اثر تمرین ورزشی هوازی و حذف نورون‌های حسی پیاز بویایی بر حافظه‌ی کاری رت‌های نر نژاد ویستار - حسین پور, فاطمه; قراخانلو, رضا; رئوفی, محمدرضا; جوان, محمد (فصلنامه نفس, 2024)
اهداف: تنفس از بینی با ایجاد جریان چرخ‌های هوا، نقطه‌ی آغازین همگام سازی تنفسی و فعالیت مغزی می‌باشد. از آنجاکه نورون‌های حسی پیاز بویایی نسبت به تحریکات مکانیکی و شدت جریان هوا حساس بوده، لذا عدم تنفس از راه بینی با اختلالات نورولوژیک از جمله کاهش حافظه و اختلال شناختی همراه خواهد بود. با توجه به افزایش شدت ورود جریان هوا به بینی هنگام تمرین ورزشی، این مطالعه به بررسی نقش گیرنده‌های حسی بویایی در حافظه‌ی کاری به دنبال تمرین ورزشی هوازی می‌پردازد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه 20 سر، رت نر نژاد ویستار با وزن 220-250 گرم به‌ طور تصادفی به چهار گروه کنترل ـ سالین، کنترل ـ متیمازول، تمرین ورزشی ـ سالین و تمرین ورزشی ـ متیمازول تقسیم شدند. به منظور تخریب گیرنده‌های حسی بویایی ، ابتدای هر هفته تزریق درون صفاقی متیمازول (300 میلیگرم/کیلوگرم)، انجام گرفت. گروه تمرین ورزشی، هفت هفته تمرین هوازی روی نوارگردان اجرا کردند. بعد از پایان دوره تمرینی، آزمون رفتاری ماز Y به منظور بررسی حافظه‌ی کاری انجام شد و برای بررسی نتایج از روش آماری آنالیز واریانس دوطرفه استفاده گردید. یافته‌ها: نتایج حاکی از آن بود که تخریب گیرنده‌های حسی بویایی در اپیتلیوم بینی به‌طور معنی‌داری ظرفیت حافظه ی کاری در حیوانات را کاهش داد (003/0=p). همچنین حافظه‌ی کاری در گروه تمرین ورزشی ـ سالین، نسبت به گروه کنترل ـ سالین (0008/0=p) و نیز گروه تمرین ورزشی ـ متیمازول، نسبت به گروه کنترل ـ متیمازول (0001/0>P) به طور معنی‌داری افزایش یافت. نتیجه‌گیری: مکانسیم تنفس از بینی هنگام تمرین ورزشی هوازی از طریق تحریک گیرنده‌های حسی بویایی ممکن است به عنوان سازوکاری جهت بهبود حافظه‌ی کاری در تمرین ورزشی تلقی شود.