ابن زهر طبیب شهیر اندلسی و کتاب التیسیر - جلیلی, زهرا (مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 2019)
دوران حکومت مسلمانان در اندلس (اسپانیای کنونی) عصر شکوفایی اسلامی است که در زمینه‌های مختلف علمی از جمله علم پزشکی، طبیبان برجسته‌ای را به جامعه بشریت تقدیم نمود که از جمله آنان خاندان «ابن زهر» است. ایشان در علم طب از جایگاه ویژه‌ای بهره‌مند بودند و از میان آنان «عبدالملک بن زهر» مشهور به ابن زهر به شهرتی خاص دست یافت. وی در خصوص طب بالینی دارای دانش فراوانی شد، به گونه‌ای که برخی از بیماری‌ها، از جمله امراض منتهی به سرطان معده را به خوبی توصیف نموده است. او کتاب‌های ارزشمندی نگاشت که معروف‌ترین آن، «التیسیر» است. وی همچنین صاحب ذوقی ادبی بود و اشعاری حکمی نیز سرود. گفتار پیش رو مدخلی است بر معرفی این طبیب مسلمان اندلسی و آرا و آثار پزشکی او که این هدف را با تکیه بر منابعی چون دائره‌المعارف بزرگ اسلامی، لغت‌نامه دهخدا، مقدمه ابن خلدون و کتب و مقالات و پایگاه‌های علمی دیگر با روش توصیفی ـ تحلیلی به انجام رسانده است. ابتدا به عنوان مقدمه، خاستگاه وی را معرفی نموده و برخی از نظرات پزشکی او را بیان کرده است. آنگاه به معرفی آثار علمی وی پرداخته و در ادامه کتاب مشهور او، یعنی «التیسیر» را شرح نموده است و سرانجام ابیاتی از اشعار وی را آورده و تبیین نموده است. حاصل سخن آنکه «ابن زهر» از نوادر پزشکی بود که با بزرگانی چون جالینوس، رازی و ابن سینا مقایسه می‌شد. کتاب «التیسیر» وی که حاصل آزمایشات و مشاهدات بالینی اوست، از چنان وجاهت علمی برخودار بود که تا قرن 18 میلادی در دانشگاه‌های اروپایی تدریس می‌شد.