مروری بر نانوذرات و کاربرد آنها در بیماری‌های ریوی - عسکری, ماندانا; کربلایی, عطیه; بهمنش, مهرداد (فصلنامه نفس, 2021)
بیماری‌های تنفسی در سراسر جهان در حال افزایش است و سالانه بر سلامتی و کیفیت زندگی میلیون‌ها نفر تأثیر می‌گذارد. بیماری‌های مزمن تنفسی و عفونت‌های حاد تنفسی مسئول بسیاری از بستری‌ها و مرگ‌ها در بیمارستان‌ها هستند و نیاز به درمان‌های پیچیده‌ای دارند که انتقال داروها را به محل هدف خاص با مقدار انتشار کنترل شده مشکل می‌کنند. امروزه علم نانو در زمینه‌هاي مختلف پزشکی و درمانی بطور چشم‌گیری توسعه یافته است و زمینه‌هاي مختلف آن از جمله نانوذرات به‌صــورت گســترده براي انواع برنامه‌هاي کاربردي، به‌ویژه دارو رسانی و موارد تشخیصی و تصویربرداري مورد توجه و استفاده قرار گرفته است. در حال حاضر تعداد زیادي از سیستم‌هاي دارورسان از نانوذرات ساخته شده‌اند و به‌عنوان عوامل کنترل کننده مقدار و سرعت رهایش دارو، بهبود اثربخشی درمان و افزایش ایمنی داروها مورد استفاده قرار گرفته‌اند. در این زمینه، نانوذرات با منشا مختلف مثل نانوذرات لیپیدی، لیپوزومی، پروتئینی، کربنی، پلیمری، فلزی و مغناطیسی برای مطابقت با این تقاضا مورد بررسی قرار گرفته اند. همچنین این مواد می‌توانند تغییرات و بهبنه سازی سطحی مانند اتصال هدفمند و کارآمد به لیگاندهاي خاص و آنتی‌بادي‌ها را نیز فراهم کنند تا این نانوذرات بتوانند به ‌صورت هدفمند عمل کنند. مقاله مروری حاضر، نگاهی اجمالی به سهم نانوذرات در درمان بیماري‌های ریوی خواهد داشت و خلاصه‌ای از پیشرفت‌های اخیر در مورد استفاده از نانوذرات به عنوان سیستم‌های دارورسانی برای درمان بیماری‌های مرتبط با دستگاه تنفسی ارائه شده است.