فصلنامه نفس

چکیده

بیماری آسم شایع‌ترین بیماری در دوران کودکی می‌باشد که مي‌توان با روش‌هاي پيشگيري تا حد زیادی از بروز حملات آسم جلوگيري كرد. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی تمرینات تناوبی و عضلات تنفسی بر روی برخی از شاخص‌های آنتروپومتریک و اسپیرومتری و قدرت و استقامت عضلات تنفسی کودکان مبتلا به آسم صورت گرفت.پژوهش حاضر از نوع شبه تجربی بود، که روی دانش‌آموزان پسر10 الی12 سال آسمی اجرا شد. نمونه‌های پژوهش 32 بیمار آسمی که به صورت غیرتصادفی انتخاب شدند. آزمودنی‌ها به چهار گروه آسمی: کنترل، تمرین تناوبی، عضلات تنفسی، ترکیبی و یک گروه کنترل سالم تقسیم شدند. برنامه تمرین تناوبی با استفاده از چرخ کارسنج طی هشت هفته، هر هفته سه جلسه به مدت30 دقیقه بین 50 الی80 وات در دقیقه انجام شد. تمرینات عضلات تنفسی با استفاده از دستگاه تمرینی ویژه عضلات دمی برای گروه‌های عضلات تنفسی و ترکیبی شامل دو ست با 10 تکرار10ثانیه‌ای و 15ثانیه استراحت با بینی بسته یک‌بار در روز با تکرار سه روز در هفته و طی هشت هفته با شدت30 درصد S-Indexانجام شد و هر دو هفته شدت آن به میزان پنج سانتیمتر مکعب افزایش می‌یافت. شاخص‌های آنتروپومتریک، اسپیرومتری، قدرت و استقامت عضلات تنفسی قبل و پس از پایان دوره تمرینی اندازه‌گیری شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس ، کوواریانس و tزوجی در سطح خطای05/0 مورد آنالیز قرار گرفت. نتایج نشان داد شاخص‌های وزن، توده بدنی و ضربان قلب پس از دریافت هشت هفته تمرین تناوبی، عضلات تنفسی و ترکیبی نسبت به کنترل کاهش معنی‌داری(05/0>P)داشت. در شاخص‌هایFVC،FEV1 و FEV1/FVC نیز پس از مداخله تغییرات افزایشی معنی‌داری(05/0>P)درگروه‌های تمرینی نسبت به پیش‌آزمون و گروه کنترل مشاهده شد. قدرت عضلات تنفسی در گروه‌ تمرین تناوبی، عضلات تنفسی و ترکیبی به ترتیب با 32/18%، 88/25% و 72/36% افزایش معنی‌داری(05/0>P) نسبت به پیش آزمون و گرو.ه کنترل داشتند. استقامت عضلات تنفسی نیز در گروه‌ تمرین تناوبی، عضلات تنفسی و گروه ترکیبی به ترتیب 93/33%، 67/23% و 81/50% افزایش معنی‌داری(05/0>P) نسبت به پیش آزمون و گروه‌های کنترل داشتند(05/0>P). با توجه به یافته‌های پژوهش پیشنهاد می‌شود ترکیب تمرینات عضلات تنفسی و تناوبی سبب بهبود فراسنجه‌های اسپیرومتری و قدرت و استقامت عضلات تنفسی می‌شود.