فصلنامه نفس

چکیده

افزایش سن با تغییراتی در عملکرد بافت­ها و سلول­ها ازجمله غشای سلولی ارتباط دارد. اریتروسیت­ها یکی از مناسب­ترین مدل‌های زیستی برای مطالعه اثر افزایش سن بر روی رفتار سلولی می­باشند، زیرا برخلاف سلول­های دیگر هسته و دیگر اندامک­های سلولی ندارند و تغییرات آن­ها با تغییر در جذب نور ماوراي بنفش و مرئي(UV-Visible)  همراه است. همچنین از دیدگاه بیوفیزیکی، خصوصیات پروتئین­های اسکلت غشای اریتروسیت­ها و هموگلوبین موجود در سیتوپلاسم آن‌ها که دارای قابلیت تغییرشکل­پذیری می­باشند، از اهمیت قابل توجهی برخوردارند. با افزایش سن میزان تراکم و چسبندگی اریتروسیت­ها افزایش یافته و قابلیت تغییر شکل­پذیری آن­ها کاهش می­یابد. همچنین با افزایش سن تمایل هموگلوبین به اکسیژن بیشتر شده و رهایش اکسیژن به بافت­ها به دشواری صورت می­گیرد. لذا در این گزارش به بررسی اثر سن بر روی تغییرات ساختاری و ترمودینامیکی پروتئین­های اسکلت غشای اریتروسیت­ها و هموگلوبین در موش­های صحرایی بالغ با استفاده از روش­هاي طيف­سنجي دورنگ نمایی دورانی (CD)، مادون قرمز (FTIR)، ماورا بنفش و مرئی (UV-Visible) و کالریمتر روبشی تفاضلی (DSC) پرداخته شده است. نتایج نشان داد که افزایش سن در موش­های صحرایی بالغ، منجر به فشردگی ساختار پروتئین­های اسکلت غشای اریتروسیت­ها می­شود. بدین ترتیب انعطاف­پذیری اریتروسیت­ها کاهش می­یابد. همچنین فشردگی و سختی ساختار هموگلوبین افزایش می­یابد، بطوری که اتصال آهن به اکسیژن با شدت بیشتری همراه و رهایش اکسیژن به بافت ها کمتر می­شود.