانی داشت تحصیلات بوده است (05/0P<). و همچنین در این نوع تحلیل نشان داده شد که عدم داشتن پوشش بیمه‌ای عاملی است که با خوددرمانی ارتباط معناداری دارد (05/0P<). از میان ناراحتی‌های ذکر شده، وجود سرماخوردگی، اسهال و کم خوابی در تحلیل تک متغیره با خوددرمانی ارتباط معنادار داشتند (05/0P<). در تحلیل چند متغیره نشان داده شد که تنها سطح تحصیلات با خوددرمانی رابطه معناداری داشت (05/0P<). با توجه به یافته‌های پژوهش علت اصلی خود درمانی در میان مردم عدم نیاز به مراجعه به پزشک بوده است. از علل دیگر موثر در انجام خود درمانی می‌توان به میزان دسترسی و میزان رضایت از خدمات سلامت اشاره نمود. در رابطه با علل افزایش خود درمانی در میان اقشار مختلف مردم، لزوم ارزیابی و اصلاح روند خود درمانی در میان اجتماع دیده می شود تا علاوه بر بهبود عملکرد آنان، از روند رو به افزایش آن در اجتماع جلوگیری گردد.