فصلنامه نفس

چکیده

مطالعات اندکی اثر نوع تمرین ورزشی بر عملکرد ریوی را تحت بررسی قرار داده­اند. هدف از مطالعه حاضر مقایسه تاثیر تمرین هوازی تداومی و تناوبی بر عملکردهای ریوی و قلبی تنفسی دختران جوان فعال بود.

روش تحقیق حاضر از نوع نیمه تجربی بود. 32 دختر جوان فعال از میان دانش­آموزان رشته تربیت­بدنی (سن 5/0±17 سال) انتخاب شدند و به صورت تصادفی در سه گروه تمرین هوازی تداومی (11=n)، تمرین هوازی تناوبی (11=n) و کنترل (10=n) قرار گرفتند. پروتکل تمرین­ها (هشت هفته، هر هفته سه جلسه) شامل 20 تا 35 دقیقه دویدن در هر جلسه و با شدت 60 تا 75 درصد ضربان قلب بیشینه بود. ویژگی­های عمومی، آزمون اسپیرومتری و عملکرد قلبی تنفسی آزمودنی‌ها قبل و پس از دوره تمرین اندازه­گیری شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده­ها از آزمون تحلیل واریانس دو عاملی با اندازه‌گیری­های مکرر در سطح معنا­داری 05/0>P استفاده شد.

تمرین هوازی تداومی و تناوبی تاثیر معنا­داری بر شاخص­های ظرفیت حیاتی، ظرفیت حیاتی اجباری، حجم بازدمی اجباری در ثانیه اول، نسبت حجم بازدمی اجباری در ثانیه اول به ظرفیت حیاتی اجباری و اوج جریان بازدمی نداشت (05/0<P)، اما فقط تمرین تناوبی اوج جریان دمی را بطور معنا­داری افزایش داد (02/0=P). به دنبال هر دو نوع تمرین افزایش­های معنا­دار مشابهی در عملکرد قلبی تنفسی مشاهده گردید (001/0=P).

به­نظر می­رسد تمرین تناوبی حتی با مدت کوتاه (هشت هفته) می­تواند بر عملکرد ریوی دختران جوان فعال اثر مثبت بگذارد. همچنین، تمرین تناوبی بطور مشابهی با تمرین تداومی، اما به ­صورتی مقرون به صرفه (از لحاظ زمانی)، می­تواند عملکرد قلبی تنفسی را بهبود بخشد.