بررسی عوارض جانبی به دنبال واکسن کوید-19 : مطالعه مروری - حمیدرضا, جماعتی; نوری, فاطمه; قربانی, فریبا; حسینی بهارانچی, فاطمه سادات; نورعلی, سیما; احمدی, فرناز; آستانی, بهامین; حاجی مرادی, مریم; لوک زاده, سمیه; غرقی, بدریه; یوسفی کما, حنانه; شفقی, شادی (فصلنامه نفس, 2025)
همه‌گیری بیماری کووید-19 نیاز فوری به توسعه واکسن را برانگیخت که در این میان نگرانی‌ها در مورد اثرات نامطلوب واکسن‌ها قابل بحث می‌باشد. این مطالعه تجزیه و تحلیل جامعی از عوارض جانبی واکسن‌های کووید-19 انجام داده است. در این مطالعه مروری جهت یافتن مقالات مرتبط با کلیدواژه‌های مرتبط با موضوع ("adverse effect*"[ti] OR complication[tiab] OR safety[ti]) AND (covid-19[ti] OR sars-cov-2[ti]) AND vaccin*[ti] در پایگاه های اطلاعاتی Google Scholar، Web of Science ،PubMed ، Scopus از ژانویه 2021 تا دسامبر 2023 مورد جستجو قرار گرفتند. از 1720 مقاله به دست آمده، از مجموع 90 مطالعه مرتبطی که به دنبال تزریق واکسن کووید-19 عوارض جانبی را گزارش کرده بودند، 15 مقاله منتخب که در خصوص عوارض و امنیت واکسن‌های کووید به بحث و بررسی پرداخته بودند، انتخاب و مورد بررسی جامع مروری قرار گرفتند. در کشورهای مختلف، رویدادهای نامطلوب به دنبال تزریق واکسن، به روش‌های مختلفی همچون ویزیت‌های حضوری تا روش‌های مبتنی بر پلتفرم و اطلاع رسانی از طریق تلفن یا سامانه‌های مبتنی بر وب ثبت شده است. عوارض واکسن به دو دسته اصلی غیرجدی و جدی و از لحاظ شدت به خفیف، متوسط و شدید تقسیم‌بندی شده است. عوارض مرتبط غیر جدی معمولا تب خفیف و علائم موضعی بوده است. عوارض شدید در چندین گروه اصلی گروه شامل عوارض انعقادی، عصبی، قلبی عروقی، عروقی مغزی و سایر عوارض طبقه بندی شدند. بروز عوارض جدی مرتبط با واکسیناسیون شامل فوت و بستری در بیمارستان می‌باشد. عوارض جانبی واکسیناسیون کووید-19 عمدتا خفیف و گذرا بوده، در حالی که بروز عوارض جدی به‌ طور استثنایی نادر بوده است. این یافته‌ها نقش حیاتی واکسیناسیون را در حفاظت از سلامت عمومی جهانی در نبرد مداوم علیه این بیماری همه‌گیر تقویت می‌کند و کارآیی واکسن‌ها را در نجات زندگی برجسته می‌کند.