مطالعه جمعیت‌ شناختی مرگ‌ و میر ناشی از بیماری‌های دستگاه تنفسی در ایران در دوره زمانی 97-1390 - ترکاشوند مراد آبادی, محمد; سروش, واحد (فصلنامه نفس, 2021)
چکیده مقدمه: بیماریهای دستگاه تنفسی یکی از علت‌های اصلی بار بیماری و مرگ در جهان و ایران است. در این پژوهش به مطالعه جامع مرگ ناشی از بیماری دستگاه تنفسی در کشور ایران در دوره زمانی 1390 تا 1397 بر اساس متغیرهای جمعیت‌شناختی پرداخته شده است. مواد و روش کار: تحقیق حاضر بر اساس تحلیل ثانویه داده‌های علت مرگ و جمعیت انجام شده است. داده‌های علت مرگ بر اساس طبقه‌بندی بینالمللی بیماریها (ICD10) از نظام ثبت جاری مرگ سازمان ثبت‌احوال کشور در طی سال‌های 1390 تا 1397 استخراج شده و گروه مرگ ناشی از بیماری دستگاه تنفسی از آن جدا گردیده است. دادههای جمعیت از سرشماریهای ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵ گرفته شده و سایر سال‌های منفرد از طریق درون‌یابی و برون‌یابی استخراج شده است. برای تجزیهوتحلیل دادهها از نرم‌افزارهای Excel, GIS و شاخصهای درصد، میزان و نسبت جنسی استفاده شده است. یافته ها: به طور متوسط سالانه 34 مرگ ناشی از بیماری دستگاه تنفسی به‌ازای هر 100000 نفر جمعیت وجود دارد. فوت ناشی از این بیماری به‌سرعت در حال افزایش و در طی 7 سال بیش از یک‌سوم (36 درصد) افزایشیافته است. میزان مرگ ناشی از این بیماری در بین مردان بیشتر از زنان بوده و سرعت افزایش نیز در مردان بیشتر است. مرگ به علت این بیماری با افزایش سن افزایش مییابد به‌ویژه از گروه سنی ۷۵ ساله به بالا کشندگی این بیماری افزایش مییابد. بحث و نتیجه گیری: گذار اپیدمیولوژیک در کشور ایران طی شده و بروز بیماری‌های غیرعفونی و غیر واگیر در کشور افزایش‌یافته است. بالا بودن مرگ ناشی از بیماری تنفسی در کشور و افزایش بیش از سی‌درصدی آن نیازمند توجه بیش‌ازپیش به این بیماری است. این بیماری و مرگهای ناشی از آن بر حسب سن و جنس و استان محل سکونت متفاوت میباشد؛ ازاین‌جهت برای کاهش و کنترل این بیماری و مرگهای حاصل از آن نیازمند برنامهریزی ویژه سن، جنس و استان است.