فصلنامه نفس

چکیده

امروزه گرد و غبار به یکی از مشکلات جدی مردم تبدیل شده است و به‌خصوص در شهرهای غرب و جنوب غربی ایران آثار خود را بیشتر نشان می‌دهد. در کنار این مورد، امروزه عارضه مقاومت راه‌های هوایی و برونکواسپاسم ناشی از ورزش در میان جوانان و نوجوانان بسیار رواج دارد. از آنجایی که این عارضه تحت تاثیر عواملی از جمله ورزش، دما، رطوبت هوا،  آلودگی و غیره است، به‌نظر می‌رسد که ترکیب این عوامل میزان وقوع این عوارض را تغییر می‌دهد. حال در این شرایط، باید ورزش و فعالیت را بیشتر کرد یا از ترس گرد و غبار موجود در هوا آن را کنار گذاشت؟

تحقیق حاضر، نیمه تجربی و کاربردی می‌باشد. از بین داوطلبین واجد شرایط 30 مرد دارای اضافه وزن به‌صورت هدفمند و در دسترس انتخاب شدند و در دو روز جداگانه در هوای پاک و هوای پر گرد و غبار، یک جلسه فعالیت بدنی هوازی پیشرونده روی تردمیل را تا حد خستگی انجام دادند. جهت تعیین شاخص‌های مقاومت راه‌های هوایی قبل و بعد از یک جلسه فعالیت پیشرونده در هر دو روز هوای پاک و هوای پر گرد و غبار (با دما و رطوبت یکسان) از آنها تست اسپیرومتری گرفته شد. جهت تعیین نرمال بودن توزیع داده‌ها، از آزمون کلموگروف-اسمیرونوف و برای مقایسه‌ی میانگین هر متغیر در دو شرایط از آزمون t زوجی استفاده و سطح معنی‌داری نیز 05/0 p≤ در نظر گرفته شد.

مقادیر (Forced Expiratory Volume in First Second) FEV1 پس از انجام فعالیت بدنی در هوای پر گرد و غبار نسبت به هوای پاک کاهش معناداری را نشان داد (004/0=p). مقادیرPEF (peak expiratory flow)  نیز به طور معناداری کاهش یافت (012/0=P). اگرچه سطوح FVC (forced volume vital capacity) (277/0=P) و نسبت FEV1/FVC (589/0=P) پس از فعالیت در هوای پر گرد و غبار کاهش یافتند، اما این کاهش از لحاظ آماری معنادار نبود.

به‌نظر می‌رسد یک جلسه فعالیت بدنی هوازی فزاینده پس از قرار گرفتن در معرض هوای پر گرد وغبار با افزایش مقاومت راه‌های هوایی و کاهش ظرفیت عملکرد ریوی همراه است.