ارزیابی وضعیت کوآنزیم کیوتن و عوامل دموگرافیک در کودکان مبتلا به سیستیک فایبروزیس بستری در بیمارستان مسیح دانشوری سال 1395 - حجتی کرمانی محمدعلی; حسن زاد مریم; رضایی منصور; تشیعی نژآد صابره; مظفری خسروی حسن; ولایتی علی اکبر (فصلنامه نفس, 2020)
بیماری سیستیک فایبروسیس یک اختلال ژنتیکی اتوزومال مغلوب است که می‌تواند بسیاری از ارگان‌ها از جمله ریه‌ها و دستگاه گوارش را تحت تاثیر قرار دهد. از دیگر عوارض این بیماری اختلال در عملکرد غدد اندوکرین و ایجاد دیابت، نارسایی پانکراس و سوء تغذیه ناشی از کمبود ویتامین‌های محلول در چربی است که منجر به کاهش ویتامین‌ها به خصوص نوع محلول در چربی می‌گردد. کوآنزیم Q10 همچنین یک جزء کلیدی در زنجیره تنفسی میتوکندری می‌باشد که مسئول تولید و سنتز آدنوزین تریفسفات می‌باشد. این نقش باعث می‌گردد که کمبود آن باعث کاهش انرژی لازم برای فعالیت سلول‌ها و اندام‌ها گردد. از عوارض کمبود می‌توان به آسیب کبدی، درد عضلات، کاهش حافظه، افزایش ریسک ابتلا به آریتمی قلبی و سرطان اشاره کرد. در این مطالعه که بر روی 40 بیمار مبتلا به سیستیک فایبروزیس بستری در بخش کودکان بیمارستان دکتر مسیح دانشوری انجام شده است ارتباط بین کوآنزیم کیوتن با شاخص‌های دموگرافیک و آنتروپومتری مورد بررسی قرار گرفت. با استفاده از آزمون پیرسون مشخص گردید که شاخص‌های آنتروپومتری مانند وزن (408/0- =r، 02/0=P value)، سن (422/0- =r، 016/0=P value)، قد (520/0- =r، 002/0=P value)، وزن هنگام تولد (286/0- =r، 0113/0=P value) و قد هنگام تولد (37/0- =r، 037/0=P value) رابطه معنی‍دار و منفی با کوآنزیم کیوتن دارند و به بیان دیگر با افزایش هر کدام از شاخص‌های بالا میزان کیوتن کاهش پیدا می‌کند. ولی با شاخص‌های دیگر مانند دور بازو و تعداد افراد خانواده رابطه‌ای دیده نشده است. از طرف دیگر میانگین کوآنزیم کیوتن در گروه زنان بطور معنی‌داری بالاتر از گروه مردان بود (04/0=P value). همچنین بین گروه‌های سنی زیر 8 سال و 9 تا 16 سال تفاوت معنی‌داری دیده شد (041/0= P value). از طرفی در گروه‌های تحصیلاتی، بین گروه‌ها تفاوت معنی‌داری دیده شد و این تفاوت بین پیش دبستانی و دبستان با گروه دانشگاهی بود (001/0P value<).